بیشتر مردم در دنیای امروز هر روز در معرض تبلیغات رسانهای و محیطی فراوانی قرار دارند، به طوری که هر شهروند روزانه با بیش از هزاران تبلیغ روبهرو است.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: دیوار نوشتهها، بیلبورد، ایستگاههای اتوبوس، پلهای عابر و مکانهای عمومی مانند هتلها، پارکها، شهرها و... مکانهای خوبی برای تبلیغات محیطی هستند، اما نباید به تبلیغات فقط نگاه ابزاری کرد، بلکه تبلیغات جزو فرهنگ یک جامعه به شمار میرود و نقش موثری در هویتسازی فرهنگی شهر دارد، حال اگر کانونهایی که در این زمینه فعالیت میکنند از طرحهای کلیشهای یا از طرح های نامناسب بصری استفاده کنند، علاوه بر اینکه فردی که روزانه با هزاران تبلیغ روبهرو است هیچ توجهی به آن طرح یا نامتجاری(برند) نمیکند، بلکه باعث ضایع شدن حقوق شهروندی مردم شده، چراکه در تبلیغات محیطی از فضاهای عمومی و حقوق مدنی شهروندان هزینه میشود؛ بنابراین تبلیغات باید علاوه بر سودآوری برای صاحبان شركتها، منافع مادی، معنوی و زیبایی شناختی شهروندان را تامین كند. درست است که براساس قانون، کانونهای تبلیغاتی قبل از اجرا و نمایش طرحهای تبلیغاتی، باید مجوز لازم را از ادارههای کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استانها دریافت کنند اما این ادارات کاری به جنبههای زیباییشناسی طرحها ندارند که ممکن است به جلوه شهرها آسیب جدی برسانند، بارها دیده شده که در کلانشهرها و سایر استانها و شهرهای کشور از طرحهای نا مناسب بصری استفاده میشود و هیچگونه خلاقیتی در تبیلغ یک کالا یا معرفی خدمات به کار گرفته نمیشود. آنچه مسلم است تبلیغات شهری و محیطی در شهرهای بزرگ، به دلایل متفاوت مورد توجه بسیاری از افراد مانند مدیریت شهری، ساکنان ثابت شهر، ساکنان موقت و عبوری شهر، صاحبان خدمات و کالاها و... قرار گرفته است. تبلیغات محیطی را میتوان تبلیغات تجاری، فرهنگی و سیاسی نام برد که در محیط شهروندی برای شهروندان قابل مشاهده هستند. در شهرداری تهران تبلیغات تجاری تابلوهای اختصاصی، تبلیغات شرکتها که خود شامل تابلوهای نمای ساختمانها، بیلبوردها و تابلوهای الکترونیکی را شامل میشود. تبلیغات فرهنگی هم که شامل تبلیغات کوتاهمدت و تبلیغات بلندمدت است. همچنین تبلیغات سیاسی هم در زمانهای خاص مانند انتخابات دولت، شورای شهر و تبلیغات در زمان جنگ و بحران و ... انجام میشود. به گفته کارشناسان، تبلیغات محیطی درآمد بسیار خوب و مناسبی برای شهرداری دارد، اما باید در هنگام اجاره آن در ازای قیمتهای مختلف، ضوابطی رعایت شود تا بدین وسیله حقوق شهروندان ضایع نشود، زیرا نبود ضابطه ظاهری بسیار آشفته را برای شهر به ارمغان میآورد که خواه ناخواه در چشم شهروندان هم مینشیند. شهرداریها باید قوانینی رادر این زمینه اجرا کنند و باید بدانند که این امر خود نوعی احترام به شهروندان است که رضایتمندی شهروندان را به دنبال خواهد داشت. بر همین اساس صمت نقش تبلیغات محیطی در شهرها را مورد بررسی قرار داده است. در این باره نماینده مردم اهواز و عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی گفت: عدد و رقمی که در ارتباط با موضوع استفاده از بیلبوردها و تراکتهای تبلیغاتی وجود دارد بستگی به مکان آنها دارد، در بعضی از شهرها با توجه به طبیعت شهرها و کلانشهرهایی مانند تهران، مشهد، اصفهان و اهواز مهم هستند و ارقام بالایی دارند. علی ساری در گفتوگو با صمت افزود: با توجه به پایتخت بودن شهر تهران و سیاسی بودن این کلانشهر، میزان بالای جمعیت و تمرکز تمام امور اداری، تراکت