بهتازگی علیاصغر مونسان، رئیس سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری پس از سفر به هلند اعلام کرده که براساس برنامهریزی ۸ ساله، آمار گردشگران خارجی که به مقصد ایران سفر میکنند، به ۲۰ میلیون نفر در سال خواهد رسید.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش تجارت نوشت: این هدف در چشمانداز ۱۴۰۴ ترسیم شده و ۱۵ سال از زمانی که چنین هدفگذاری برای افزایش حضور گردشگران خارجی به ایران انجام شده بود، میگذرد. اگر براساس این برنامه پیش میرفتیم، باید دستکم ۱۰ میلیون گردشگر خارجی در سال به ایران سفر میکردند، اما امسال براساس گفتههای کارشناسان نهتنها شاهد افزایش جذب گردشگران خارجی نبودهایم، بلکه با کاهش گردشگران خارجی روبهرو شدیم. بسیاری از کشورها با تبلیغات و معرفی ایران، گردشگران خود را تشویق به حضور در ایران میکنند، اما در بیشتر مواقع این گردشگران پس از حضور در کشور و مشاهده زیرساختهای ناقص، امکانات اندک و خدماترسانی نامطلوب گرایش کمتری نسبت به سفر به ایران پیدا میکنند. در واقع در نگهداری و جذب گردشگران پس از تبلیغات نیز موفق عمل نمیکنیم. برخی از کارشناسان معتقدند که بهترین راهکار افزایش جذب گردشگران خارجی، شرکت در نمایشگاههای بینالمللی گردشگری و البته دارا بودن غرفه ملی در این نمایشگاهها است. همچنین دعوت از آژانسهای گردشگری به منظور حضور در همایشها و سمینارهای داخلی با محور گردشگری و برگزاری تورهای آشناسازی و معرفی جاذبههای گردشگری ایران به مدیران دفاتر مسافرتی خارج از کشور، میتواند راهکار خوبی برای افزایش جذب گردشگران خارجی به شمار رود.
هدفگذاری برای افزایش گردشگران خارجی رئیس سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری در سفر به هلند تاکید کرد که جمهوری اسلامی ایران طی یک برنامه ۸ ساله، تعداد گردشگران خارجی خود را به ۲۰ میلیون نفر میرساند. به گزارش روابط عمومی سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری؛ علیاصغر مونسان، معاون رئیسجمهوری و رئیس سازمان میراثفرهنگی در سفر خود به هلند که برای بررسی توسعه همکاری در زمینه جذب گردشگر، تبادل تجربه در زمینه صنایعدستی و نزدیک شدن موزههای دو کشور انجام شده، از نمایشگاه گردشگری اوترخت هلند بازدید و با رئیس این نمایشگاه ملاقات کرد. او افزود: جمهوری اسلامی ایران نیز برنامهای در این زمینه تدوین کرده که بتوانیم براساس چشمانداز این برنامه، خود را به جذب ۲۰ میلیون گردشگر خارجی و ۲۵ میلیارد دلار درآمد ارزی ظرف ۸ سال آینده برسانیم.
از شوخی تا حقیقت به گفته برخی از فعالان گردشگری، دستیابی به چشمانداز ۱۴۰۴ و جذب ۲۰ میلیون گردشگر خارجی در سال بیشتر به یک شوخی بامزه شباهت دارد تا حقیقت. حسین عبادتی، راهنمای تورهای ورودی و عضو هیاتمدیره جامعه راهنمایان ایرانگردی و جهانگردی در گفتوگو با «گسترشتجارت» اظهار کرد: جذب ۲۰ میلیون گردشگر خارجی در ۸ سال بیشتر به لطیفه شباهت دارد تا یک تصمیم عملی و کارشناسی. او افزود: چشمانداز ۱۴۰۴ که در آن برای جذب ۲۰ میلیون گردشگر خارجی هدفگذاری شده، برنامهای بود که ۱۵ سال قبل تدوین شد. البته در این راه موفقیتهایی نیز کسب شد؛ سفر گردشگران خارجی از ۲ میلیون نفر به ۵ میلیون نفر رسید، اما با شرایط فعلی، سیاستهای کلی و برنامهریزیهای کنونی دولت و سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری، دستیابی به چنین چشماندازی غیرممکن است. عبادتی در ادامه بیان کرد: اگر مدیران و مسئولان سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری همین میزان گردشگر خارجی را نیز حفظ کنند، باید کلاهمان را بیندازیم هوا. در امسال نسبت به سال گذشته جذب گردشگران خارجی کشورمان با رشد منفی همراه بوده است؛ چگونه قصد داریم تا ۸ سال آینده میزان گردشگران خارجی را به ۲۰ میلیون نفر برسانیم؟ او با اشاره به اقدامات زیربنایی و برنامهریزیهایی که برای دستیابی به جذب ۲۰ میلیون گردشگر خارجی نیاز داریم، اظهار کرد: پیش از هر چیز باید زیرساختهای گردشگری تکمیل شوند. افزایش تعداد گردشگران خارجی نیازمند افزایش تعداد هتلها و زیرساختهای اقامتی است. همچنین بهبود و تکمیل راهها و جادهها و البته حملونقل هوایی و ریلی نیز باید مناسب حال گردشگران خارجی باشد. عبادتی با اشاره به اینکه منطقه خاورمیانه ناامن بوده و اجازه حضور ۲۰ میلیون گردشگر خارجی در سال را به ایران نمیدهد، بیان کرد: در همسایگی ما عراق و افغانستان واقع شدهاند و اتفاقاتی که در این کشورها رخ میدهند، منطقه را ناامن کرده است. از سوی دیگر تلفظ انگلیسی ایران و عراق مشابه یکدیگر است و به همین دلیل گردشگران به اشتباه تصور میکنند ایران همان عراق است و از سفر به کشورمان سر باز میزنند. او افزود: گردشگری صنعت بسیار حساسی است و اتفاقات مختلف بر آن تاثیر میگذارند. به عنوان نمونه تظاهراتهای داخلی موجب شد بسیاری از تورهای ورودی که حتی برای سال آینده برنامهریزی شده بود، لغو شوند. ترکیه و تونس نیز به دلیل مشکلات و ناامنیهایی که در کشورشان داشتند، با افت شدید گردشگر روبهرو شدند. این راهنمای تورهای انگلیسیزبان با اشاره به اینکه سیاستهای دولت همسو با توسعه گردشگری نیست، گفت: به عقیده من دولتمردان نمیخواهند گردشگری در کشور رشد کند و صحبتهایی که درباره لزوم توسعه گردشگری میشود، هیچیک عملی نمیشوند. عبادتی با اشاره به اینکه تبلیغات لازمه جذب گردشگران خارجی است، بیان کرد: اقدامات راهگشا و سازنده کمی در حوزه جذب گردشگر بیشتر، از سوی دولت و سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری انجام شده است.
راهی بس دشوار اما دستیافتنی برخی از کارشناسان و فعالان بخش خصوصی گردشگری معتقدند که اگرچه دستیابی به چنین هدفی، یعنی جذب سالانه ۲۰ میلیون گردشگر خارجی تا ۸ سال دیگر بسیار مشکل است، اما غیرممکن به نظر نمیرسد. علی صدرنیا، رئیس جامعه راهنمایان ایرانگردی و جهانگردی در گفتوگو با «گسترشتجارت» اظهار کرد: دولتها و نهادهای متولی گردشگری در هر کشوری نخست به آمارگیری میپردازند و محاسبه میکنند که دیگر کشورها چگونه موفق به جذب بیشتر گردشگران خارجی شدهاند و سپس برای جذب گردشگران خارجی در کشور خود هدفگذاری میکنند. هدفگذاریهای انجامشده برای جذب ۲۰ میلیون گردشگر خارجی در چشمانداز ۱۴۰۴ نیز به همین طریق بوده و براساس محاسباتی که در ۱۵ سال گذشته انجام شده، این هدف در نظر گرفته شده است. او افزود: به عقیده من از نقطهای که اکنون در آن قرار گرفتهایم تا جذب ۲۰ میلیون گردشگر خارجی در افق ۱۴۰۴ راه بسیار دشوار و مشکلی را در پیش داریم. در شرایط فعلی نگهداری همین میزان گردشگر خارجی نیز بسیار مشکل است، چراکه نسبت به سال گذشته میزان حضور گردشگران خارجی در ایران با کاهش همراه بوده است. صدرنیا در ادامه بیان کرد: برخی مواقع به دلیل تبلیغات و بازاریابی در برخی کشورها شاهد رشد سفر گردشگران آن کشورها میشویم که پس از چندی به فراموشی سپرده شده و سفر آنها افت میکند. او در پاسخ به علل ناتوانی ایران در جذب گردشگرانی که برای آنها بازاریابی و تبلیغات شده و از دست دادن آنها پس از چند صباحی گفت: به طور کلی گردشگری همواره دچار نوسان بازار میشود. به عنوان نمونه بر اثر تبلیغات، گردشگران آلمانی و ایتالیایی حضور چشمگیری در ایران داشتهاند، اما اکنون دیگر مانند گذشته به ایران سفر نمیکنند. فرانسویها و اسپانیاییها نیز مدتی به دلیل تبلیغات، گرایش بسیاری به سفر و دیدار از جاذبههای گردشگری ایران داشتند.
