کشاورزی در ایران با سهم ۳/۸ درصدی کوچکترین بخش از تولید ناخالص داخلی را در۲0 سال گذشته به خود اختصاص داده است.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: براساس آمارها در سالهای گذشته سهم شاغلان بخش کشاورزی از کل اشتغال کشور روندی نزولی را طی کرده است. به طور مثال، سهم شاغلان این بخش در سال ۸۴ حدود ۷/۲۴ درصد بوده که در سال ۹۵ به ۱۸ درصد کاهش یافته است. سهم بخش کشاورزی از شاغلان روستایی در سال ۸۴ حدود ۵/۵۷ درصد بوده که در سال ۹۵ به ۳/۵0 درصد کاهش یافته است. بنا بر این آمارها، برخی باور دارند که بخش کشاورزی در مناطق روستایی از مزیت نسبی درخور توجهی برای اشتغالزایی موقت تا زمان حل فراگیر مسئله اشتغال و بیکاری برخوردار است و نمیتوان به آن به عنوان حوزه اشتغال کامل نگاه کرد. این سوال مطرح میشود که چه اقداماتی را برای سرعت گرفتن روند توسعه کشاورزی باید انجام داد تا سهم این بخش در تولید کشور افزایش پیدا کند؟ با توجه به کمبود آب آیا میتوان توجه بیشتری به بخش خدمات و صنعت و در کل دیگر بخشها داشت و در واقع بخشهای دیگر را جایگزین کرد؟ در این باره با کارشناسان گفتوگو کردیم. سهم ناچیز کشاورزی شمسالله شریعتنژاد، عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با صمت اظهار کرد: تولید در هر کشوری متناسب با مزیتهای همان کشور است، به این معنی که هر کشوری باید مزیتهای طبیعی خود را دیده و متناسب با آن تولید و در مقابل، توسعه خود را رقم بزند. ما در ایران مزیتهای مختلفی داریم که شامل معادن، نیروی انسانی، اراضی کشاورزی و... میشود. از آنجا که تجربه طولانی در باره فعالیتهای سنتی کشاورزی و مکانیکی داریم باید متناسب با این وضعیت و ارقام سعی کنیم که توسعه یابیم. نماینده مردم تنکابن و رامسر در مجلس شورای اسلامی در پاسخ به چرایی پایین بودن سهم بخش کشاورزی در تولید ناخالص داخلی بیان کرد: مگر سهم ما در حوزههای دیگر خیلی بالا است؟! ما متاسفانه موضوع توسعهنیافتگی را در ابعاد مختلف صنعت، خدمات و کشاورزی میبینیم و به طور تقریبی همه چیزمان هم شبیه هم است و خیلی تفاوت نمیکند. او تاکید کرد: با توجه به تجربههای طولانی که ایران در بخش کشاورزی دارد و با توجه به متخصصانی که در این حوزه داریم انتظار این است که متناسب با مسائل روز یعنی صرفهجویی در مصرف آب، افزایش بهرهوری، کاهش هزینهها، افزایش تولید و کیفیت تولید بتوانیم سهم بالاتری را در منطقه داشته باشیم. با توجه به اینکه در منطقه بقیه کشورها وضع بدتری نسبت به ما دارند، این موارد کمک میکند که بتوانیم سهممان را در بخش کشاورزی ارتقا دهیم. او در پاسخ به این سوال که با توجه به کمبود آب آیا میتوان از بخش صنعت و خدمات بهره برد و آن را جایگزینی برای بخش کشاورزی دانست، گفت: در راستای بحث امنیت غذایی و سهم اشتغالزایی بالایی که این بخش دارد ما حق نداریم هیچیک از مزیتها را نادیده بگیریم. با توجه به مشکلاتی که اکنون در زمینه رشد بیکاری در جامعه داریم نباید سلیقهای عمل کنیم و به دلیل اینکه یک بخش مشکلاتی داشته آن را در کل