زنجیره‌ای که باید درست بچرخد

سید احمد طاهری بهبهانی / مدیرعامل بانک سامان

بحث مطالبات معوق بانک‌ها از موضوعات بسیار مهمی است که درباره چگونگی وصول آن بسیار گفته شده و دارای ابعاد وسیع و گسترده‌ای است. در این موضوع تردیدی وجود ندارد که بحث رکود اقتصادی و مشکلات حاکم بر این بخش، خود عامل مهمی است که بر افزایش این مطالبات دامن زده است. در این زمینه به نظر می‌رسد باید هرچه سریع‌تر در اقتصاد رونق ایجاد کرد، چراکه باید قبول کنیم، زمانی که مشتری رونق در کارش نیست، کالای تولیدی به راحتی فروش نمی‌رود، نقدینگی فعالان اقتصادی به‌موقع برنمی‌گردد و حساب و کتابش همخوانی ندارد، بنابراین چنین فردی نمی‌تواند تعهداتش را به‌موقع به بانک پرداخت کند و این موضوعی است که به مطالبات معوق بانک‌ها دامن می‌زند. به طور حتم کاهش مطالبات معوق بانک‌ها و رفع مشکلات موجود، همه و همه برمی‌گردد به موضوع بسیار مهم رونق اقتصاد و بهبود فضای کسب‌وکار. بی‌تردید هر قدر اقتصاد شکوفاتر باشد، سرعت معاملات بیشتر خواهد بود و درآمد بیشتری به‌دست خواهد آمد و این یعنی رفاه بیشتر مردم جامعه که به طور حتم در این شرایط می‌توان امیدوار بود افراد نسبت به تعهدات‌شان نیز پایبندتر باشند. باید قبول کرد کسادی در اقتصاد و بازار، گردش پول و نقدینگی را با مشکل روبه‌رو خواهد کرد و افراد نمی‌توانند به راحتی به تعهدات‌شان پایبند باشند و اینجاست که پیامدهای آن به نظام بانکی برمی‌گردد و بانک‌ها را گرفتار می‌کند. بنابراین زمانی که گردش پول به‌خوبی وجود نداشته باشد و اقساط وام‌ها به‌موقع پراخت نشود، این امر در نهایت باعث انباشت مطالبات می‌شود و بدهکاری شرکت‌ها را سنگین می‌کند و سبب می‌شود بانک‌ها از حق‌شان محروم شوند و نتوانند وجوه نقدشان را به چرخش درآورند و دوباره از آن بهره‌برداری کنند. البته در این بین بحث افرادی که به عمد تسهیلات‌شان را پرداخت نمی‌کنند، جداست. در این باره باید بگویم که ما درحال‌حاضر در نظام بانکی با ۳ دسته از مشتریان روبه‌رو هستیم؛ یک دسته از مشتریان که حسن‌نیت دارند و از ابتدا تعامل با بانک‌ها را بر مبنای اعتماد و صداقت قرار می‌دهند و در زمان حساب و کتاب تلاش می‌کنند به‌موقع با بانک تسویه کنند. اینها مشتریانی هستند که تکلیف‌شان روشن است و بانک نهایت همکاری را با این دسته از مشتریانش انجام می‌دهد. دسته دوم مشتریانی هستند که حسن‌نیت دارند، اما به دلیل شرایط اقتصادی با مشکلات مالی روبه‌رو هستند و توانایی پرداخت تعهدات‌شان را ندارند. این دسته از مشتریان احتیاج به کمک دارند تا هم خودشان از این بن‌بستی که در آن قرار گرفته‌اند، خارج شوند و هم بانک‌ها اوضاع‌شان بهتر شود. اما در این بین دسته سومی هم وجود دارد؛ مشتریانی که امکانات دارند، منابع مالی دارند و شرایط پرداخت را هم دارند، اما از عمد و به بهانه اوضاع بد اقتصادی و نبود رونق، از پرداخت تسهیلات سر بازمی‌زنند. به عبارتی از شرایط سوءاستفاده می‌کنند؛ این دسته از افراد تمایل دارند از شرایطی که برای خودشان ایجاد کرده‌اند، بهره‌برداری کامل و تا جایی که ممکن است از بازپرداخت تسهیلات خودداری کنند که باید این افراد شناسایی و هرچه سریع‌تر اقدامات برای بازگرداندن منابع به نظام بانکی انجام شود. به هر حال بر اساس آنچه گفته شد، مشکلات اقتصادی مسئله بسیار مهمی است که همه به شکلی درگیر آن شده‌اند. از این رو باید کاری کرد که این رونق در اقتصاد ایجاد شود تا فعالان تولید و تجارت در کشور بتوانند بدون دغدغه فعالیت کنند و به تعهدات‌شان پایبند باشند و بانک هم بتواند از محل بازگشت به‌موقع منابع به نظام بانکی، حمایت بیشتری از بخش‌های اقتصادی کند و این زنجیره‌ای است که در آن تمام بخش‌ها از یکدیگر تاثیر می‌پذیرند.