بهعقیده کارشناسان، صادرات غیرنفتی یکی از مولفههای مهم در اقتصاد ایران است که با عواملی مانند کیفیت روابط بینالملل و چگونگی آن، کالاهای صادراتی و مزیت آنها و میزان آگاهی و بهرهوری از بازاریابی تخصصی و جدید بهمنظور معرفی محصولات کشور به دیگر کشورها، ارتباط مستقیم و نزدیک دارد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: به جای سرمایهگذاری در تمامی زمینهها باید مطالعه و بررسی کرد که کشور در چه زمینههایی قابلیت و مزیت دارد و بیشتر در آن بخشها سرمایهگذاری انجام شود تا علاوه بر پاسخ به نیازهای داخلی، پاسخگوی تقاضای بازارهای خارجی نیز باشیم؛ درواقع نمیتوان عجولانه و بهطور سطحی به این مسائل پرداخت. درگذشته مطالعههایی در زمینه برخی صنایع که کشور در آن کارآمد بود، انجام شده که باید به آنها توجه شود و نباید روی محصولات و صنایعی سرمایهگذاری کرد که در آن قدرت چندانی نداریم. در تولید این دست از محصولات باید توجه داشت که در صورتی که در این عرصهها تولید انجام شود، تولیداتی بهتر و مطلوبتر در خارج از کشور وجود دارد و نمیتوان در آینده با آنها رقابت کرد. در این میان استان پهناور کرمان با توان تولید بسیاری از محصولات باغی و زراعی مرغوب، مواد معدنی و صنایع وابسته از دیرباز سهم چشمگیری در صادرات غیرنفتی کشور داشته و البته با افتوخیزهایی همراه بوده است. توجه به صادرات غیرنفتی و تسهیل امور این بخش ضمن ایجاد انگیزه رقابت در تولیدکنندگان و افزایش درآمدهای ارزی در پیشبرد اهداف اقتصاد مقاومتی تاثیر بسزایی دارد. جایگاه صادرات غیرنفتی کرمان یکی از نقاط قوت کرمان، جایگاه صادراتی استان است که نقش موثر آن در توسعه صادرات غیرنفتی ایران را یادآوری میکند. هرچند درجه توسعهیافتگی کرمان نه با ظرفیتهای بزرگ معدنی و گردشگریاش همخوانی دارد و نه با حجم روابط تجاری و ارزآوری آن در صادرات غیرنفتی، اما کرمان همچنان تکیهگاه توسعه صادرات غیرنفتی ایران به عنوان یک ضرورت اجتنابناپذیر اقتصاد کشور وکلید تحقق اقتصاد مقاومتی بهشمار میرود. با این حال آنچه مسلم است در زمینه توسعه صادرات غیرنفتی چالشهایی در گذشته وجود داشته و علاوه بر آن، اکنون در عرصه فعالیتهای خرد و کلان اقتصاد نیز چالشهایی وجود دارد. بخش کلان نیازمند حمایت دولت و بسترسازی برای ایجاد شرایط صادراتی است و بخش خرد به یک تحول در مدیریت بنگاههای اقتصادی نیاز دارد. افرادی که سالهای طولانی فعالیتهای خود را بیشتر بر بازار داخلی متمرکز کردهاند، نمیتوانند با همان شیوه مدیریت و ابزارها، انتظار موفقیت در بازارهای خارجی داشته باشند؛ بنابراین باید گفت یکی از بحثهای بسیار مهم در صادرات غیرنفتی، سرمایهگذاری روی مدیریت حرفهای است زیرا بدون داشتن مدیریت حرفهای در سطح خرد، تحول اساسی در مدیریت عوامل تولید و فعالیتهای بازاریابی نمیتوان انتظار موفقیت در حوزه صادرات را داشت. صادرات ۸ ماهه استان در این باره رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان کرمان گفت: در ۸ ماه امسال از گمرکهای استان کرمان حدود ۷۳۵ میلیون و ۲۵۹ هزار و ۷۶۲ دلار صادرات به کشورهای هدف انجام شده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته از لحاظ وزنی ۱۲درصد رشد داشته و از لحاظ ارزشی ۱۸درصد کاهش پیدا کرده است. مهدی طبیبزاده در گفتوگو با صمت اظهار کرد: از عمده کشورهای هدف استان میتوان از تاجیکستان، آلمان، هنگ هنگ، کویت، پاکستان، عراق، ویتنام، امارات متحده عربی، قزاقستان، هند، اردن، ترکیه، لبنان، افغانستان، روسیه، تایوان و ایتالیا نام برد. وی با اشاره به عمده کالاهای صادراتی استان در ۸ ماه امسال ادامه داد: پسته و مغز پسته از مهمترین محصولات صادراتی استان به شمار میروند اما صادرات این محصولات نسبت به سال گذشته از لحاظ ارزش ۱۸درصد کاهش داشته و بعد از آن کاشی و سرامیک، خرما، مصنوعات مسی، تایر و تیوپ، نانو کامپوند مستربچ گرانول و... در مدت یادشده به بازارهای هدف صادر شده است. صادرات غیرنفتی کرمان از سایر گمرکها رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان کرمان تصریح کرد: در مجموع صادرات استان کرمان در امسال متاثر از روند صادرات کشور بوده و نسبت به سال گذشته با کاهش روبهرو شده است. وی اظهار کرد: سال گذشته سال تولید