صنعت فولاد در نظر دارد برای افق ۱۴۰۴، هدف تولید ۵۵ میلیون تن را محقق کند. بخش عمدهای از این رقم باید راهی بازارهای صادراتی شود؛ موضوعی که نیازمند دسترسی به زیرساختهای حملونقلی است.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: در واقع صنعت فولاد برای رقابت در بازارها نیازمند استفاده از زیرساختهای حملونقل ریلی است تا بتواند محصول تولیدی را با قیمتی مناسب صادر کند یا در بازارهای داخلی بفروشد. نیاز معدن و فولاد به زیرساخت ریلی پراکندگی معادن براساس موقعیتهای زمینشناسی انجام شده اما جانمایی صنایع به ویژه فولاد براساس آمایش سرزمین و دسترسی به آبها انجام میشود، در نتیجه ممکن است فاصله معدن و صنایع فولادی افزایش پیدا کرده و مواد معدنی مسافت زیادی را طی کند. به همین دلیل ایجاد زیرساختهای حملونقل همچون جادهای، ریلی و دریایی از نکات مهمی است که باید در تحقق اهداف چشمانداز ۱۴۰۴ به آن توجه بسیاری کرد. امروز بخش عمدهای از مواد معدن از راه حمل جادهای جابهجا میشوند اما این کار علاوه بر برخی مشکلات از جمله صرف زمان زیاد و امنیت، به دلیل بالا بودن نرخ کرایهها و مسائل میان معدندار و راننده، نرخ تمام شده را افزایش میدهد. درواقع امروز کرایه حمل، بخشی از مزیت رقابتی مواد معدنی را از بین میبرد. حال که صنعت فولاد به دنبال دستیابی به تولید ۵۵ میلیون تن در افق ۱۴۰۴ است، باید زیرساختهای حملونقل به ویژه حمل ریلی را برای آن فراهم کرد در غیر این صورت در ۱۴۰۴ با رسیدن به اهداف پیشبینی شده، برای حمل مواد معدنی و محصولات تولیدی با مشکلات بسیاری روبهرو خواهیم شد. امروز کشورهای معدنی دنیا به دلیل استفاده از حمل ریلی توانستهاند بخش زیادی از سهم بازار به ویژه بازار سنگآهن چین را از آن خود کنند در حالی که مسافت آنها با چین بیشتر از ایران است. بیان این مسائل بر اهمیت زیرساخت حمل ریلی میافزاید اما نباید فراموش کرد برای توسعه آن دولت نیازمند همراهی بخش خصوصی است تا سرمایه مورد نیاز را تامین کند. چالشی برای صنعت فولاد معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز با اشاره به حمل ریلی گفت: درصورتیکه بودجه توسعه خطوط ریلی کشور تامین نشود، نگرانیهای زیادی در حوزه تامین فولاد و صادرات این محصول استراتژیک در آینده وجود خواهد داشت. به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، مهدی کرباسیان، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت و مدیرعامل سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران(ایمیدرو) اظهار کرد: یکی از مهمترین برنامههای ۴ سال گذشته در حوزه معدن کشور، رسیدن به افق ۱۴۰۴ فولادی و ایجاد توازن در زنجیره تولید فولاد بوده که در راستای رسیدن به آن کارخانههای فولاد گندله و آهن اسفنجی ساخته شده است. در بخشهای جانبی فولاد نیز پیشرفتهای قابل ملاحظهای داشتهایم تا جاییکه در برخی محصولات از واردات بینیاز شدهایم. وی در ادامه افزود: برای رسیدن به هدفگذاری انجام شده برای رسیدن به ظرفیت ۵۵ میلیون تن فولاد، تلاش همه جانبهای را انجام دادهایم و بهرهبرداری از کارخانههای گندله و کنسانتره و همچنین سنگ آهن موید این موضوع است. کرباسیان در پاسخ به این پرسش که آیا زیرساختهای لازم به ویژه خطوط ریلی برای دستیابی به هدف تولید ۵۵ میلیون تنی در فولاد مهیاست، گفت: در حوزههایی همچون تامین آب و خطوط آهن مورد نیاز، مشکلاتی وجود دارد و بحثهای زیادی برای تخصیص بودجه از سمت دولت