پس از افتتاح قطار گردشگری تهران به مقصد بادرود، قرار است به زودی قطار گردشگری تهران به مقصد زواره نیز راهاندازی شود.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش تجارت نوشت:نخستین قطار گردشگری داخلی، از تهران به مقصد سوادکوه حرکت میکرد که تابستان ظرفیت آن دو برابر شده و به ۳۵۰ نفر رسید.این قطار پنجشنبهها ساعت ۶ صبح از تهران حرکت میکند و بین مسیر توقف دارد و همین توقف چند ساعته موجب شده نرخ بلیت این قطار به بیش از ۱۰۰ هزار تومان برسد. بلیت قطار گردشگری تهران به زواره نیز که به زودی افتتاح میشود ۱۸۳ هزار تومان تعیین شده است. این در حالی است که اگر مردم از قطارهای عادی استفاده کنند، اگرچه بین راه توقف نخواهند داشت، اما با ۵۰ هزار تومان در دورترین مسیرها به مقصد میرسند. و اما مقصد... مقصد قطارهای مختلف کشور اگرچه شهرها هستند، اما ایستگاههای راهآهن همگی در خارج از شهر قرار دارند و باید هزینه کلانی پرداخت شود تا مسافران به شهر مورد نظر برسند. حتی شهرهای مطرحی مانند شیراز و اصفهان نیز با چنین مشکلی روبهرو هستند. شاید با خود بگویید قطار تهران به زواره یک قطار گردشگری است و با قطارهای عادی تفاوت دارد، اما قطاری که برای این اقدام استفاده میشود، یک قطار عادی با واگنهای معمولی است و به سمت ایستگاههای خارج از شهرها حرکت میکند. بنابراین تنها تفاوت این قطارها با قطارهای عادی در توقفی است که بین راه دارند. به هر روی قطار گردشگری تهران به زواره با هدف فعال کردن گردشگری در زواره راهاندازی میشود؛ شهری که به گفته کارشناسان ظرفیتهای بسیاری در زمینه گردشگری دارد. زواره یکی از شهرهای باستانی ایران است که یاقوت حموی، جهانگرد و جغرافیدان معروف آن را در کنار صحرای کویر ثبت کرده است. این شهر در کرانه جنوبی دشت کویر مرکزی ایران و در شمال شرقی اصفهان واقع شده و به مشاهیر ممتاز علمی، پژوهشی، فکری، معماران، تعزیهخوانان، مقنیان و آثار تاریخی مذهبی و تاریخی مشهور است. بافت این شهر تاریخی است، اما به حدی نسبت به آن بیتوجهی شده که به گفته بسیاری از کارشناسان به بافت فرسوده فرهنگی تبدیل شده است. یکی از جاذبههای این شهر، کویرنوردی است.
سومین قطار گردشگری در مسیر زواره به گفته مدیرکل برنامهریزی و نظارت بر خدمات شرکت راهآهن ایران؛ در صورت استقبال از قطارهای گردشگری داخلی در کشور، سومین قطار گردشگری با برنامهریزی و نظارت شرکت راهآهن ایران به سمت شهر تاریخی زواره حرکت میکند. به گزارش روابط عمومی سازمان میراث فرهنگی علی کاظمیمنش با بیان اینکه نخستین خط ثابت گردشگری ریلی از مدتی قبل در مسیر تهران - سوادکوه حرکت خود را آغاز کرده است، گفت: پنجشنبهها در مسیر تهران - سوادکوه رفتوآمد میکند و بهجز توقف در چند ایستگاه، به دلخواه مسافر نیز هر جا که تمایل داشته باشد، توقف دارد تا گردشگران از مسیر و فضاهای تاریخی و طبیعی در مسیر استفاده کنند. او با اشاره به تعریف ۱۳ منقطه گردشگری شناساییشده در این خط ریلی گردشگری و حضور تورگردانانی برای راهنمایی گردشگران، بیان کرد: در برخی مناطق نیز که ایستگاهی برای توقف وجود ندارد و دارای جاذبههای طبیعی و تاریخی هستند، قطار برای استفاده گردشگران وجود دارد و گردشگران در این مسیر رفتوآمد میکنند. حتی جاذبههایی در این منطقه وجود دارد که فقط از طریق قطار میتوان آنها را دید، مانند آبشار