پسته نبود. این محصول یک سال تولید زیاد و سال دیگر تولید کمتری دارد که دلیل کاهش صادرات پسته را میتوان این موضوع عنوان کرد. آمار صادرات پسته امسال مربوط به ۶ ماه زراعی سال گذشته میشود. بهدلیل اینکه ذخایر و تولید پسته در سال گذشته کمتر بوده، امیدواریم تا پایان امسال کاهش صادرات این محصول جبران شود. طبیبزاده ادامه داد: یکی از مشکلاتی که در زمینه صادرات استان وجود دارد این است که همه کالاها مانند سنگ آهن از گمرک کرمان صادر نمیشوند بلکه از استانهای دیگر به بازارهای هدف صادر میشوند. متاسفانه تنوع کالای صادراتی استان کرمان محدود و فقط متکی به چند نوع کالا است؛ بنابراین باید به سمت کالاهای با ارزش افزوده بالا حرکت کنیم. رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان کرمان تاکید کرد: باتوجه به عواملی مانند کاهش تولید برخی محصولات از جمله پسته، فناوریهای پیشرفته و عملکرد در هکتار ممکن است نتوانیم در کشورهای هدف رقابت کنیم. این نوع صادرات نمیتواند پایدار باشد. صادرات باید به سمت کالاهای با ارزش افزوده بیشتر برود و تولید محصولات دانشبنیان شود؛ اگر به سمت این عوامل حرکت کنیم بهطور قطع صادرات ما هم ارزآوری خوبی خواهد داشت، همچنین به شکل پایدار رو به افزایش خواهد رفت. ظرفیت صادراتی ۱۰میلیارد دلاری وی اضافه کرد: یکی از برنامههایی که در دستور کار قرار گرفته، تولید محصولات با دانش بالا و افزایش بازارهای جدید است. در این روش توانمندیهای استان و ظرفیت بازارهای هدف شناسایی میشوند و سعی میشود از مزیتهای نسبی، مزیتهای رقابتی خلق کنیم. رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان کرمان با اشاره به اینکه باید برای صادرکنندگان تسهیلات در نظر گرفته شود، خاطرنشان کرد: مشکل دیگری که در زمینه صادرات وجود دارد، نرخ سود تسهیلات است. نرخ سود تسهیلات صادراتی در کشور ما ۴ تا ۵ برابر نرخ سود تسهیلات کشورهای رقیب است، با این شرایط نباید انتظار داشت بتوانیم بازار جدیدی اضافه کنیم. در مجموع صادرات با مشکلاتی مانند نرخ ارز، نرخ سود تسهیلات، حملونقل و گمرک دست به گریبان است. وی اظهار کرد: اگر بخواهیم صادرات استان را افزایش دهیم در مرحله نخست باید مشکلات آن را برطرف کنیم؛ البته این مشکلات با نمایندگان مجلس، دولت وشورای گفتوگو درمیان گذاشته شد. استان کرمان بهراحتی تا ۱۰میلیارد دلار ظرفیت صادرات دارد در حالی که متاسفانه آمار فعلی صادرات در حد استان نیست. کاهش صادرات پسته رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان کرمان گفت: اکنون از برنامه صادرات عقب هستیم و امیدواریم با توجه به تجربههای سالهای گذشته که نیمه دوم و ماههای پایانی سال زمان جهش صادرات استان است با صادرات پسته و دیگر محصولات بتوانیم این کمبود را جبران کنیم. مهدی حسینینژاد در گفتوگو با صمت اظهار کرد: امسال تراز تجاری استان کرمان منفی ۶۲ میلیون دلار است، درحالی که سال گذشته این تراز مثبت ۴۲۳ میلیون دلار بوده است. وی با اشاره به اینکه بیشترین سهم صادرات استان کرمان مربوط به پسته و مغز پسته است اما امسال با کاهش صادرات این محصولات رو به رو شدهایم، تصریح کرد: یکی از دلایل کاهش صادرات پسته در امسال کمبود موجودی انبارها است و متاسفانه در ایران وجود صادرکنندگان گوناگون در زمینه پسته باعث لطمه زدن به صادرات این محصول شده، در حالی که امریکا پسته خود را فقط از طریق یک شرکت صادر میکند. رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت کرمان درباره مشکلات صادرات این استان ادامه داد: بزرگترین مشکل صادرات کمبود و نبود کفایت مالی و بهره بالای تسهیلات بانکی است. حسینینژاد بیان کرد: معتقدم آن عزم جدی که باید برای توسعه صادرات وجود داشته باشد، نیست. چرا باید کشور و استان ما با این همه ظرفیت به جایگاه واقعی صادرات در کشورهای هدف دست پیدا نکند، در حالی که میتوان در این زمینه برنامههای بسیاری اجرا کرد. از نگاه کارشناسان، کیفیت و تنوع در عرضه محصولات از موضوعاتی است که توجه بیشتر به آنها میتواند باعث شود صادرکنندگان بهخوبی در بازارهای هدف رقابت کنند. امیدواریم باتوجه به اقدامهایی که در دستور کار مسئولان استان کرمان قرار دارد تا پایان سال شاهد افزایش بیشازپیش صادرات این استان باشیم.
