سارا رشادیزاده / روزنامهنگار
همیشه وقتی سخن از حمایتهای دولتی به میان میآید، بحث از چگونگی ارائه تسهیلات مالی، میزان اعتبار مورد نیاز و جامعه هدف مطرح میشود.
اما این موضوع وقتی در جامعه استارتآپی به میان میآید، اوضاع کمی متفاوت میشود. تاکنون بارها فعالان این حوزه و همچنین متولیان بخش خصوصی نیاز جامعه استارتآپی را نه در استفاده از تسهیلات مالی، بلکه در بهبود شرایط کسب و کار تعریف کردهاند. تجربه نشان داده استارتآپها فارغ از زمینه فعالیتهایشان به توانایی پیشرفت و حفظ استقلال مالی بدون کمک دولتی رسیدهاند. تجربه کار از مرز صفر، بهرهمندی از حمایت شتابدهندهها و استفاده از خلاقیت برای جذب بازار باعث شده تا بحث نیاز مالی برای پیشرفت در بازار به طور تقریبی منتفی شود.
با این حال نیاز دیگری که همچنان پابرجا باقی میماند نیاز به توسعه بازار، بهبود فضای کسب و کار و حل چالشهای ناشی از نبود هماهنگی در میان سازمانهای متولی است. به عنوان نمونه یکی از چالشهایی که همیشه گریبانگیر کسب و کارهای نوپای ایرانی است، بحث بیمه و مالیات آنان است.
با وجود درخواستهای زیادی که تاکنون از سوی فعالان جامعه استارتآپی مطرح شده، هنوز مدل کسب و کار آنان به درستی تعریف نشده و همچنان برای پرداخت مالیات با مدلهای سنتی مقایسه میشوند. به این موضوع باید دغدغه نبود متولی مشخص و استفاده از قوانین کهنه را اضافه کرد. نگاهی به سازمانهای حامی استارتآپها نشان میدهد در طول سالهای گذشته چه در بخش خصوصی و چه در بخش دولتی نهادها و سازمانهای زیادی با شعار حمایت از کسب و کارهای نوپا دست به تاسیس واحدهای حمایتی و متولی از جامعه استارتآپی زدند.
این حرکت شاید در ابتدا راهکاری خوب در مسیر توسعه و رونق کسب و کارهای استارتآپی بهشمار میآمد و امید را برای رشد این دسته از کسب و کارها فراهم میکرد، اما به مرور که استارتآپهای میانرشتهای پا به عرصه ظهور گذاشتند، نقش آنان از متولی خاص به موازیکاری تغییر کرد. این موضوع زمینهساز سردرگمی استارتآپها و قطع امید آنان نسبت به بهبود شرایط کسب و کار شد و به نوعی آنان را از تعامل دلسرد کرد.
در نتیجه شاهد آن هستیم که جامعه استارتآپی به صورت جزیرهای به فعالیت میپردازد و هر جا به در بسته برخورد کرد، عطای کار را به لقایش بخشیده و در میانه راه به سراغ کار دیگری میرود. اگر قرار است از جامعه استارتآپ استقبال و حمایتی به عمل بیاید، پیش از هر چیز باید دغدغه موازیکاریها را از سر آنان باز و با بهبود شرایط کسب و کار به آنان کمک کرد.