تهران چند دههای است که هوایی برای تنفس ندارد. میلیونها نفر از کودکان این شهر که حالا به سن ۳۰، ۴۰ سالگی رسیدهاند، بیشتر روزها، آسمان را غبارآلود یا طوسی دیدهاند. بهطوریکه دیدن آسمان نیلی، یک اتفاق دور از ذهن یا یک اتفاق عجیب برای ساکنان این کلانشهر قلمداد میشود.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری گسترش ، میانگین سکونت در کشور ۴۶ نفر در هر کیلومترمربع است اما میانگین این رقم در تهران ۹۷۳ نفر است که در برخی مناطق تا ۱۰ هزار نفر نیز افزایش مییابد. اینگونه است که جمعیتی ۱۳ میلیون نفره هر روز در سطح این شهر به عبور و مرور میپردازند و آسمان را خفه میکنند. هرسال هم فصل زمستان به فصل تعطیلی مدارس در اثر آلودگی هوا تبدیل میشود و اینها موجب شده است که شهرداری طرحی به اسم طرح ترافیک را در سطح شهر اجرا کند. طرحی که حالا در آستانه تغییراتی است که مردم را نگران کرده است. مردم میگویند طرح جدید ترافیک، از مسیر اصلی خود که کاهش تردد خودروها و کاهش آلودگی هوا بوده خارج میشود و شهرداری با این طرح تنها به فکر پر کردن جیب این نهاد است. اما این نظر همگی نیست! نگرانی در سطح شهر تهران از وسعتی بزرگ برخوردار است و به این جهت ساکنان این شهر برای رفع امور زندگی خود نیازمند استفاده از خودرو هستند. چراکه طولانی بودن مسیرها، امکان استفاده از دوچرخه را از آنها میگیرد و زیرساختهای حملونقل عمومی نیز پاسخگوی این جمعیت نیست. ازاینرو، هزینه حملونقل، یکی از اصلیترین هزینههای خانوار است. بدیهی است که اجرای این طرح بر سبک زندگی و هزینههای میلیونها نفر از ساکنان تهران تأثیر مستقیم میگذارد و به نظر میرسد مردم تهران از اجرای طرح جدید ترافیک نگران هستند. مجید نظری، یک شهروند است که اگرچه دو خودروی شخصی دارد اما از وسیله نقلیه عمومی برای رسیدن به محل کار خود استفاده میکند. وی در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری گسترش گفت: من دو خودرو دارم اما به دلیل اینکه در نزدیکی محل کارم، امکان پارک کردن خودرو را ندارم و از طرف دیگر محل کار بنده در محدوده طرح ترافیک است، بهناچار در طول روز، ۶ تاکسی سوار میشوم و بخش زیادی از درآمدم هزینه تاکسی میشود. نظری ادامه داد: استفاده از مترو و اتوبوس برایم بهصرفه نیست. چراکه اولا برای رسیدن به ایستگاهها باید مسافت زیادی را پیاده بروم و دوم اینکه ازدحام جمعیت در مترو و اتوبوس آنچنان زیاد است که گاهی نفسم میگیرد و موجب آزارم میشود. بهاینترتیب مجبورم از تاکسیهایی استفاده کنم که هرسال کرایههایشان هم افزایش مییابد و اینیکی از هزینههای اصلی زندگی من است. میثم نجار هم یک راننده تاکسی است. او هم از طرح جدید ترافیک سردرگم و مضطرب شده است. وی در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری گسترش گفت: طرح جدید خودرو میگوید که هرکسی میتواند وارد طرح ترافیک شود و این امر موجب میشود که درآمد تاکسی رانها کاهش داشته باشد. وی ادامه داد: تجربه ثابت کرده است که راههای دور زدن قانون در ایران زیاد است. مسافر کشان شخصی بهراحتی قولنامه را جعل میکنند و بهاینترتیب در محدوده طرح ترافیک مسافرکشی میکنند. این