محمدتقی احمدیان - استاد دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتیشریف
تنوع تولید که در سایه مشارکت با خارجیها حاصل میشود در صورت داشتن سود مشترک منجر به کاهش هزینههای تولید خواهد شد. بر این اساس نکته ضروری در همکاری با شرکای جدید، همکاری بر اساس تولید و پلتفرم مشترک است؛ موضوعی که درحالحاضر با امضای قرارداد دهجانبه با شرکتهای خارجی از سوی یکی از خودروسازان در حال پیگیری است. در صورتی که قراردادهای جدید به شکلی باشد که یکی از دو طرف که ملزم به تولید است پشتوانه قوی نداشته باشد به طور قطع این قرارداد را نمیتوان چندان قوی دانست. هر موتور با هر قیمتی باید روی یک پلتفرم نصب شود بنابراین خرید و فروش خودرو با مدیریت و سرمایهگذاری مشترک معنادار بوده و مزایایی همچون کاهش هزینههای تولید را به دنبال خواهد داشت. سرمایهگذاری مشترک با خارجیها و دریافت سود مشترک باید بازار مشترکی نیز داشته باشد و دوطرف در سود و زیان تولید هر قطعه شریک باشند؛ در عین حال اقداماتی همچون تحقیق و توسعه با هدف بهینه کردن تولیدات و بهبود محصول در سالهای بعد نیز دنبال شود. درواقع باید جریان مداومی شکل گرفته و تولیدات تحلیل و بررسی شود و در طراحی محصولات، دوطرف در جریان جزییات کار قرار گیرند و با ارائه راهکارهایی نسبت به کاهش هزینه تولید اقدام کنند، در این شرایط سرمایهگذاری معنادار خواهد شد. به طور قطع لازمه توجیهپذیر بودن سرمایهگذاری، معنادار بودن آن است. در برخی قراردادها، فناوری ۱۰ برابر حساب شده و ساخت کارخانه و باقی تجهیزات ارزشی به مراتب کمتر خواهد داشت که قراردادی با این وضعیت دستاورد چندانی برای ایران نخواهد داشت از اینرو لازم است ابتدا تعریف اولیه از سرمایهگذاری مشترک و ارزیابی آن مشخص شده باشد. البته در برخی مواقع ارزیابیها بهگونهای است که طراحی با هزینه بالایی محاسبه میشود اما در مقابل سرمایهگذاری طرف ایرانی چندان ارزشی نداشته که باید این امر مدنظر قرار گیرد.
