رئیس سازمان حفاظت محیطزیست از برنامههای اجرایی برای حفاظت از یوزپلنگ در سالهای گذشته انتقاد کرد و گفت: برنامه ما تجدیدنظر در طرح حفاظت از یوزپلنگ است. همچنین بهتازگی دستور دادم یک میلیارد تومان به انجمن یوز پرداخت شود.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: از ابتدای انتصاب عیسی کلانتری بهعنوان رئیس سازمان حفاظت محیطزیست «یوزپلنگ» تبدیل به یکی از جنجالیترین موضوعهای محیطزیست کشور شد. «نباید مسئله مهم و اساسی آب را قربانی یوزپلنگ کنیم»؛ اظهارنظر رئیس جدید سازمان حفاظت محیطزیست در نخستین نشست خبری او بود که حواشی بسیاری را ایجاد کرد. هنوز بحث و بررسیها، کالبدشکافیها و موضعگیریها در برابر این حرف تمام نشده بود که کلانتری در همایش بررسی ساختار تشکیلاتی مدیریت منابع طبیعی و محیطزیست ایران گفت: «باید بپذیریم یوزپلنگ ایرانی نیز مانند بسیاری از گونههای ایرانی از بین رفته، محکوم به نابودی است.» جدا از موضعگیری برخی رسانهها نسبت به صحبتهای کلانتری درباره یوزپلنگ، اظهارنظرهای تند او درباره حیات و بقای این گونه ارزشمند که در چند سال اخیر در بین مردم جایگاه مهمی پیدا کرده و حتی روی پیراهن تیم ملی فوتبال ایران عکس آن نقش بسته پرسشهایی را درباره رویکرد سازمان حفاظت محیطزیست در دولت دوازدهم - به عنوان دولت محیطزیستی- به یوزپلنگ و حتی حیات وحش و بهطورکلی محیطزیست طبیعی به وجود آورده است. عیسی کلانتری در این باره به ایسنا گفت: یوزپلنگ جزئی از محیطزیست است اما متاسفانه در سالهای گذشته بهعلت تبلیغات انجام شده به ۵۰ درصد محیطزیست تبدیل شده، این در حالیاست که محیطزیست تمامی گیاهان، جانوران، حشرهها، خاک، آب، هوا، انسان و... را در برمیگیرد و نمیتوانیم ادعا کنیم محیطزیست تنها در یوزپلنگ خلاصه میشود. وی تصریح کرد: تبلیغات برای یوزپلنگ مهم است اما با حک تصویر یوز روی هواپیما این گونه جانوری احیا نمیشود. در زمینه برخی مسائل مانند پسماند و کاهش آلودگی هوا آگاهیرسانی عمومی اثرگذار است اما تبلیغات برای یوز در زمره آگاهیهای عمومی قرار نمیگیرد و در حفظ آن تاثیر چندانی ندارد. کلانتری تاکید کرد: نباید فراموش کنیم که اگر قرار باشد همه تمرکز خود را تنها روی یوزپلنگ بگذاریم، همه محیطزیست را از دست میدهیم؛ چه بسا که تاکنون هم از دست دادهایم زیرا متاسفانه تاکنون کسی در محیطزیست نبوده که برای تامین حقآبه تالابها با وزارت نیرو بجنگد؛ تالابهای خشکی که تبدیل به کانون گرد و غبار کشور شدهاند. معاون رئیسجمهوری با بیان اینکه هر عنصری در طبیعت و محیط زیست، جایگاه خود را دارد، گفت: به یوزپلنگ هم باید اهمیت داد اما نه تبلیغی چون با تبلیغات دروغین یوزپلنگ احیا نمیشود. مشکل اصلی یوزپلنگ، زیستگاه نامناسب و درنهایت گرسنگی است و درحالحاضر نمیدانیم جمعیت یوزپلنگ در کدام مناطق کشور پراکنده هستند؟ ضمن اینکه درحالحاضر اصلا روشن نیست که چگونه باید با جمعیت موجود یوزپلنگها رفتار شود. وی در ادامه با انتقاد از طرح حفاظت از یوزپلنگ اظهار کرد: برنامههای حفاظت از یوزپلنگ برنامههای فضایی و تخیلی است زیرا این طرح تاکنون اثرگذاری مثبتی نداشته است. جمعیت یوزپلنگ پیش از اجرای طرح حفاظت از یوز بالای ۱۰۰ قلاده بود اما بعد از اجرای طرح حفاظتی در مدت ۱۶ سال، به زیر ۵۰ قلاده کاهش پیدا کرده است. رئیس سازمان حفاظت محیطزیست با تاکید