سانچی غرق شد اما نه به این سادگی که در ۳ کلمه بگنجد. با سانحه سانچی قلب مردم هم گرفت. در این حادثه نه تنها ایرانیها که نگاه تمام رسانههای معتبر بینالمللی به سانچی بود.
همه منتظر معجزه بودند، معجزهای که نرسید. هنوز سالگرد پلاسکو نرسیده است. هنوز داغ فرزاد ارزانی و محمد سلیمی که در جریان رگسفید جان خود را از دست دادند، تازه است. ماههای پر کش و قوس و پر حادثه صنعت نفت این بار جان ۳۲ خدمه نفتکش سانچی را گرفت. ۳۰ نفر از خدمه این نفتکش ایرانی بودند و ۳۰ یادگاری از ایران در اقیانوس ماند. صمت در ادامه این گزارش ضمن همدردی با خانواده عزیزان از دست رفته، به بررسی ابعاد فنی سانحه سانچی پرداخته است. پیمان مسعودزاده، رئیس کارگروه کشتیسازی انجمن صنایع دریایی ایران در گفتوگو با صمت به ابراز همدردی با خانواده خدمه کشتی سانچی پرداخت و درباره شرایط غرق شدن این نفتکش توضیحاتی داد. وی برخی ادعاها را به دور از اصول فنی دانست و درباره تحلیلهای متفاوتی که تا کنون درباره دلیل غرق شدن سانچی مطرح شده، گفت: نخست باید در نظر داشته باشیم تا قبل از ارائه اطلاعات دقیق و بررسی جعبهسیاه نفتکش سانچی هیچ اظهار نظری قطعیت ندارد. با این حال برخی موضوعهایی که در این مدت منتشر شده بهطور کلی رد میشود.این کارشناس صنایع دریایی با اشاره به خبری که روزهای گذشته درباره خاموش شدن موتور کشتی منتشر شده بود، گفت: این خبر در حالی منتشر شد که بیش از ۴ روز از آتش گرفتن سانچی میگذشت. مشکلی که وجود دارد این است که آیا انتظار داشتیم موتور کشتی پس از ۴ روز آتشسوزی، روشن بماند؟ علاوه بر این موضوع دیگری که در این زمینه مطرح شد این بود که موتور کشتی خاموش شده و کشتی با جریان باد به سادگی حرکت میکند. مسعودزاده در اینباره ادامه داد: زمانی که نفتکش سکاندار ندارد وکسی نمیتواند حرکت آن را کنترل کند، چه تفاوتی میکند موتور نفتکش روشن باشد یا خاموش؟ با این فرض که حرکت کشتی پشت به مسیر باد باشد یا در جهت مسیر باد، روشن بودن یا نبودن موتور کشتی چه تاثیری میتواند داشته باشد؟ پاسخ این پرسشها مشخص است و روشن بودن یا نبودن موتور کشتی تاثیری بر این جریان نداشته است. علاوه بر اینکه ۸ روز برای این نفتکش یک رکورد به شمار میرود که توانسته روی آب شناور باقی بماند. این کارشناس صنایع دریایی با بیان اینکه مدتی هم که کشتی روی آب مانده، موضوع بسیار مهمی است، گفت: بسیاری از پیشبینیها مبنی بر این بود که سانچی خیلی زودتر غرق شود اما کسی خبری مبنی بر این موضوع مطرح نمیکرد. چند روز مانده به غرق شدن کشتی سانچی اما این موضوع مطرح شد تا جامعه آماده این خبر شود که متاسفانه روز گذشته خبر غرق شدن کامل کشتی منتشر شد. وی با اشاره به اینکه انفجارهای پیدرپی تاثیر بسیاری بر غرق شدن کشتی داشت، اظهار کرد: از لحظهای که خبر انفجارها در سانچی رسید، متوجه شدیم شرایط بسیار پیچیده است و احتمال بروز شکاف بین جدارهها وجود دارد. در نهایت هم این اتفاق رخ داد. البته احتمال بروز اتفاقهای دیگر هم وجود دارد اما بهطور قطع انفجارها روی کشتی تاثیر بسیاری بر غرق شدن سانچی داشتهاند. مسعودزاده افزود: از دیگر موضوعهایی که در این زمینه اهمیت دارد، مدتی است که نفتکش توانست روی آب شناور بماند. هر چند این مدت بسیار بیشتر از پیشبینیها بود اما با توجه به حجم آتش و محموله این نفتکش به نظر میرسید سانچی غرق شود.
هیچکس کوتاهی نکرد رئیس کارگروه کشتیسازی انجمن صنایع دریایی به این پرسش که با توجه به زمان روی آب ماندن سانچی آیا امکان نجات یا امدادرسانی بهطور کامل وجود داشت، اینگونه پاسخ داد: یکی از مشکلاتی که در این زمینه وجود داشت این بود که دمای کشتی باید کاهش مییافت و همین موضوع سبب بروز برخی مشکلات میشد. با اینکه ورقههای نجاتدهنده کشتی زیر آب بود اما انفجارها و افزایش و کاهش دما سبب میشد این ورقهها جابه جا شوند. با این حال جلوی این کار را هم نمیشد، گرفت. وی افزود: در جریان امداد و نجات تنها یک سناریو وجود دارد، اینکه نباید دمای کشتی بالا برود و باید از تمام توان استفاده شود تا دمای احتراق پایین بیاید. علاوه بر این باید در نظر داشت هیچیک از نیروهای امدادرسان کمکاری نکردند. اقداماتی که انجام شد، برگرفته از تمام توان کشورهای درگیر با این موضوع بود و توان انجام کاری بیشتر از این وجود نداشت.