حذف کنیم. شریعتنژاد ادامه داد: در بحث کمبود آب باید به افزایش بهرهوری توجه کنیم، به کسانی که اکنونه کشاورز هستند و سالها مشغول به این کار بودهاند، نمیتوانیم بگوییم که کشاورزی نکنند. در این بین ما باید روی شبکههای آبیاری کار کنیم که آب کمتری نیاز داشته باشند. بخش عمده آب مصرفی ما به صورت نشتی هدر میرود و میبینیم که شبکهآبیاری ما کاملا سنتی است در صورتی که اینها قابل کنترل و محاسبه است. برخی از فعالیتهایی که انجام میدهیم نیاز آبی بالایی دارند در حالی که میتوانیم به جای آن از گونههای کمآببر بهره ببریم. خوشبختانه ما در بخش کشاورزی ظرفیت رشد را داریم منتها متاسفانه هدررفت آب را هم خیلی زیاد داریم. کشاورزی به شکل سنتی در کشور ما اجرا میشود و در خیلی از کشورهایی که شرایط ما را دارند این مدل اجرا نمیشود. به این ترتیب شرایط و اقتضائات کشور ما نشان میدهد که باید در بحث صرفهجویی در آب کار کنیم و نه اینکه بخش کشاورزی را حذف کنیم. البته ما متاسفانه این تهدید را جدی نگرفتیم و در بحث مصرف آب صرفهجویی نکردیم. ظرفیت رشد کشاورزی بالاست شعبان فروتن، عضو اتاق بازرگانی ایلام در گفتوگو با صمت با بیان اینکه باید سیاستهای بخش کشاورزی را تغییر دهیم، اظهار کرد: سهم بخش کشاورزی در تولید ناخالص داخلی خیلی ناچیز است و برای ارتقای آن باید اقداماتی انجام داد. باور دارم که باید سیاستهای کشاورزی را تغییر دهیم تا بتوانیم سهم این بخش را رونق داده و به طور صحیحی پیش برویم. او ادامه داد: در این روند باید در تولید محصولاتی که آب زیادی مصرف میکنند بازنگری کنیم. تولیداتی که برای کشاورز به صرفه نیست و خیلی منطقی پشت سر آن نیست، جایی که مصرف آب زیاد است میتوانیم کمتر تولید کنیم و در ازای آن باید به تولید محصولاتی توجه کنیم که آب کمتری را مصرف میکند و بهصرفهتر است. به این ترتیب اگر سبد کالا و محصولات خود را تغییر دهیم میتوانیم به رشد بخش کشاورزی کمک کنیم و گرنه هیچ کاری را نمیتوانیم به درستی پیش ببریم. او در پاسخ به این سوال که این سیاست که صنعت را میتوان جایگزین کشاورزی کرد آیا درست است یا خیر و چه پیامدهایی دارد، گفت: صنعت جای خود و کشاورزی هم جایگاه ویژه خودش را دارد و ما نمیتوانیم آنها را از هم جدا کنیم. البته باید یادآور شد که متاسفانه ما نتوانستهایم به بخش صنعت آنطور که باید اهمیت و آن را ارتقا دهیم. به این ترتیب اگر کشاورزی را رها کنیم و فقط به صنعت اهمیت دهیم میبینیم که همه چیز را از دست دادهایم و هیچ کاری هم نکردهایم. آن زمان است که به جایی میرسیم که کلا همه چیز را وارد کنیم و متوجه میشویم که هیچکدام از حوزهها هم تعریفی ندارند. او تاکید کرد: امروز ما میتوانیم روی همه بخشهای اقتصادی کار کنیم چراکه ما ظرفیت رشد را در همه زمینهها داریم منتها باید اصولی و با برنامه پیش برویم. همه میدانند که ما در وضعیت بحرانی هستیم اگر به داد کشور برسیم و باور کنیم که کشور ما در وضعیت کمآبی است میتوانیم در آینده هم موفق شویم ولی اگر نخواهیم آن را مدیریت کنیم در آینده با مشکل روبهرو میشویم.
