آلبرت بغزیان /کارشناس اقتصاد
افزایش یا کاهش نرخ دلار و سکه چند جزء دارد، یکی از بخشهای رو به بالای این نوسانهای ارزی مربوط به صحبتهای رئیسجمهوری امریکا میشود زیرا نسبت به اقتصاد کشور ایجاد نااطمینانی میکند، که ناشی از این پیشبینی است که با اعمال تحریمهای جدید در آن زمان درآمد ارزی کاهش پیدا میکند و پولها بلوکه میشود، به همین منظور مردم نگران میشوند که ارز با این بحثها تغییر کند چون عدهای برای سفر به این ارز نیاز دارند و برخی دیگر برای اینکه ریال خود را به یک دارایی امن تبدیل کنند به نرخ ارز توجه دارند، به همین دلیل این عوامل به بازار ورود پیدا میکند. حال زمانی که قرار است دلار به فروش برسد فروش نرخ را پایین میآورد، از این رو این نرخ باید حالت موقتی داشته باشد. بنابراین زمانی که تایید تعهدات ایران در برجام ازسوی امریکا امضا میشود باید نرخ به سمت پایین حرکت کند اما به آن شدت پایین نمیآید، زمانی که صحبت از پاره کردن و لغو برجام میشود نرخ به سمت بالا میرود و پایین نمیآید بنابراین این نوسان درحالحاضر منتفی است، اگر بعد از این مدت نرخ آرام شد بهطور حتم بهانهای برای افزایش بوده است. در شرایط فعلی با فرا رسیدن زمان اربعین که تقاضایی برای تامین ارز مورد نیاز وارد بازار میشود و هنگامی که ارزها در بازارهای غیررسمی خریداری میشود دوباره نرخ ارز تغییر پیدا میکند به این دلیل که عرضهکنندههای ارز نمیتوانند این میزان تقاضا را تامین کنند و عرضه موجود گران میشود. در مقطع کوتاهی حدود دو هفته این اتفاق میافتد و دوباره کاهش پیدا میکند. بهعنوان نمونه نرخ بلیت هواپیما در زمان مسافرتها افزایش پیدا میکند اما در روزهای عادی کاهش دارد که به این موضوع شناور عرضه و تقاضا میگویند. اگر ما بهانه کنیم که درحالحاضر عرضه و تقاضا نرخ را افزایش داده است، اگر این نرخ در فاصله زمانی بیشتری بالا باشد نشان میدهد که به بازار فشار میآورد، در این هنگام اگر نرخ به سمت پایین حرکت نکند بهانهای برای بازارگرمی و افزایش نرخ بهشمار میرود. موضوع بعد بازارسازها هستند که به بهانههایی مانند ایام اربعین و صحبتهای رئیسجمهوری امریکا نرخ را افزایش میدهند. اما بعد از مدتی نرخ با کاهش روبهرو میشود و بازارسازها شروع به جمع کردن میکنند. بنابراین افرادی که جنس خود را به فروش میرسانند حالا باید با نرخ پایینتر جمع کنند و کسانی که خرید داشتند به فروش میرسانند. همانطور که میدانید بانک مرکزی عرضهکننده عمده ارز است و به صرافیها نرخ میدهد. بنابراین اگر ما مشاهده میکنیم که تغییراتی رخ میدهد و نرخ ارز پایین نمیآید اراده بانک مرکزی است که نرخ در این ایام افزایش پیدا میکند و پایین نمیآید.