بیشه. کاظمیمنش با بیان اینکه بعد از راهاندازی خط ثابت گردشگری در مسیر تهران - سوادکوه مسیرهایی نیز به مناسبتهای خاص برای مکانهای خاص مانند اندیمشک ویژه نوروز طراحی و اجرا شده، ادامه داد: آخرین توری که با هدف گردشگری در یک مسیر راهاندازی کردهایم، تور تهران - بادرود است که گردشگران پنجشنبهها ساعت ۴: ۳۰ صبح از تهران سوار قطار میشوند و در مسیر بادرود به ابیانه و کویر و در نهایت بادرود میروند و آخر شب نیز به تهران بازمیگردند، بنابراین برای نخستینبار تور کویرگردی از طریق ریل برگزار شد. او با بیان اینکه متاسفانه استقبال از دومین قطار گردشگری داخلی، مورد انتظار نبود، گفت: این اقدام برای ادامهدار بودن، نیاز به بازاریابی مناسب دارد. کاظمیمنش کاربرد سوم ریل در ایران را جابهجایی گردشگران دانست و ادامه داد: علاوه بر وظایف ذاتی شرکت راهآهن ایران، یعنی جابهجایی بار و مسافر، کاربرد سوم ریل راهآهن را در حوزه گردشگری تعریف کردهایم و نسبت به آن حساس شدهایم. او با اشاره به وارد شدن قطارهای گردشگری خارجی مانند «راهابریشم» و «عقابطلایی» به ایران در یکیدو سال گذشته، ادامه داد: با توجه به ظرفیت ریلهای راهآهن و ظرفیت کشور باید کمک کنیم تا گردشگری نیز در حوزه حملونقل رشد کند. ۲۳ قطار گردشگری بینالمللی در ۲ سال گذشته وارد کشور شده و برای نخستینبار است که گردشگران را از ۴ قاره دنیا با ریل به ایران میآوریم. آنها با عبور از حدود ۵ کشور در طول مسیر به ایران میرسند.
هزینههای گزاف قطار گردشگری به عقیده کارشناسان حملونقل و گردشگری؛ راهاندازی قطارهای گردشگری در کشورمان اتفاق مثبت و نتیجهبخشی نبوده، چراکه به صورت کارشناسینشده و با هزینههای گزافی برگزار میشوند. مهرداد فرشیدی، کارشناس حملونقل و گردشگری در گفتوگو با «گسترشتجارت» اظهار کرد: با اینکه قطارهای گردشگری تهران - سوادکوه و تهران - زواره راهاندازی شدهاند، اما بعید میدانم با استقبال روبهرو شوند. به طور کلی مسیر تهران به زواره و تهران به سوادکوه خوشمسیر نبوده و هزینه آن نیز گران است. به عنوان نمونه هزینه قطار گردشگری تهران - سوادکوه بیش از ۱۰۰ هزار تومان و در برخی از مواقع سال در قالب تورهای مختلف از ۸۵ هزار تومان تا ۱۷۰ هزار تومان متغیر است. او افزود: به عقیده من راهاندازی قطارهای گردشگری برای مسیرهای کوتاه جذابیت چندانی ندارد و باید آن را برای مسیرهای بلندتر راهاندازی کنند. به طور کلی اکنون فصل مناسبی برای راهاندازی قطارهای گردشگری نیست، چراکه فصلی کمسفر است و استقبال چندانی از قطار گردشگری نمیشود. فرشیدی با اشاره به گران بودن بلیت قطارهای گردشگری در ایران تاکید کرد: نرخگذاری قطارهای گردشگری بسیار مهم است و باید مد نظر قرار گیرد.
انعطافپذیری اندک قطارها او گفت: به طور کلی قطارها انعطافپذیری کمتری دارند؛ اتوبوس در هر مکانی که مسافران بخواهند، توقف میکند و از داخل شهرها رد میشود، اما قطارها داخل شهرها نمیروند و حتی ایستگاه آنها نیز خارج از شهرها واقع شده است. اگر مسافران بخواهند از داخل شهرها بازدید کنند، باید اتوبوس اجاره کنند و هزینه سفر بهشدت افزایش مییابد، چراکه مسافران باید هم هزینه قطار را پرداخت کنند و هم کرایه اتوبوس. از سوی دیگر باید زمان بسیاری را نیز صرف کنند. فرشیدی تاکید کرد: قطارهای گردشگری برای مسیرهای طولانیتر مانند تهران به یزد بهتر و مناسبتر است.