و بیلبوردی که در سطح شهر و خیابانها نصب میشود در معرض دید افرادی هستند که میتوان گفت جزو بزرگان این مملکت به شمار میروند، به همین منظور از لحاظ درآمدی میتواند در جایگاه ویژه و گرانقیمتی قرار بگیرد. او ادامه داد: تراکتها نسبت به شهرهایی که از لحاظ امنیت در مرحله دوم هستند تحتتاثیر قرار میگیرد، اما از لحاظ جایگاه و ظرفیتها در درآمد شهر موثر است، همچنین تراکتها و بیلبوردها از لحاظ آلودگی شهری آلودگی ندارند و از آنها مرتب استفاده میشود، این فرآیند همچنان ادامه دارد. نماینده مردم اهواز و عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: بعضی از بیلبوردها با نورپردازی و جلوههای ویژه ظاهر شکیلی دارند، برعکس تبلیغات شهری مانند چسباندن پوسترها میتواند باعث ایجاد مزاحمت برای اشخاص هم حقوقی و حقیقی شوند. ساری اظهار کرد: اگر مسئولان شهرداری برنامهریزی داشته باشند که با کمترین امکانات بتوانند فضای مناسب و بیشتری را برای تبلیغات ایجاد کنند و برای اجرای طرحها از بخش خصوصی کمک بگیرند فضای عمومی شهر به راحتی مدیریت میشود و میتواند منبع درآمدی برای شهرداری باشد. رعایت حقوق شهروندان از ضوابط اصلی در امر تبلیغات محیطی نماینده مردم یزد و عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی گفت: یکی از منابع درآمد شهرداریها از تابلوها و بیلبوردهای تبلیغاتی شهری است، به هر حال هرگونه تبلیغات که در تابلو شهری ایجاد شود صدا و سیما و شهرداری باید هزینههایی را پرداخت کند، همچنین در این زمینه باید این تبلیغات را طوری ساماندهی کنیم که بر زیبایی شهر و هم بر درآمد شهرداری تاثیر مثبت داشته باشد. ابوالفضل موسوی در گفتوگو با صمت افزود: در بعضی از مکانها به دلیل کسب درآمد و زیادی بیلبوردها فضای منظر شهری نامناسب میشود، مسئولان زیباسازی شهرداری با این اقدام مخالف هستند و معتقدند بیلبوردها به فضای شهری ضربه میزنند. او با اشاره به اینکه محتوای تبلیغات بیلبوردها بسیار مهم است، ادامه داد: باید به سمت شعار حرکت کنیم به عنوان نمونه اگر محتوای تبلیغات به شعار سال مرتبط است، میتواند درآمدزایی هم برای شهرداری داشته باشد. نماینده مردم یزد و عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه در بحث حقوقی تبلیغات محیطی، باید دو موضوع را مد نظر قرار داد، یکی بحث منظر شهری و دیگر بحث ایمنی عابران، تصریح کرد: رعایت حقوق شهروندان از ضوابط اصلی در امر تبلیغات محیطی است و تبلیغات محیطی نباید حقوق شهروندان را ضایع کنند، علاوه بر آن به دلیل آنکه در تبلیغات شهری از فضاهای عمومی و حقوق مدنی شهروندان استفاده میشود، در نهایت باید به ارتقای محیط و بهبود شاخصهای زندگی مردم منجر شود. موسوی تاکید کرد: یک نکته بسیار مهم این است که محیط شهر به دلیل آنکه آنچه میبینیم به طور مستقیم بر شرایط خلقی شهروندان اثر میگذارد، باید از یک انتظام و نظم و آرامشی برخوردار و برای شهروندان آرامش بخش باشد، اما به نظر میرسد تبلیغات محیطی امروزه در شهر تهران به شکل بسیار آشفتهای درآمده است، بنابراین شهرداریها باید تلاش کنند حقوق شهروندان را رعایت کنند. از نگاه کارشناسان، دستیابی به درآمدهای پایدار، توسعه شهری پایدار را به دنبال خواهد داشت؛ بنابراین در راستای تحقق توسعه شهری پایدار باید شرایطی فراهم شود تا امکان بسترسازی توسعه پایدار انسانی و بهبود رفاه اجتماعی شهروندی، فراهم شود که در این زمینه میتوان به ایجاد انتظام ساختاری در فضای شهری و بهبود بهرهگیری از فضاهای شهری و افزایش رضایت شهروندان اشاره کرد.
