عباس مجیدینژاد / رئیس هیاتمدیره انجمن صنفی مراکز معاینه فنی خودرو
پایان ماه گذشته خبر راهاندازی مراکز معاینه فنی سیار از طرف ستاد معاینه فنی تهران در رسانههای گوناگون اعلام شد. پرسش پیش رو این خواهد بود که آیا این شبکه تهدیدی برای مراکز معاینه فنی ثابت خواهد بود یا بهعنوان فرصت میتواند برای اعتلا در این شبکه مددرسان باشد؟ اینکه هر طرحی برای اجرا، نیازمند زیرساختهای مناسب و شرایط لازم است بر همگان مبرهن و مشخص است. طرحهایی که بدون بررسی و تحلیل شرایط زمانی و مکانی اجرا شدهاند، در عمل راهی جز شکست پیشرو نخواهند داشت. البته از طرف دیگر، بروزرسانی در شبکه مراکز معاینه فنی در تمامی زمانها امری مسلم خواهد بود و بهرهوری از تجهیزات مدرن، بروز و کارآمد ضرورت این ساختار است. البته نگارنده بر اینکه شرایط حاضر کلانشهر تهران تدبیرهای اینچنینی را طلب میکند، تاکید داشته تا حقوق شهروندان محقق شود. در نتیجه، اینگونه تدبیرها در فرآیند معاینه فنی را نادرست نمیداند اما تسریع آن در کشور در شرایط حاضر امری خطا است و در ادامه آن به بیراهه و کژراهه خواهد رفت. شیوهنامه ماده ۳ آییننامه هیاتوزیران درباره نحوه انجام آزمون معاینه فنی که تمامی مدیران ارشد ذیربط به اصلاح آن نیز اعتراف دارند در زمینه معاینه فنی سیار تعریف مشخصی ارائه نداده است. این شبکه در این بخش کاملا ابتر است و تنها نامی از آن برده شده و حوزه استحفاظی، چگونگی عملکرد و مدیریت آن مغفول واقع شده است. در صورت تدوین نشدن شیوهنامه ماده ۳ آییننامه نحوه انجام آزمون معاینه فنی و تعیین حوزه کاری مراکز معاینه فنی سیار، اقدام به این کار در کشور به طور قطع تداخل کاری بین مراکز معاینه فنی ثابت و سیار به وجود خواهد آورد. شیوهنامه ماده ۳ در بند ۴۹: «معاینه فنی وسایل نقلیه سنگین حاضر مانند جرثقیل، ادوات فوق سنگین، ادوات راهسازی، ادوات کشاورزی و... به شکل معاینه فنی سیار در محل از طریق مراکز دارای مجوز خاص بهمنظور انجام این کار، انجام میشود.» نکات قابلتوجهای در این بند شیوهنامه ماده ۳ برای خودروهای سنگین آورده شده و در ضمن خودروهای خاصی نیز مطرح شده که جای بحث فنی خود را دارد. در این بند خودروهای(ماشینآلات راهسازی، کشاورزی و خودروهای آفرود) عنوانشده امکان تردد و دریافت گواهینامه معاینه فنی در مراکز معاینه را ندارند؛ بنابراین مدیران فنی با دستگاه سوختسنج به مکانهای تعیینشده خواهند رفت و با بازدید برای این خودروها گواهینامه صادر میکنند. در شیوهنامه ماده ۳ برای خودروهای سبک در جدول ۱۱ برای ردهبندی کیفی مراکز معاینه فنی سبک به مراکز ۴ ستاره یا B برای امتیازدهی اشاره شده است. در این جدول آمده است: «شرایط مراکز معاینه فنی خوب + دارای اعتبار گواهی صادرشده معاینه فنی در کشورهای همسایه + امکان انجام معاینه فنی سبک سیار در حوزه جغرافیایی تعریف شده + امکان ارائه خدمات چشمی خودرو با مخزن گازسوز در صورت تامین شرایط استاندارد و اخذ مجوز از آن سازمان». در همین جدول نیز به حوزه جغرافیایی تاکید شده اما در همین سطح و تنها نامی از این فرآیند آورده شده و این حوزه مورد بررسی قرار نگرفته است. این موارد بهدلیل نداشتن شیوهنامه مدون و سلیقهای رفتار کردن کارگروهها در استانهای مختلف که هماکنون معضل مراکز معاینه فنی خودرو کشور نیز بهشمار میرود، مشکل را دوچندان میکند. بنابراین به دلیل گرانی زمین مورد بهرهبرداری برای مراکز معاینه فنی و تعدد خودروها در کلانشهر تهران و با درنظر داشتن صبغه ستاد معاینه فنی تهران، این فرآیند باید به شکل آزمایشی انجام شود اما تسریع آن در کشور بیتردید معضلات بسیاری را در استانها به وجود خواهد آورد. در پایان نیز این نکته قابل تعمق است که سیدنواب حسینیمنش در گفتوگوی خود با «گسترش صنعت» مطرح کرده «مرکز معاینه فنی سیار تفاوتی با مراکز ثابت ندارد و تنها تفاوت این است که این دستگاهها مکانیزه هستند و قابلیت حرکت دارند. با یک خودرو کشیده شده و در هر جایی نیاز باشد مستقر میشوند.» در همین گفتوگو همچنین عنوان شد: «هر دستگاه به طور میانگین توان معاینه روزانه حدود ۱۵۰ خودرو را دارد.» اگر تفاوتی بین معاینه فنی سیار و ثابت وجود نداشته باشد براساس شیوهنامه ماده ۳ و در بند ۶ آن تبصره برای هر شیفت کاری ۸هزار خودرو در سال پشتیبانی شده است. با لحاظ همزمانی برای بازدید خودروها نیز در یک شیفت کاری میتوان حداکثر ۵۰ خودرو را بازدید کرد. در نتیجه، پس چگونه این شبکه میتواند تا ۳ برابر افزایش کار داشته باشد؟