کابینهای مشابه قطار مسافربری این مدرس حملونقل بیان کرد: در ایران برنامههای قطارهای گردشگری با همان قطارهای مسافربری اجرا میشوند. این در حالی است که در تمام دنیا قطارهای گردشگری ویژگیهای بسیار متفاوت و منحصربهفردی دارند. قطارهای گردشگری خاص و منحصربهفرد هستند؛ برای مسیرهای کوتاه و طبیعتگردی پنجرههای پاناروما دارند و ایستگاههای قطارها داخل شهرها هستند، نه بیرون. قطارهای گردشگری مسیرهای طولانی نیز بسیار راحت و متفاوت با قطارهای مسافربری عادی هستند. او افزود: به طور کلی ایستگاههای راهآهن در کشور ما خارج از شهرها واقع شدهاند و این امر مشکلات بسیاری را برای حملونقل ریلی کشور به همراه داشته است. برای برخی مسیرها هزینه بلیت ۵۰ هزار تومان است، اما مسافران باید همان هزینه را بپردازند تا از ایستگاه راهآهن به داخل شهر سفر کنند، چراکه در بهترین حالت ۸ کیلومتر خارج از شهر قرار دارند. فرشیدی تاکید کرد: مسئولان، قطار گردشگری را بدون نظرخواهی از کارشناسان و بازاریابی مناسب برگزار میکنند تا بگویند ما هم قطار گردشگری داریم و هرگز به نتیجه مطلوبی دست پیدا نمیکنند؛ همانگونه که در زمینه قطار گردشگری تهران - سوادکوه نیز نتیجه مطلوبی کسب نشد. قطار گردشگری تهران به ابیانه نیز جمعهها ساعت ۴: ۳۰ صبح راه میافتد که هماهنگی آن برای گردشگران خیلی سخت و این ساعت برای رفتوآمد و رسیدن به قطار مشکل است. او با مقایسه سیستم حملونقل ریلی ایران با اروپا بیان کرد: در اروپا ایستگاههای راهآهن در داخل شهرها واقع شدهاند و از تمامی روستاها نیز قطار گردشگری رد میشود. شبها هزینه بلیت قطارها نیمبها میشود و واگن قطارهای گردشگری با قطارهای عادی تفاوتهای بسیاری دارند.
اقدامات بدون برنامه به گفته کارشناسان، حملونقل ریلی کشورمان مشکلات بسیاری دارد، اما مشکل اصلی قطارهای گردشگری آن است که کارشناسینشده و مندرآوردی هستند. جواد سمساریلر، رئیس راهبردی فدراسیون حملونقل و لجستیک کشوردر گفتوگو با «گسترشتجارت» اظهار کرد: یکی از اساسیترین مشکلات حملونقل ریلی کشور در زمینه گردشگری و مسافربری آن است که بیشتر ایستگاههای راهآهن ما در خارج از شهرها واقع شدهاند. او افزود: در تهران نیز ایستگاه راهآهن در میدان راهآهن واقع شده که به مترو متصل نیست و از مرکز شهر فاصله بسیار زیادی دارد. به طور کلی مردم باید مسافت بسیاری را از ایستگاههای راهآهن تا شهرها بپیمایند. سمساریلر درباره قطارهای گردشگری کشور نیز با توجه به توقف چند ساعته و نرخ بلیت آنها و استفاده نکردن از واگنهای ویژه و متفاوت بیان کرد: قطارهای گردشگری کشور نیز یک اقدام بدون برنامه است و بدون بهره گرفتن از الگوهای خارجی، مدیران و دولتمردان طرحی کارشناسینشده را اجرا کردهاند. او گفت: نرخ بلیتها هم گران است و اگر از این قطارهای گردشگری استقبال نشود، پروژه و طرح این قطارها متوقف میشود. همچنین توقف ۲ تا ۳ ساعته برای مسافران قطارهای گردشگری کافی نیست و گردشگران زمان مناسب برای گردش ندارند. سمساریلر بیان کرد: هیچیک از اقدامات ما شباهتی به فعالیتهای مشابه در سراسر دنیا ندارد، چراکه از تجربه و الگوهای کارشناسیشده دیگر کشورها استفاده نمیکنیم. یکی از اصلیترین مشکلات حملونقل ریلی کشور و قرار گرفتن ایستگاههای راهآهن در خارج از شهر، این است که امنیت مسافران به خطر میافتد و باید زمان و هزینه بسیاری را صرف کنند تا به شهر مورد نظر برسند.
سخن آخر راهاندازی قطارهای گردشگری با وجود تمام کم و کاستیها حرکت جدیدی است که در عرصه گردشگری ایجاد شده است. برای دستیابی به اهداف نهایی باید به مجریان این طرح فرصت داد تا با رفع مشکلات، لذت سفر و توسعه گردشگری ریلی را برای گردشگران ایجاد کنند. نکته مهم در این طرح بهرهگیری از مزیت ریلی به عنوان وسیلهای ایمن و پاک در شبکه حملونقل است.
