لزوم خروج بانک‌ها از شرکت‌های تامین سرمایه

به‌دنبال بخشنامه بانک مرکزی درباره واگذاری سهام شرکت‌های تامین سرمایه، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و شرکت‌های سرمایه‌گذاری تحت تملک بانک‌ها و موسسه‌های اعتباری و شرکت‌های تابع، بانک‌های تجاری و صنعتی باید از شرکت‌های تامین سرمایه «Investment Bank» خارج شوند.

به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: پیش از این، مردم وقتی قصد بازگشایی حساب‌های بانکی را نداشتند و می‌خواستند به شکل غیرمستقیم در بازار سرمایه سرمایه‌گذاری کنند، بانک‌ها صندوق‌های سرمایه‌گذاری را به آنها پیشنهاد می‌دادند. در این صورت، بازاریابی با بانک‌ها و صندوق‌های سرمایه‌گذاری بانک‌ها بود و این صندوق‌ها، انتخاب نخست مردم برای سرمایه‌گذاری به شمار می‌آمد. حالا پس از منع تصدی بانک‌ها در صندوق‌های سرمایه‌گذاری، کارشناسان بازار سرمایه پیشنهاد می‌کنند مردم با مراجعه به سایت فیپ‌ایران«fipiran.com» صندوقی انتخاب کرده و با مقایسه عملکرد آن، سرمایه‌گذاری کنند. به گفته کارشناسان، صندوقی که از ثبات بیشتری برخوردار بوده و مدت زیادی فعال است، می‌تواند گزینه مناسبی برای سرمایه‌گذاری باشد. این درحالی است که حال و هوای این روزهای بازار به دلیل فشار فروش از سوی بانک‌ها، منجر به افزایش سهم‌های شناور شده و سهم‌هایی که بانک‌ها سهامدار عمده آنها هستند را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد.

صندوق‌های مشاع و جذب منابع خرد بانک‌ها از مدیریت صندوق‌ها و شرکت‌های تامین سرمایه‌ها منع شده‌اند و شرکت‌های تامین سرمایه هم از بانک‌ها باید خارج شوند. این درحالی است که بانک‌ها سهامداران اصلی شرکت‌های تامین سرمایه هستند. مصطفی صفاری، مدیرعامل یک شرکت سبدگردان و کارشناس بازار سرمایه، با توضیح درباره ارتباط بانک‌ها با شرکت‌های تامین سرمایه گفت: درحال‌حاضر بین ۳ تا ۵ بانک، سهامدار اصلی شرکت‌های تامین سرمایه هستند. در عمل با این بخشنامه، بانک‌ها از شرکت‌های تامین سرمایه خارج می‌شوند و این شرکت‌ها از این به بعد تنها سهم‌نویسی کرده و ریسک‌ها را مدیریت می‌کنند. وی افزود: شرکت‌های تامین سرمایه در عمل با ایجاد صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت منابع را از بانک‌ها جمع‌آوری کرده و در حساب‌های سپرده بانک‌ها می‌گذارند. به همین دلیل، بانک مرکزی با تاکید سازمان بورس، تصدیگری را در صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشاع و تامین سرمایه ممنوع اعلام کرده است. صفاری با بیان اینکه مردم برای سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها بعد از این باید به شرکت‌های تامین سرمایه مراجعه کنند، درباره ارزش صندوق‌های سرمایه‌گذاری تصریح کرد: کل ارزش صندوق‌های سرمایه‌گذاری براساس آخرین آمار (۱ دی ۹۶) ۱۵۹ هزار میلیارد تومان است که از این مقدار، حدود ۱۲۰ هزار میلیارد تومان در سپرده بانک‌ها و وجه نقد است. همچنین حدود۳۰ هزار میلیارد تومان اوراق بهادار و با درآمد ثابت مانند اخزاء و اوراق مشارکت است. ۹/۵ هزارمیلیارد تومان از منابع صندوق‌ها در سهام است. این درحالی است که بیش از ۷۵ درصد منابع صندوق‌های سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه در بانک‌هاست که دلیل اصلی آن صندوق‌های مشاعی است که به شرکت‌های تامین سرمایه تعلق دارد، از این رو، بانک‌مرکزی در بخشنامه‌ای مشخص کرد صندوق‌های سرمایه‌گذاری و شرکت‌های تامین سرمایه که در عمل راه دور زدن نرخ بهره را در پیش گرفته‌اند باید از کنترل بانک‌ها خارج شوند و این صندوق‌های سرمایه‌گذاری (مشاع) به وظایف اصلی خود که جذب منابع کوچک است، بپردازند، تا محلی شود برای اینکه بانک‌ها منابع را جذب کرده و وارد صندوق‌ها کنند. وی افزود: براساس مصوبه شورای پول و اعتبار این بانک‌ها تا ۳ سال فرصت دارند این صندوق‌ها را جمع‌آوری کنند. صفاری در پاسخ به اینکه تکلیف سرمایه‌گذاران فعلی این صندوق‌ها چیست، گفت: ابطال این صندوق‌ها را بانک‌ها انجام می‌دهند و این گروه دیگر امکان افزایش سرمایه را ندارند و بانک‌ها هم براساس بخشنامه باید از ارکان صندوق‌ها و سهامداران تامین سرمایه خارج شوند. وی درباره هدف اجرای این مصوبه اظهار کرد: به نظر می‌رسد بانک‌مرکزی به‌دنبال این هدف است که عملیات بانکی از بازار سرمایه تفکیک شود.

