روابط تجاری جمهوری اسلامی ایران با اسپانیا بهعنوان چهاردهمین اقتصاد بزرگ دنیا و همچنین پنجمین اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپا، وارد عرصه جدیدی در مناسبات اقتصادی شده است.
به گزارش پایگاه خبری گسترش؛ روزنامه گسترش تجارت نوشت: برهمین اساس نگاه بسیاری از تاجران این کشور اروپایی را متوجه بازار پر رقابت ایران در منطقه کرده است. این کشور در چند سال گذشته به یک عضو تاثیرگذار در اتحادیه اروپا تبدیل شده و نقش مهمی در مسائل داخلی قاره اروپا و موضوعهای فرامنطقهای ایفا میکند؛ به نحوی که براساس آخرین آمار مرکز تجارت بینالملل، میزان مبادلات تجاری دو کشور ایران و اسپانیا، پس از اجرایی شدن برجام در سال ۹۴-۹۵ (۲۰۱۶میلادی) به بیش از یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار رسیده بود که نسبت به سال قبل از آن(۰/۶میلیارد دلار) حدود ۳ برابر رشد داشته است. براساس آمارهای موجود در این پایگاه، ایران بیش از ۵۰درصد از سهم بازار زعفران اسپانیا را در اختیار دارد و صادرات زعفران ایران به اسپانیا در ۵ سال گذشته با رشد ۷ درصدی روبهرو بوده است. در ۲۰ اردیبهشت۱۳۹۵ یادداشت تفاهم همکاریهای اقتصادی جمهوری اسلامی ایران و پادشاهی اسپانیا به امضای طرفین رسید که مفاد یادداشت تفاهم یادشده با هدف توسعه همکاریهای اقتصادی و تجاری بین دو کشور و برگزاری اجلاس کمیسیون مشترک دو کشور در چارچوب چشمانداز ۵ساله ( ۲۰۲۲-۲۰۱۸ میلادی) است. بر این اساس درباره تهیه سند نقشه راه همکاریهای اقتصادی میان دو کشور، توافق شده، اجلاس کمیسیون مشترک همکاریهای دو کشور برای امسال در دستور کار دو کشور قرار گیرد. ضمن اینکه به نظر میرسد اختصاص یک ساختمان دائمی تجاری به شرکتهای خصوصی در ایران و اسپانیا بتواند در توسعه روابط تاثیرگذار باشد. برنامه برگزاری اجلاس کمیسیون مشترک همکاریهای بین دو کشور در آذر سال ۱۳۹۶ با مسئولیت وزارت صنعت، معدن و تجارت از سوی ایران و وزارت اقتصاد و رقابتپذیری اسپانیا، میتواند صرفنظر از افت و خیزهای موجود در مبادلات تجاری دو کشور، وضعیت تجاری آینده دو کشور را بهبود بخشد. ایران با داشتن بیش از ۹۰ درصد تولید زعفران جهان، یکی از بزرگترین فروشندگان زعفران به اسپانیاست. در چند سال گذشته برخی فعالان اقتصادی در عرصه تجارت زعفران اقدام به تاسیس کارخانههای بستهبندی و سرمایهگذاری در اسپانیا کردهاند تا بدینترتیب بتوانند محصولات خود را با نشان(برند)های اسپانیایی، از آن کشور دوباره به دیگر نقاط دنیا صادر کنند. به گفته کارشناسان، نگاهی به پیشینه همکاریهای تجاری کشورمان در عرصه بینالملل حاکی از آن است که کاهش ارزش صادرات به کشورهای صنعتی جهان ازجمله اسپانیا (که در۶ ماه امسال کاهش ۶۰درصدی را تجربه کرده است)، نه تنها به معنای کاهش سطح مراودات تجاری دوجانبه نبوده، بلکه میتواند گویای گسترش مشارکتهای اقتصادی و جذب سرمایه از سوی کشور هدف باشد. از جذابیتها تا راهکار توسعه تجارت کارشناس کشور اسپانیا در سازمان توسعه تجارت با اشاره به بررسی حجم صادرات غیرنفتی به کشور اسپانیا در ۶ماه سال ۱۳۹۶ و مقایسه آن با مدت مشابه