شرایط بد آب و هوا مسعودزاده با ابراز همدردی دوباره گفت: پیش از این اتفاق بارها درباره مشکلات صنایع دریایی در کشور گفته بودیم. هیچکس به اندازه خانواده فعالان دریایی از خطرات و سختیهای این شغل خبر ندارد. با این حال هنوز شاهد این موضوع هستیم که مشکلاتی در صنایع دریایی کشور وجود دارد. امیدواریم این مشکلات برطرف شود تا خانوادهها دستکم شرایط بهتری داشته باشند. رئیس کارگروه کشتیسازی انجمن صنایع دریایی ایران با بیان اینکه از دیگر مشکلاتی که امدادرسانی را بسیار دشوار کرده بود، شرایط جوی حاکم بر دریا بود، توضیح داد: متاسفانه این سانحه در فصلی رخ داد که دریا خروشان است و طول موجها بسیار زیاد میشود. این موضوع باعث شد کشتی دچار تکانهای شدید شود و به همین دلیل هم در روزهای گذشته از شیب ۲۵ درجهای نفتکش خبر دادند.
کاهش ضریب بروز دوباره حادثه مسعودزاده در ادامه به تاثیر این اتفاق بر صنایع دریایی پرداخت و بیان کرد: عمده کدهای استاندارد در صنایع دریایی پس از اتفاقهای مشابه سانچی یا بروز برخی اختلالها به تصویب انجمنهای جهانی میرسد. در این زمینه نیز با توجه به حجم سانحه به نظر میرسد برخی کدها باید یا مورد بازنگری قرارگیرند یا کدهایی به استاندارد نفتکشها و کشتیهای باربری اضافه شود. وی با تاکید بر این موضوع که سانحه سانچی تاثیر بسیاری بر شرایط صنایع دریایی خواهد داشت، گفت: با اینکه خدمه این نفتکش بهطور کامل از بین رفتند و این یکی از بزرگترین سوانح دریایی در جهان بود اما دستاوردهایی هم دارد. اطلاعاتی اکنون مورد نیاز است که در جریان تعیین درصد قصور کشتیها بهدست میآید. این اطلاعات میتواند کمک کند تا ضریب بروز دوباره چنین حوادثی کاهش یابد.
انفجار و تغییر دما دلیل غرق شدن حسنرضا صفری، مدیرعامل موسسه ردهبندی ایرانیان نیز در گفتوگو با به همدردی با خانواده خدمه کشتی سانچی پرداخت و پس از تسلیت به تمام ایرانیان، گفت: بیشک این یکی از بزرگترین حوادث و سوانح دریایی بوده است. مدیرعامل موسسه ردهبندی ایرانیان با اشاره به وجود دلایل متعدد برای غرق شدن کشتی، اظهار کرد: دلایل بسیاری برای غرق شدن کشتی وجود دارد اما بهطور قطع برخورد نمیتواند دلیل غرق شدن نفتکش ایرانی باشد. نفتکش سانچی در برخورد با کشتی کریستال که باربری بود بیش از ۷ روز پیش دچار سانحه شد. بدنه سانچی مانند تمام کشتیهای بزرگ جهان بهگونهای طراحی شده که با برخورد غرق نشود و این نمیتواند دلیل منطقی برای غرق شدن کشتی باشد. صفری با اشاره به اینکه انقباض و انبساط بدنه کشتی و انفجارهای پیدرپی باعث شد این کشتی غرق شود، گفت: چندی پیش هم به این موضوع اشاره کردم که این شرایط را برای نجات نفتکش دشوار میکند اما هیچ راهی جز آن وجود نداشت. زمانی که نفتکش دچار آتشسوزی میشود باید از تمام توان استفاده کرد تا آتش آن خاموش شود. با این حال درباره سانچی به دلیل اینکه آتشسوزی طولانی شد و انفجارهای پیدرپی با خود به همراه داشت، پیشبینی میشد که در صورت کاهش دما کشتی غرق شود. وی با تاکید بر اینکه هرگونه اظهارنظر غیرکارشناسی کار ایران را در دادگاههای بینالمللی سخت و دشوار میکند، گفت: در این زمینه باید تمام جوانب احتیاط را رعایت کرد. در این مدت موضوعهایی مطرح شده که به هیچ وجه حقیقت ندارد. صفری با اشاره به اینکه تمام کشتیها برای سفرهای دریایی باید استانداردها و مجوزهای لازم را داشته باشند، افزود: اگر استانداردهای لازم کسب نشود، هیچ بندری حق صدور مجوز خروج ندارد و همچنین هیچ بندری نمیتواند مجوز ورود بدهد. بر این اساس مشخص است هر دو کشتی مجوزهای لازم را داشتهاند و دلایل دیگری در زمینه بروز این حادثه مطرح است.
