در جامعهای مبادله گسترش مییابد و زمینه برای توسعه اقتصادی فراهم میشود که در آن، تقسیم کار اجتماعی از شدت و توسعه بالاتری برخوردار باشد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: به عبارت دیگر، تجارت زمینه را برای تقسیم کار اجتماعی فراهم میکند و تقسیم کار اجتماعی زمینه را برای توسعه اقتصادی ایجاد میکند. بهعبارتی اگر کشورها بخواهند به توسعه اقتصادی دست یابند، مجبورند در شرایط مبادله قرار گیرند و مبادله، اساس تقسیم کار اجتماعی است؛ بنابراین برای اینکه جامعه بتواند از تقسیم کار گستردهتر و بالاتری برخوردار باشد باید مبادله بیشتری داشته باشد، زیرا هرچه تقسیم کار بیشتر و تخصصیتر باشد بهرهوری بیشتر میشود. بخش صادرات از طریق منافع جانبی بهدست آمده قادر خواهد بود بر بهرهوری کل عوامل تولید اثر مثبت بگذارد و موجبات افزایش تولید را فراهم کند و بخشهای غیرصادراتی نیز بهطور غیرمستقیم به دو طریق استفاده از خدمات مدیریتی، راهبرد بازاریابی و بهبود فناوری و همچنین توسعه حملونقل و ارتباطات و خدمات جانبی بهواسطه رشد بخش صادراتی از منافع ناشی از افزایش صادرات بهره میبرند. بهرهوری عوامل صادراتی بهدلیل استفاده از نیروی کار متخصصتر، فناوری برتر و تقویت تحرک عوامل تولید از بهرهوری بخش غیرصادراتی بالاتر است. بهطور کلی تجارت منجر به افزایش تخصص و کارآیی در بخشهای صادراتی شده و در نهایت سبب تخصیص دوباره منابع از بخشهای غیرتجاری و غیرکارا به بخشهای تجاری میشود که این پدیده میتواند به رشد تولید کمک کند. در حالی که سالهاست استان اصفهان قطب صنعتی و یکی از مهمترین مراکز صادراتی کشور است و در این سالها در تجارت خارجی رتبه دوم یا سوم کشور را در اختیار داشته، در سالهای گذشته بهدلایلی ازجمله رکود، تحریمها، صنایع، مشکل مبادلات ارزی، مشکلات صنعت، برنامهریزی نادرست و از دست رفتن بازارهای صادراتی، این روند تضعیف و آمار تجارت استان با کاهش روبهرو شده است. عمدهترین کالاهای صادراتی استان اصفهان در ماههای گذشته را میتوان محصولات پتروشیمی، آهنآلات و فولاد و فرش برشمرد. توقف نزول صادرات اصفهان در این باره رییس کمیسیون تجارت، خدمات و ارتباطات اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان اصفهان گفت: از سال ۹۴ به بعد صادرات استان اصفهان با شیب منفی حرکت کرد، بهطوریکه در دو سال گذشته با یک افت ۵۰ درصدی روبهرو شد اما خوشبختانه براساس آماری که اعلام شده در چند ماه گذشته این شیب منفی متوقف شده است. با این حال بهمنزله آن نیست که آن افت جبران شده باشد بلکه فقط آن شیب منفی که به سمت پایین بود متوقف شده و توانسته در حد همان میزان افت شرایط خود را حفظ کند. مسعود گل شیرازی در گفتوگو با صمت افزود: اگر بخواهیم دلایل این افت را مرور کنیم، چند علت وجود دارد که مهمترین آن را کامل نبودن سامانه جامع اطلاعاتی کشور دانستهاند و یکی از دلایلی که این افت در آمارها خود را نشان میدهد مبانی مقایسهای است که در گذشته و حال وجود دارد. ما باید از این موضوع عبور کنیم زیرا مسئولان استان مدعیاند افت صادرات استان نباید تا این حد باشد و علت آن را نقصی که در سامانه گمرک وجود داشته، اعلام و قضاوت درباره این موضوع را به سال آینده واگذار کردند. نرخ ارز، از دلایل عمده افت صادرات وی ادامه داد: زمانی که این موضوع را از نگاه اهالی کسبوکار بررسی میکنیم، میبینیم ساختار و سازمان اقتصادی کشور ساختار و سازمان حمایت از صادرات نیست و زمانی که سیاستهای اقتصاد کلان تقویتکننده قاچاق است، نتیجه آن باعث میشود صنایع ما روزآمد نشوند و نتوانند فناوری تازه را بهکار بگیرند و در عمل نتوانند هزینههای سر بار خود را از بازار داخل تامین کنند تا بتوانند از نظر نرخ در بازار بینالمللی قابل رقابت باشند. رییس کمیسیون تجارت، خدمات و ارتباطات اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان اصفهان تاکید کرد: در گام نخست باید سیاستهای اقتصاد کلان که مهمترین آن