سال ۱۳۹۵ میگوید: در مجموع ۶۶ درصد معادل ۱۰۳ میلیون دلار از حجم صادرات ایران به این کشور در ۶ ماه امسال کاسته شده که ازجمله عمدهترین موارد کاهش در صادرات میتوان به کاهش ۹۹درصدی پوست دباغیشده یا تازه دباغیشده از گوسفند یا بره (کد تعرفه۴۱)، کاهش ۹۷ درصدی سوماک و فرش دستباف (کد تعرفه ۵۷)، کاهش ۹۳ درصدی روده، بادکنک و شکمبه حیوانات (کد تعرفه ۵۰) و کاهش ۸۹درصدی گل خشک و گلبرگ تازه محمدی (کد تعرفه ۱۲) اشاره کرد. همچنین انگور بیدانه و پسته خشک نیز ازجمله دیگر اقلامی هستند که صادراتشان به اسپانیا در ۶ ماه امسال تنزل یافته است. اکرم فاتحی در گفتوگو با «گسترشتجارت» تصریح کرد: از جذابیتهای تجارت خارجی با اسپانیا میتوان به اقتصاد جذاب و باز، مرکز بازرگانی بینالمللی در بازار جهانی، زیرساختهای لجستیک و شبکهها، چارچوب کسب و کار رقابتی، حمایت از سرمایهگذاری و انگیزه و ابتکارات افراد مشتاق و تجربه بینظیر برای سرمایهگذاران خارجی اشاره کرد. در عین حال از عمدهترین موارد افزایش در صادرات در ۶ ماه امسال نسبت به مدت مشابه آن در سال قبل نیز میتوان به پلیاتیلن گرید فیلم به صورت غیرپودر، میلهها از فولاد ممزوج، فقط گرم نوردشده، میلههای مسی، سنگ کروم و کنسانتره آن، ملامین و کشمش به میزان بیش از ۱۰۰ درصد و محصولات از آهن و فولاد، شیشه فلوت و پروپیلن به میزان ۱۰۰ درصد افزایش اشاره کرد. وی ادامه داد: براساس آمارهای موجود، تنوع و گستردگی محصولات صادراتی به آن کشور و افزایش شمار شرکتهای صادراتی از جمله مزیتهای بازاریابی و نفوذ در بازار رقابتی در مدت یادشده به شمار میآید. همچنین میزان واردات از اسپانیا در ۶ماه امسال در مقایسه با مدت مشابه سال ۱۳۹۵، افزایش ۱۴ درصدی داشته است، بهطوریکه میزان واردات از ۱۵۸ میلیون دلار در ۶ماه ۱۳۹۵ به ۱۸۰ میلیون دلار در۶ ماه امسال افزایش یافته است. به گفته فاتحی، وجود ظرفیتهای همکاری با اسپانیا در زمینه کک، زغالسنگ و سایر قطرانهای معدنی، زعفران، پسته، انگور خشک کرده و...، توانمندی شرکتهای اسپانیایی در زمینه طراحی و تولید بهویژه در صنایع قطعات خودرور، پوشاک و صنعت ریلی، رویکرد مثبت تجاری اسپانیا به ایران حتی در زمان تحریمها و سفر هیات عالیرتبه تجاری اسپانیا در شهریور ۱۳۹۴، با حضور وزیران امورخارجه، صنعت، انرژی و گردشگری و همچنین وزیر عمران و ترابری اسپانیا به همراه شرکتهای بزرگ نفتی از جمله Repsol و Gas Natural و شرکتهای صنعتی میتواند تاثیر خوبی در بهبود تجارت دو طرف داشته باشد. اسپانیا یکی از پرچمداران گردشگری کارشناس کشور اسپانیا در سازمان توسعه تجارت ایجاد یک مرکز تجاری، گسترش صنعت گردشگری، همکاری صنعتی و انتقال فناوری، نمایشگاهها، معرفی فرصتهای سرمایهگذاری ایران به شرکتهای اسپانیایی، راهاندازی خطوط هوایی مستقیم و همکاری اتاق بازرگانی ایران و اسپانیا، سازمان توسعه تجارت و بخش بازرگانی سفارت اسپانیا را از راههای توسعه تجارت میان جمهوری اسلامی ایران و پادشاهی اسپانیا دانست و ادامه داد: با توجه به اینکه اسپانیا از نظر فناوری و صنایع پیشرفته و نوین یکی از کشورهای پیشرو به شمار میرود میتوان از