راهکارهای تحقق یک برنامه صدرنیا با تاکید بر اینکه دستیابی به چشمانداز ۱۴۰۴ غیرممکن نیست، اظهار کرد: یکی از راههای افزایش جذب گردشگران خارجی به ایران حضور آژانسهای گردشگری در نمایشگاههای بینالمللی گردشگری است. به طور کلی آژانسهای گردشگری نقش بسیار موثری در جذب گردشگران خارجی ایفا میکنند. بهترین راهکار برای برقراری ارتباط با کارگزاران گردشگری در دیگر کشورها و جذب گردشگران خارجی نیز حضور در نمایشگاههای بینالمللی گردشگری است. او با اشاره به اینکه برای برگزاری تورهای ورودی از دیگر کشورها باید به طور حتم با کارگزاران و آژانسهای گردشگری کشورهای هدف ارتباط برقرار کرده و تورها باید با مشارکت این آژانسها برگزار شوند، بیان کرد: در سال ۸۷ جامعه تورگردانان با مشارکت جامعه راهنمایان ایرانگردی و جهانگردی یک همایش بینالمللی برگزار کرد و از آژانسهای گردشگری سراسر دنیا دعوت کرد تا در آن همایش شرکت کنند و همین رویداد موجب شد تا جذب گردشگران خارجی حدود ۳۰ درصد افزایش یابد. رئیس جامعه راهنمایان ایرانگردی و جهانگردی درباره شیوههای بازاریابی بیان کرد: به طور کلی در بازاریابی آن گروه از آژانسهای گردشگری خارجی که آماده همکاری هستند، همواره پیشنهاد میکنند که در نمایشگاههای بینالمللی گردشگری با ما دیدار کرده و توافقات نهایی در نمایشگاههای بینالمللی رخ دهند. به همین دلیل حضور آژانسهای گردشگری و فعالان گردشگری در نمایشگاههای گردشگری بسیار مهم است. همچنین برگزاری تورهای آشناسازی fan trip)) نیز از جمله اقداماتی است که باید به منظور بازاریابی و جذب گردشگران خارجی انجام شود. او درباره اقداماتی که معاونت گردشگری سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری باید برای جذب هرچه بیشتر گردشگران خارجی انجام دهد، اما کوتاهی میکند، گفت: معاونت گردشگری باید سیاستگذاری کند، برنامهریزیهای جامع و مناسب برای جذب گردشگران خارجی انجام دهد و تبلیغات کند، همچنین این معاونت باید شرایط حضور آژانسهای گردشگری و فعالان این صنعت در نمایشگاههای بینالمللی را فراهم کند و البته تبلیغات منظم و جامعی در سطح جهانی انجام دهد. صدرنیا افزود: یکی از مشکلات اصلی که معاونت گردشگری باید رفع کند، این است که حضور فعالان گردشگری ایرانی در نمایشگاههای بینالمللی گردشگری، ملی نیست و باید غرفههای ملی با مساحت بزرگ در نمایشگاههای بینالمللی گردشگری داشته باشیم. این در حالی است که ایرانیان در این نمایشگاهها به صورت غرفههای خصوصی از سوی آژانسهای گردشگری شرکت میکنند. در مقابل بسیاری از کشورها مانند ایتالیا یک غرفه بزرگ دارند که در این غرفه هر آژانس، غرفهای جداگانه دارد. او در ادامه بیان کرد: تبلیغات نیز امری است که باید معاونت گردشگری سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری بهتر و بیشتر در آن فعالیت کند. یکی از اقداماتی که بخش خصوصی باید انجام دهد تا شاهد رشد گردشگری ورودی باشیم، برگزاری همایشها و مناسبتهایی با حضور آژانسهای گردشگری سراسر دنیا است. جامعه تورگردانان در نظر دارد چنین اقدامی را انجام دهد، اما معاونت گردشگری باید اجازه برگزاری چنین مناسبتی را صادر کند.
سخن آخر جذب ۲۰ میلیون گردشگر خارجی در سال اگرچه میتواند اقتصاد کشور را زیر و رو کند، اما دستیابی به این هدف با وجود شرایط فعلی کشور بسیار مشکل است. بر فرض هم که بازاریابی و تبلیغات نتیجه داد و آژانسهای گردشگری خارجی گردشگران کشور خود را راهی ایران کردند؛ زمانی که با زیرساختهای نامناسب و کمبود امکانات و خدماترسانی نامناسب در کشور روبهرو شوند، دیگر ایران را به عنوان مقصد مناسب گردشگری برنمیگزینند و از فهرست مقاصد سفر خود حذف میکنند.