تجربه را با اسنپ داشتهایم. رانندگان اسنپ حتما باید ساکن تهران باشند اما تعداد قابلتوجهی از شهرستان به تهران آمدند و با جعل قولنامه خود را به اسنپ معرفی کردند. ماندانا تاجیک هم که یک مادر است و برای رفع امور زندگی خود به همراه فرزندانش به خرید با اتومبیل می پردازد، در گفت و گو با خبرنگار پایگاه خبری گسترش گفت:پزشکی که برای فرزندانم در نظر گرفتهام در محدوده طرح ترافیک مستقر است و این طرح من را مضطرب کرده است. چون هنوز با جزییات آن آشنا نیستم نمی دانم که آیا هزینه تردد من در این منطقه بیشتر می شود و یا کمتر. جزییات طرح جدید ترافیک اما جزییات این طرح که هنوز بسیاری از مردم تهران با آن آشنایی ندارند چیست؟ این طرح از ۱۵ فروردین ۹۷ اجرایی میشود. بهموجب این طرح، هر خودرویی حساب کاربری خواهد داشت و رانندگان مبلغی را شارژ میکنند تا هرزمانی که وارد طرح ترافیک میشوند بسته به اینکه چه ساعتی بیایند و بروند، از حسابشان کسر میشود. این طرحی است که شهرداری ارائه کرده و قرار است شورای شهر به آن رأی دهد.
حداقل مبلغی که برای این موضوع در ساعات عادی در نظر گرفته شده است نه هزار و ۶۰۰ تومان است که با احتساب ۲۲۶ روزی که طرح در آن اجرا میشود، برای شهروندان دو میلیون و ۱۶۹ هزار تومان آب میخورد. بیشترین هزینه را هم خودروهایی میپردازند که از ساعات ابتدایی صبح وارد محدوده طرح ترافیک شوند و بعد از ساعت ۱۶ از آن منطقه خارج شوند. چنانچه خودرویی از ساعت ۶:۳۰ تا ۱۰ صبح و قبل از ساعت ۱۶ از محدوده طرح خارج شود با ضریب یک، خودرویی که از ساعت ۱۰ تا ۱۶ وارد طرح و بعد از ساعت ۱۶ خارج شود با ضریب یک، خودرویی که از ساعت ۱۰ تا ۱۶ وارد و قبل از ساعت ۱۶ از طرح خارج شود با ضریب نیم و خودرویی که از ساعت ۶:۳۰ تا ۱۰ وارد و بعد از ۱۶ خارج شود با ضریب ۱.۵ محاسبه میشود. افرادی که در محدوده طرح زندگی میکنند بهطوریکه این افراد تا قبل از ساعت ۸:۳۰ میتوانند بدون پرداخت عوارض از محدوده طرح خارج شوند. در جدول زیر، جزییات طرح ترافیک قدیم را مشاهده میکنید:
نگرانی محیط زیستی از حذف آرم طرح ترافیک گذشته از نگرانی شهروندان از شرایط جدید عبور و مرور، یکی از بزرگترین نگرانیهایی که در پی طرح جدید ترافیک پیش آمده است، از لحاظ محیط زیستی است. در واقع برخی نگرانند که مبادا، آزاد شدن تردد در شهر و فرهنگ مصرف گرایی تهرانیها منجر به افزایش شارژ خودروها شده و در نتیجه تردد در شهر افزایش یافته و هوا آلودهتر شود. محمد ارفع معتقد است اینکه کسب درآمد از حملونقل خودروها در تمام کشورها معمول است. این کارشناس امور شهری در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری گسترش اظهار کرد: محدوده طرح ترافیک در وسط شهر است و محل عبور و مرور ثروتمندان نیست. ازاینرو پرداخت هزینه طرح ترافیک برای بیشتر شهروندان سخت است و همین امر موجب میشود که تعداد کمتری از خودروها در شهر تردد کنند و ازاینرو، هوای پاکتری خواهیم داشت. جبار کوچکی نژاد، نایب رییس اول فراکسیون محیطزیست و توسعه پایدار مجلس شورای اسلامی نیز معتقد است از آنجایی که این طرح پیش از این آزموده نشده است، باید طرح جدید ترافیک ابتدا