ظرفیت موجود در این کشور در راستای همکاری در پروژههای صنعتی در زمینههایی از جمله نفت، گاز و پتروشیمی؛ قطار سریعالسیر بین شهری، مترو؛ زیرساختهای جادهای، تونلها، فرودگاهها و بیمارستانها. خودرو، انرژیهای تجدیدپذیر( بهویژه انرژی خورشیدی و بادی)، ماشینآلات در بخشهای کشاورزی و صنایعغذایی، ماشینآلات معدنی، لوازم پزشکی، دارو و شیلات استفاده کرد. او با بیان اینکه با ایجاد یا اختصاص یک ساختمان دائمی تجاری به شرکتهای خصوصی در دو کشور میتوان زمینه توسعه و حضور فعال در کشورهای مقابل را فراهم آورد، اظهار کرد: یکی از راههای گسترش روابط بازرگانی و تجاری میان دو کشور تبادلات فرهنگی و اجتماعی، شناخت هر چه بیشتر فرهنگ، سبک زندگی، اقلام عمده مصرفی و عادات و آداب و رسوم کشور مقابل است. اسپانیا یکی از پرچمداران صنعت گردشگری در دنیا قلمداد میشود. این کشور علاوه بر پیشینهای درخشان و تاریخی که از وجوه مشترک با ایران است به لحاظ زیرساختها و اطلاعرسانی و تسهیل بسیاری امور برای افراد خارجی چنان توسعه یافته که مقصد نخست بسیاری از گردشگرها به شمار میرود.فاتحی با اشاره به اقداماتی که در اسپانیا به منظور توسعه صنعت گردشگری انجام شده، گفت: ساخت هتلهای زنجیرهای با کیفیت بسیار بالا در سطح شهر، وجود وسایط حملونقل عمومی با کیفیت و متعدد از جمله خط مترو اتوبوس، وجود قطار سریعالسیر در تمامی مسیرهای بینشهری، پروازهای داخلی امن، فرهنگسازی برای قشرهای مختلف مردم در نحوه برخورد با گردشگری و توجیه وجه اقتصادی و فرهنگی، وجود سامانه تمام مکانیزه نظافت شهر، گسترش فضاهای سازگار با محیطزیست و حفظ بناهای تاریخی با استفاده از آخرین فناوریهای روز از جمله این اقدامات بوده است. مشکلات بانکی تنها مشکل تجارت رئیس اتاق بازرگانی خراسانجنوبی که بهتازگی با تعدادی از نمایندگان بخش خصوصی از سوی اتاق بازرگانی ایران به مادرید سفر کرده بود، برگزاری اجلاس کمیسیون مشترک ایران و اسپانیا را در روابط تجاری دو طرف موثر دانست و گفت: اسپانیا در دوران تحریم هم با ما همکاری خوبی داشت و از طرق مختلف روابط تجاری خود را با ایران حفظ کرد در نتیجه دو طرف تصور خوبی از همکاری با یکدیگر دارند. محسن احتشام در گفتوگو با «گسترشتجارت» تصریح کرد: ما سالانه دستکم ۶۰ تن صادرات به این کشور داریم و این در حالی است که اسپانیا زعفران را به دنیا معرفی کرد و بازار را توسعه داد. این اتفاق کمک بزرگی هم به ما به شمار میرود. وی با بیان اینکه روابط تجاری ایران با اسپانیا رو به توسعه است، افزود: با توجه به اینکه اسپانیا بازار بزرگی است؛ علاوه بر تجارت محصولات کشاورزی و آبزیان، در بخش صنعتی نیز میتوان تجارت را افزایش داد که البته تنها مشکل دو طرف روابط بانکی عنوان میشود. هرچند بانکهای اسپانیایی تمایل دارند برای همکاری با ایران؛ اما محدودیتهای امریکا مانع از این موضوع است. به گفته رئیس شورای ملی زعفران ایران، اجلاس کمیسیون مشترک ایران و اسپانیا با توجه به نوع روابط ما با این کشور و البته سفر تازه هیات تجاری به اسپانیا میتواند به توسعه روابط تجاری دو طرف کمک کند و امیدواریم به زودی برگزار شود.