نوسان نرخ ارز است مورد توجه قرار گیرد زیرا این موضوع یکی از دلایل عمده افت صادرات بهشمار میرود. گلشیرازی با اشاره به اینکه صادرات فرآیندی تدریجی است و نتیجه آن در طول زمان مشخص میشود، اظهار کرد: وقتی ما چندین سال پارامترهای اقتصاد کلان موثر در صادرات و توسعه را فراموش میکنیم، نمیتوانیم امید داشته باشیم بسیار سریع بازارهای از دسترفته را بهدست آوریم. وی بیان کرد: نکته بعدی این است که در زمینه خوشهسازی و شرکتهای مدیریت صادرات کار بنیادی انجام نشده و صنایع و کسبوکارهای ما دروننگر هستند و کمتر به بازارهای صادراتی توجه دارند، به همین منظور باید زیرساختهای آن از لحاظ قانون فراهم شود. لازمه این موضوع این است که با مراکز رشد و به عبارت دیگر مراکز این سازوکار بنیادیتر و نهادیتر برخورد شود. ساماندهی تولیدات صادراتمحور رییس کمیسیون تجارت، خدمات و ارتباطات اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان اصفهان با اشاره به اینکه مشکل دیگری که در زمینه صادرات وجود دارد، فراموشی سیاستگذاران اقتصادی در زمینه مشوقهای صادراتی است، ادامه داد: متاسفانه امسال حتی شاهد آن بسته صادراتی که سال گذشته ارائه شد، نبودیم و حتی در لایحه بودجه امسال با عنوان مشوقهای پرداخت نشده دولت مطرح نشد. صادرکننده در سالهای گذشته امید داشت مشوقی برای صادرات پرداخت شود. این پیام بدی برای بخش صادرات کشور بهشمار میرود زیرا سیاستگذار مبنایی در حمایت از صادرکننده نداشته است. گلشیرازی تصریح کرد: عامل دیگری که موجب ناراحتی صادرکنندگان بهویژه صادرکنندگان صنعتی شد رفتار مالیاتی است که دولت در قبال صادرکنندگان در زمینه تخفیف مالیات داشت؛ البته با اقدامهایی که در چند ماه پایانی سال گذشته انجام شد، این موضوع وضعیت بهتری پیدا کرد اما هنوز به شرایط مطلوب دست پیدا نکردهایم. وی خاطرنشان کرد: عاملی که بهطوراهم و ویژه مورد توجه صادرکنندگان قرار گرفته این است که آنها نیاز به مطالعات بازاریابی به منظور افزایش بازارهای صادراتی دارند که در این بخش با ضعف نهادی روبهرو هستیم. این موضوع را باید به شکل بنیادی برنامهریزی کنیم تا تولید صادراتمحور براساس مطالعات بازار ساماندهی شود. به نظر میرسد با تقویت نرخ ارز شاهد بهبود صادرات استان تا پایان سال باشیم. صادرات اصفهان به عراق و افغانستان معاون امور بازرگانی و توسعه تجارت خارجی سازمان صنعت، معدن و تجارت استان اصفهان با اشاره به اینکه صادرات استان اصفهان در ۹ ماه امسال در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته افزایش داشته، گفت: در این مدت حدود ۱.۲میلیارد دلار صادرات به کشورهای هدف انجام شده که این میزان صادرات را در کل سال گذشته بهدست آوردیم. پیشبینی میشود تا پایان سال ۱.۵میلیارد دلار صادرات از استان انجام شود. محمد مجیری در گفتوگو با صمت افزود: عمده کشورهای هدف صادراتی استان عراق، امارات متحده عربی، افغانستان، پاکستان و چین هستند و بیشترین حجم صادرات استان به این کشورها انجام میشود. وی ادامه داد: بهدلیل اینکه در مرکز کشور قرار گرفتهایم، بیشتر حجم صادرات استان یعنی حدود ۷۰درصد به کشورهای عراق و افغانستان انجام میشود، اما معتقدیم باید بازارهای جدید و بازارهایی که ناشناخته هستند را مورد مطالعه قرار دهیم. معاون امور بازرگانی و توسعه تجارت خارجی سازمان صنعت، معدن و تجارت استان اصفهان تصریح کرد: سال گذشته سفیر ایران در کنیا به اصفهان سفر و از ۱۲ واحد تولیدی بازدید کرد. کنیا یک بازار بکر و مناسب است که از آن غافل بودیم اما اکنون میتوانیم محصولات گوناگون استان را به این کشور صادر کنیم. هر استانی باید مطالعه بازارهای جدید را در دستور کار خود داشته باشد. علاوه بر این رایزنان بازرگانی در این زمینه میتوانند بسیار موثر باشند. از بازارهای جدید غافل نشویم مجیری تاکید کرد: رایزنان بازرگانی که در کشورهای هدف مستقر شدهاند، باید اطلاعات آن کشور را به تاجران ارائه و در مقابل محصولات تاجران