محمدحسین فنایی - عضو هیاتمدیره خانه صنعت، معدن و تجارت ایران
یکی از مهمترین و بزرگترین بسترهای رانت در کشور که بهویژه در اوایل دهه۹۰ بیشترین آسیب را به بخش تولید وارد کرد ارز دونرخی و اطلاع داشتن از نوسانات شدید ارزی است. نحوه قیمتگذاری نرخ ارز و چگونگی مدیریت آن براساس شرایط بازار از اهمیت بالایی در اقتصاد برخوردار است. تکنرخی کردن ارز باید در راستای فراهم کردن بسترهای شفافیت در بازار و اطمینانبخشی به سرمایهگذار خارجی اجرا شود. برتری رابطه بر ضابطه در اقتصاد سم مهلکی است که در دونرخی بودن ارز خود را به خوبی نشان داده است. در سالهای گذشته تولیدکنندگان از ابعاد مختلفی از نوسانات ارزی آسیب دیدهاند که مهمترین آن از بین رفتن رقابتپذیری در بازار با سوءاستفاده از رانت دونرخی بودن ارز بود. علاوهبر دونرخی بودن، اثرپذیری نرخ ارز از کوچکترین وقایع سیاسی و اجتماعی از دیگر آسیبهایی است در سالهای گذشته اقتصاد کشور را ناآرام کرد. حفظ آرامش در اقتصاد مهمترین شرط توسعه است. تکنرخی شدن ارز در شرایط کنونی به معنای افزایش نرخ و رسیدن به نرخ واقعی ارز خواهد بود و نتایجی خواهد داشت که برای صنایع صادراتمحور، پیامدهای آن کاسته میشود چراکه نرخ مواد اولیه و ماشینآلات با صادرات پوشش افزایش داده میشود اما صنایع غیرصادراتی متحمل فشار بیشتری خواهند شد. اما با وجود این، جراحی اقتصاد ایران ضرورتی انکارناپذیر است. دولت از طریق ابزارهای حمایتی دیگر باید فشار ناشی از افزایش نرخ ارز را کاهش دهد، دولت میتواند از طریق کاهش نرخ بهره بانکی، تخفیفهای مالیاتی، تامین اجتماعی، مشوقهای صادراتی و... پیامدهای این جراحی اقتصادی را برای تولید کاهش دهد. پیامدهای منفی مقطعی خواهد بود، جراحی اقتصادی ممکن است در کوتاهمدت مشکلاتی در بازار ایجاد کند اما با مدیریت، این پیامدها کاهش پیدا میکند و مهمتر از همه اثرات مثبت بلندمدتی است که باعث شفافیت و سلامت اقتصاد کشور میشود.