بر اینکه این طرح براساس دیدگاه کارشناسان اشکال دارد، گفت: اگر طرح حفاظتی اجرا نمیشد، ممکن بود جمعیت یوز به ۷۰ قلاده افزایش یا شاید هم به ۳۰ قلاده کاهش یابد زیرا ممکن است طرح حفاظت یوزپلنگ نهتنها هیچ کمکی به حفظ این گونه نکرده باشد بلکه حتی به جمعیت یوزپلنگها آسیب زده باشد. وی با اشاره به ضرورت اجرای طرح تکثیر و پرورش یوزپلنگ تصریح کرد: اگر ۱۰ قلاده یوزپلنگ را در منطقهای فنسکشی شده بهوسعت ۱۰ هزار هکتار که زیستگاه خود گونه نیز است، نگهداری میکردیم و غذای کافی در اختیار آنها قرار میدادیم فرصت حفظ و حتی تکثیر برای این گونه فراهم میشد. این یوزپلنگها چون غذا داشتند تکثیر هم میشدند و بعد میتوانستیم گونههای تکثیر شده را در طبیعت رها کنیم. کارآیی این ایده را کارشناسان هم تایید کردهاند. کلانتری با بیان اینکه درحالحاضر از یوزپلنگی حفاظت میکنند که آن را نمیبینند و کل مشاهدات آنها در حد ثبت تصاویر یوز از طریق دوربین، آن هم ۳ ماه یک بار است، گفت: پرسش مطرح شده این است که طرح حفاظت از یوزپلنگ اجرا شده، چه کمکی به تغذیه یوزپلنگها میکند؟ در حالی که عامل اصلی تهدیدکننده یوز، تغذیه است. فشاری که از طریق دام به مراتع آمده و آسیبی که سگها به منبع غذایی یوز زدهاند، مسائلی است که این گونه را در معرض تهدید قرار داده است. رئیس سازمان حفاظت محیطزیست تاکید کرد: براساس گفتههای کارشناسان، یوز در معرض نابودی است. از سوی دیگر خشکسالیهای پیدرپی فشار دام را برمراتع افزایش داده است. این دو عامل موجب گرسنه ماندن یوزپلنگ میشود و یوزپلنگ گرسنه نه توان تولید مثل دارد نه حتی توان دفاع از خود. کلانتری در پایان درباره برنامه سازمان حفاظت محیطزیست برای حفاظت از یوز اظهار کرد: برنامه ما این است که تجدیدنظری در طرح حفاظت از یوزپلنگ داشته باشیم. در چند سال اخیر انجمن یوزپلنگ در تلاش برای تامین یک میلیارد تومان بود تا با استفاده از آن دامداران را از زیستگاه یوزپلنگ در منطقه توران بیرون کند. تاکنون حدود ۶۰۰ میلیون تومان با کمک سمنها جمع شده و چون گفته بودند با یک و نیم میلیارد تومان مشکلشان برطرف میشود، به معاونت محیطزیست طبیعی دستور پرداخت یک میلیارد تومان به انجمن یوزپلنگ را دادم تا بتوانند دامداران را از محل خارج کنند و فشار دام را بر یوزپلنگ کاهش دهند. یکی از موضوعات مهم درباره طرح حفاظت از یوزپلنگ نبود حمایت مالی برنامه عمران سازمان ملل متحد بهعنوان طرف قرارداد پروژه بینالمللی حفاظت از یوزپلنگ ایرانی است. در آخرین جلسه کارگروه راهبردی یوزپلنگ که هفته گذشته در سازمان محیطزیست برگزار شد «آن ماری کارسون» معاون نماینده مقیم دفتر برنامه عمران سازمان مللمتحد در ایران گفت: «یکی از زیرساختهای مهمی که دفتر برنامه عمران سازمان ملل متحد ایجاد کرده به مسئله دریافت کمکهای مالی برمیگردد اما باتوجه به شرایط خاصی که امروز در دنیا حاکم شده، مجبور شدهایم درباره تخصیص بودجهها و اعتبارات کمکرسان تغییر موضع دهیم.» البته هومن جوکار، مدیر طرح بینالمللی حفاظت از یوزپلنگ پیش از این بر دشوار بودن تمدید قرارداد با برنامه عمران ملل متحد تاکید کرده و در سال ۱۳۹۱ در یک نشست خبری اعلام کرده بود برنامه عمران ملل متحد تا زمانی این طرح را حمایت میکند که دولت بتواند بهطور ملی از یوز ایرانی حمایت کند و تمدید قراردادها با این سازمان بسیار مشکل است.