برای گسترش خطوط ریلی کشور شده است. معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت در پایان یادآور شد: در صورتیکه بودجه یاد شده به توسعه خطوط ریلی کشور اختصاص داده نشود، نگرانیهای زیادی در حوزه تامین فولاد کشور و صادرات این محصول در آینده وجود دارد. حمل ۷۰۰ میلیون تن ماده معدنی در ۱۴۰۴ با توجه به اهمیت زیرساخت حملونقلی بهتر است وضعیت حملونقل در افق ۱۴۰۴ را بر بوته نقد و بررسی گذاشت. رئیس کمیسیون معادن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی ایران با اشاره به افق ۱۴۰۴، اظهار کرد: افق تولید مواد معدنی در سال ۱۴۰۴، حدود ۷۰۰ میلیون تن است. در چند سال گذشته متوسط تولید سالانه مواد معدنی حدود ۳۵۵ میلیون تن بوده و سهم ریلی از حمل تولید مواد معدنی و صنایع معدنی ۷ درصد (۲۴/۵ میلیون تن) و سهم جادهای ۹۳ درصد (۳۳۰ میلیون تن) است. بهرام شکوری افزود: انتظار بخش معدن کشور این است که سهم ۷ درصد حمل ریلی مواد معدن در افق ۱۴۰۴ باید به ۳۰ درصد(۲۰۰ میلیون تن) و سهم جادهای به ۷۰ درصد (۵۰۰ میلیون تن)برسد. به گفته وی، ساختار شکست جابهجایی ۷ درصد(۲۴/۵میلیون تن) ماده معدنی و صنایع معدنی از سوی خطوط ریلی نشان میدهد که سهم بخش مواد معدنی (۸۲ درصد یعنی ۲۰ میلیون تن) شامل سنگآهن ۲۱ درصد (۵/۱ میلیون تن)، زغالسنگ ۳ درصد (۰/۷ میلیون تن)، سنگآهک ۳ درصد (۰/۷ میلیون تن)، سایر مواد معدنی ۹ درصد (۲/۲ میلیون تن) و کنسانتره ۴۶ درصد (۱۱/۲ میلیون تن) میشود. حال سهم بخش صنایع معدنی ۱۸ درصد (۴/۴ میلیون تن) شامل گندله ۱۸ درصد (۴/۴ میلیون تن) میشود. شکوری در ادامه بیان کرد: باتوجه به بررسیهای انجام شده در کشورهای دیگر، سالانه حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد از مواد معدنی از سوی خطوط ریلی حمل میشود در حالی که سهم واقعی حمل مواد معدنی از سوی خطوط ریلی در ایران ۵ درصد (۲۰ میلیون تن) از تولید مواد معدنی کشور را در بر میگیرد.
کاهش حق دسترسی حال انتظار میرود زیرساختهای حمل ریلی از سوی دولت و با ورود سرمایهگذاران ایجاد شود. درواقع باید نگاه تجارتی به حملونقل داشت تا سرمایهگذاران برای ورود به این بخش ترغیب شوند به این معنا که دولت باید بخش خصوصی را وارد حوزه زیرساختهای ریلی کرده و نیازها در زمینه لکوموتیو و واگن را از سوی این بخش تامین کند. شکوری در این باره اظهار کرد: برخی تولیدکنندگان در این زمینه ورود کردهاند اما آنها به دنبال درآمد از محل ریل نیستند بلکه بیشتر به دلیل حمل بار ارزانتر و مطمئنتر به دنبال این کار رفتهاند. در واقع نرخ بازده داخلی آنها (IRR) عدد بالایی نبوده و به عنوان یک تجارت به حوزه راهآهن نگاه نمیکنند. امروز باید شرایط به گونهای باشد که سرمایهگذاران با نگاه تجاری به حوزه حملونقل ورود کنند. بخش عمدهای از این موضوع به حق دسترسی بازمیگردد؛ یعنی در صورتی که دولت حق دسترسی را کاهش دهد تمایل بخش خصوصی برای ورود به این حوزه نیز افزایش پیدا میکند. رئیس کمیسیون معادن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی ایران با اشاره به حق دسترسی تصریح کرد: این حق پیش از دولت یازدهم ۵۷ درصد بود که خوشبختانه در دولت یازدهم به ۲۸/۸ درصد کاهش یافت اما متوسط حق دسترسی دریافت شده در دنیا ۵ درصد است. اگر میخواهیم این سامانه با بودجههای دولت اداره نشود و در نهایت از سرمایههای بخش خصوصی (داخلی و خارجی) استفاده کند، دولت باید حق دسترسی را به طور جدی کاهش دهد.