ایرانی را به بازار هدف معرفی کنند تا از این طریق بازارهای جدید شناسایی شود. بازارهای قدیمی را باید حفظ و حتی آنها را تقویت کنیم اما نباید از شناسایی بازارهای جدید غافل شویم. وی بیان کرد: استانداری، اتاق بازرگانی و سازمان صنعت، معدن و تجارت استان اصفهان مطالعاتی در راستای شناسایی بازارهای هدف جدید انجام میدهد. همچنین تلاش میکنیم ظرفیت تولیدی کالاهای استان را افزایش دهیم تا بتوانیم صادرات مطلوبی به کشورهای هدف داشته باشیم. معاون امور بازرگانی و توسعه تجارت خارجی سازمان صنعت، معدن و تجارت استان اصفهان اظهار کرد: یکی از مشکلات بزرگ صادرات در استان کمبود زیرساختهای صادراتی است و در این زمینه تا حدودی با مشکل روبهرو هستیم. یکی از مواردی که صادرکنندگان محصولات کشاورزی با آن مشکل دارند حمل هوایی محصولات است. چند سال از ساخت کارگوترمینال شهید بهشتی میگذرد که اکنون نزدیک بهرهبرداری است. امیدواریم با کمک بخش خصوصی و سازمان توسعه تجارت بتوانیم مشکل ساز و کار این پایانه را برطرف کنیم تا هرچه سریعتر به بهرهبرداری برسد زیرا این مرکز میتواند نقش مهمی در افزایش صادرات استان داشته باشد. مجیری تاکید کرد: تولید محصولات گلخانهای در استان از اهمیت ویژهای برخوردار است و اگر بتوانیم کارگوترمینال استان را هرچه سریعتر به بهرهبرداری برسانیم میتوانیم حجم بسیاری از محصولات کشاورزی را به شکل مستقیم و هوایی به کشورهای گوناگون صادر کنیم. وی اضافه کرد: هند بازار بسیار خوبی برای صادرات سیب درختی سمیرم است، اما متاسفانه هند ۶۷درصد عوارض برای سیب درختی ایران وضع کرده، در حالی که ما برای برنج وارداتی هند ۲۰درصد عوارض درنظر گرفتیم که این نوع عوارض ناعادلانه است و باعث میشود ما نتوانیم محصولات کشورمان را که در کشورهای دیگر خریدار دارد و نیاز آنان است با نرخ تمام شده مناسب بهدست مصرفکنندگان برسانیم. این مشکلات در سطح کلان کشور قابل رفع است که امیدواریم سازمان توسعه تجارت در این زمینه گامهای اساسی را بردارد. سهم ۷۰ درصدی تولید فولاد معاون امور بازرگانی و توسعه تجارت خارجی سازمان صنعت، معدن و تجارت استان اصفهان با اشاره به اینکه بخش خصوصی و بخش دولتی باید هر دو در جهت رفع مشکلات صادرات تلاش کنند، بیان کرد: مشکل دیگری که وجود دارد در زمینه آمار صادرات استان است. باتوجه به اینکه استان اصفهان مقام نخست صنعت کشور را دارد و سهم ۷۰ درصدی تولید فولاد متعلق به این استان است به تبع صادرات محصولات فولادی از استان بسیار زیاد انجام میشود. مجیری با بیان اینکه با مشکلی که در اظهار مبدا تولید محصولات استان وجود دارد، ما نمیتوانیم آمار دقیقی از صادرات استان داشته باشیم، اظهار کرد: بهعنوان نمونه محصولات فولادی استان برای صادرات به کشورهای هدف به هرمزگان و بوشهر فرستاده میشود، بنابراین این دو استان مبدا تولید این کالاها بهشمار میروند و این آمار از حجم صادرات استان کم میشود. وی خاطرنشان کرد: جلسههایی در کارگروه توسعه صادرات با حضور مسئولان کارخانههای ذوب آهن و فولاد مبارکه برگزار شده تا بتوانیم این مشکل را به شکل مطلوبی برطرف کنیم و یک آمار دقیق و واقعی از صادرات استان داشته باشیم. سخن آخر از نگاه کارشناسان، توسعه تجارت خارجی با رویکرد توسعه صادرات امکانات جدیدی را برای پیشرفت اقتصادی کشور، از طریق ارتقای سطح تخصصها و انتقال دانش و فناوری فراهم کرده و امکانات ویژهای را برای استفاده مطلوبتر و اقتصادیتر از منابع طبیعی بهمنظور توسعه اقتصادی کشور فراهم و از همه مهمتر اینکه معضل محدود بودن بازارهای داخلی را مرتفع میکند. اما آنچه در این میان نباید نادیده گرفته شود توسعه صادرات غیرنفتی در شرایط کنونی اقتصاد ایران است که از مهمترین مسائل سیاسی و اقتصادی بهشمار میرود و مسئولان کشور باید آن را در نظر داشته باشند. توسعه صادرات غیرنفتی نه تنها از دیدگاه ارزآوری، بلکه از نظر ایجاد اشتغال در داخل کشور از اولویت و اهمیت ویژهای برخوردار است.
