مزه «کیک روی» زیر زبان صنعتگران

نرگس قیصری - روزنامه‌نگار

این روزها فلز «روی»، روی خوش بازار را به چشم خویش دیده و روند قیمتی رو به بالایی را طی می‌کند. ایران نیز به عنوان یکی از دارندگان بزرگ این ماده معدنی با ارزش که به گفته کارشناسانش ۷۰ معدن در این حوزه فعال هستند، جزو تولیدکنندگان موفق شمش «روی» در خاورمیانه به شمار می‌آید. این موضوع در حالی مطرح می‌شود که معادن یاد شده تا حدودی می‌توانند نیاز صنایع پایین‌دستی صنعت «روی» را فراهم کنند و اگر این واحدها بخواهند تنها به مواد اولیه‌ای که در کشور به عنوان سهمیه به آنها داده می‌شود، اکتفا کنند نمی‌توانند با تمام ظرفیت تولید داشته باشند. در نتیجه تنها حاصلی که واحدهای فرآوری به دلیل وارد نشدن مواد اولیه به کشور خواهند داشت به خواب رفتن کارخانه‌های‌شان است. در واقع رو به اتمام رفتن ذخایر سرب و روی معدن انگوران و محدودیتی که در سهمیه‌بندی خاک برای واحدهای فرآوری وجود دارد، سبب شده آن دسته از تولیدکنندگانی که قدرت اقتصادی مناسبی دارند به سمت واردات خاک از کشورهای همسایه همچون ترکیه بروند و واحدهای دیگر چشم به راه راه‌اندازی معدن سرب و روی مهدی‌آباد باشند که آن نیز فرآیندی طولانی خواهد داشت. اما نکته مثبتی که در زمینه واردات خاک «روی» به ایران وجود دارد این است که تولیدکنندگان، ماده خام را به ایران آورده و پس از تبدیل آن به شمش «روی» ارزش افزوده چند برابری ایجاد می‌کنند، س‍پس آن را به کشورهایی که خاک را از آنها خریداری کرده‌اند می‌فروشند و سود می‌برند. در کنار تمام چالش‌ها و مشکلاتی که درباره تامین ماده اولیه برای واحدهای «روی» کشور وجود دارد، راهکار مناسبی از سوی بسیاری از واحدهای فرآوری سرب و روی مورد توجه قرار گرفته و تعدادی از آنها توانستند آن را به مرحله اجرا برسانند؛ این راهکار همان استفاده دوباره از پسماندهای کارخانه‌های تولیدکننده شمش روی است که به آن کیک روی می‌گویند زیرا این کیک‌ها هنوز هم در بر گیرنده مواد معدنی با ارزشی همچون روی، نقره و... هستند و می‌توانند کام صنعتگران صنعت سرب و روی را شیرین کنند. البته بماند که کیک‌های رویی که از واحدهای فرآوری باقی می‌ماند، بر اساس قانون متعلق به دولت بوده و اگر تولیدکنندگان قصد داشته باشند دوباره از آن استفاده کنند باید به شکل قانونی اقدام کنند تا بتوانند سهمی از این کیک‌های شیرین ببرند (موضوعی که یکی از چالش‌ها و شاید مشکلات صنعتگران سرب و روی کشور است.) با این حال صنعتگران «روی» کشورمان که اشتغالزایی قابل توجهی برای کشور داشته‌اند، منتظرند ماده اولیه مورد نیاز در اختیارشان قرار گیرد تا آنها نیز بتوانند از فضای به وجود آمده در بازار جهانی استفاده کنند چراکه «روی» به عنوان یکی از فلزات استراتژیک از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده و سرمایه‌گذاری در این صنعت می‌تواند هم به سود تولیدکنندگان باشد و هم اقتصاد معدنی کشور را رونق بخشد.