باید در منطقهای از شهر آزموده شود. وی در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری گسترش درباره پیشنهاد شهردار تهران برای حذف آرم طرف ترافیک اظهار کرد: طرح ترافیک روشی است که در بسیاری از کشورهای دنیا از جمله ایران اجرایی شده و این روشی پذیرفته شده است. کوچکی نژاد بیان کرد: اگر طرح جدیدی درباره ترافیک مد نظر شهردار تهران باشد، بهتر است که در منطقهای از شهر یکی، دو ماه اجرایی شود تا کارشناسان بتوانند نتایج آن را مورد بررسی قرار دهند. در صورتی که این طرح منجر به کاهش آلودگی هوا شد، بعد در سراسر تهران به اجرا درآید. نایب رییس اول فراکسیون محیطزیست و توسعه پایدار مجلس شورای اسلامی اظهار کرد: اجرا کردن به یک باره حذف آرم طرح ترافیک منطقی نیست. درآمد زایی شهرداری از تردد خودروها پر واضح است که طرح جدید ترافیک روشی برای درآمد زایی شهرداری است و رییس کمیته اقتصادی شورای شهر تهران این امر را بدون مشکل میداند. محمود میر لوحی، رییس کمیته اقتصادی شورای شهر تهران به خبرنگار پایگاه خبری گسترش گفت: طرح ترافیک جدید، طرح خوبی است چراکه منجر به درآمدزایی شهرداری شده و ما میتوانیم از این درآمد برای رسیدگی به امور محیط زیستی و آلودگی هوا استفاده کنیم. وی اظهار کرد: اگر شهرداری بتواند از طریق تردد خودروها درآمدی حاصل کند هیچ اشکالی ندارد. میر لوحی در ادامه اینگونه توضیح داد: اگرچه ۶۰ درصد آلودگی هوای تهران ناشی از تردد خودروها است اما تنها ۳ درصد درآمدهای شهرداری از طریق جرائم خودروها، فروش طرح ترافیک و عوارض اتومبیلها تأمین میشود. بنابراین اینکه از طریق خودروها درآمد شهرداری افزایش یابد ازآنجهت خوب است که از طریق این منابع بتوانیم به مهار آلودگی هوا کمک کنیم. وی تصریح کرد: شورای شهر به دنبال مثلثی از افزایش خدمات حملونقل عمومی، قانونمند کردن حرکت خودروها در شهر و افزایش منابع درآمدی برای شهرداری است. وی افزود: این روش که شهرداری از طریق تردد خودروها به درآمد برسد، در دنیا مرسوم است. این در حالی است که تا امروز از روشهای غیر محیط زیستی برای درآمدزایی شهرداری استفاده کردهایم و از طریق فروش داراییهای شهر و یا فروش تراکم که در واقع فروش آسمان شهر است، تأمین منابع کردهایم. میر لوحی تصریح کرد: تراکم در حالی به فروش میرسد که شهر تهران از دو طرف در محاصره کوهها است و اگر برجها نیز زیاد باشد، از حرکت هوا جلوگیری میشود. امروز هم شاهد وارونگی هوا در فصل زمستان هستیم و میدانیم که وارونگی هوا در اثر حرکت نداشتن هوا ایجاد میشود. این عضو شورای شهر تهران تأکید کرد: ازاینرو طرح ترافیک جدید، باهدف ضابطهمند کردن حرکت در شهر مطرحشده است. ادامه سردرگمی در تردد شهری اگرچه طرح ترافیک سالهااست که در تهران اجرا میشود اما هنوز بسیاری از مردم تهران با محدودههای این طرح آشنا نیستند و این امر موجب شده است که در ترددهای شهری خود دچار سردرگمی شوند. حال این ساعت بندیها هم به این سردردگمی میافزاید. با وجود این، به نظر میرسد چارهای نیست جز اینکه این طرح به طور آزمایشی در مدتی محدود در تهران اجرا شود تا ببینیم آیا به راستی این طرح از آلودگی هوا کم میکند؟