افزایش شناوری سهم‌ها در بازار موضوع بنگاه‌داری نکردن بانک‌ها و سرمایه‌گذاری به شکل مستقیم و در قالب صندوق‌های سرمایه‌گذاری روی بازار تاثیراتی داشته است و بسیاری از بانک‌ها هم به استقبال این مسئله رفتند. چند وقتی است شاهد هستیم برخی بانک‌ها از بازار سهام خارج شده و این فشار فروش در برخی صنایع که این بانک‌ها در آنها فعال بوده‌اند دیده می‌شود. حامد مددی، کارشناس و فعال بازار سرمایه با بیان این مطلب گفت: سنگینی عرضه‌ها در چند روز پیاپی و فروش‌هایی که به هر قیمتی ازسوی بانک‌ها انجام می‌شود به‌طور قطع بازار و سهامداران را زیر فشار قرار خواهد داد.وی با اشاره به افزایش شناوری سهم‌ها در بازار، تصریح کرد: بانک‌ها در بازار به منزله وزنه‌ای هستند که می‌توانند در موضوع بازارگردانی سهام دخیل بوده و نقش مهمی داشته باشند. اگر بانک‌ها با این شتاب پیش بروند شاهد افزایش شناوری سهم‌هایی خواهیم بود که بانک‌ها سهامدار عمده آن هستند و این موضوع می‌تواند به شکل با اهمیتی آینده آن سهم را زیر فشار قرار دهد. شناوری سهام تا حدی مناسب است اما بیش از آن، می‌تواند به راحتی جلوی رشد سهم‌ها را بگیرد. وی درباره راهکارهای جایگزین برای سرمایه‌گذاری مردم به‌جای مراجعه به بانک‌ها و سرمایه‌گذاری به صندوق‌ها گفت: سرمایه‌گذاران می‌توانند با مراجعه به سایت «فیپ‌ایران»، آمار مربوط به صندوق‌های سرمایه‌گذاری را مشاهده و مقایسه کنند و صندوق‌هایی که در بلندمدت یا میان‌مدت بازدهی مناسبی داشتند را شناسایی کنند. مددی تاکید کرد: با توجه به راهبرد افرادی که قصد سرمایه‌گذاری بلندمدت، میان‌مدت و کوتاه‌مدت دارند، می‌توانند صندوق‌هایی را که تجربه بیشتری در بازار سرمایه دارند، انتخاب کنند. مسئله اصلی این است که صندوق مدت زیادی در بازار سرمایه باشد و به ثبات، سودآوری و بازدهی برسد؛ بنابراین بهتر است سرمایه‌گذاران مقوله ریسک را نیز در نظر بگیرند. این کارشناس بازار سرمایه با اشاره راهبرد صندوق‌ها، گفت: صندوق‌ها دو نوع راهبرد را در پیش می‌گیرند؛ منفعلانه و فعالانه، که برخی صندوق‌ها به سمت راهبرد غیرفعال می‌روند و تمایل چندانی به تغییر پرتفوی و فعال بودن در حوزه بازار ندارند که این جهت‌گیری برای افراد کم‌ریسک گزینه مناسبی است. از طرف دیگر افرادی که قصد دارند به بازار وارد شوند اما دانش کافی ندارند و حاضر هستند ریسک بپذیرند، می‌توانند سراغ صندوق‌هایی در بازار بروند که کمی فعال‌تر هستند و دارایی‌های خود را روزآمد می‌کنند.