علی شادلو / کارشناس گردشگری
استان بوشهر با وجود دارا بودن جاذبهها و ظرفیتهای گردشگری بسیار، در فعالیتهای گردشگری موفق نبوده است. اگر این استان را از نظر جاذبهها و ظرفیتهای گردشگری با دیگر استانها مقایسه کنید، بوشهر از بسیاری از استانهای گردشگرپذیر کشور ظرفیتهای بیشتری دارد اما اگر از نظر زیرساخت و توسعه آن را مقایسه کنید این استان حتی یک هتل ۵ ستاره هم ندارد.
بنابراین دارا بودن ظرفیت و جاذبههای گردشگری به تنهایی کافی نیست آنچه لازمه توسعه گردشگری در استانهای مختلف است استراتژی و برنامهریزی گردشگری است.
در واقع ارزیابی بوشهر در زمینه گردشگری اشتباه است، چراکه هر استانی که استراتژی مناسبی در راستای تبدیل شده به مقصد گردشگری را داشته باشد میتواند در این صنعت مورد ارزیابی قرار بگیرد که چه میزان پیشرفت داشته است و چه منابع، تکنیکها و تاکتیکهایی را نیاز دارد.
اما زمانی که یک استان هیچ استراتژی علمی نداشته باشد نمیتواند مورد تحلیل قرار بگیرد که در کجای راه گردشگری قرار دارد، چراکه این راه را هنوز آغاز نکرده و در مسیر توسعه گردشگری قرار نگرفته است.
استان بوشهر نیز استراتژی و برنامه جامعی برای توسعه گردشگری ندارد، بنابراین اگر هم هتلی در این استان ساخته شده به دلیل بازارسنجی یک سرمایهگذار بوده و اینکه دریافته که منطقه نیاز به مکان اقامتی دارد.
با اینهمه سرمایهداران بخش خصوصی بر سر میز تصمیمگیری با مدیران دولتی و مسئولان به مذاکره نپرداختهاند و تصمیمهای کاربردی درباره نیازها و زیرساختهای گردشگری استان بوشهر و جذب سرمایهگذار در صنعت گردشگری اتخاذ نشده است.
در مجموع نخستین گام برای توسعه گردشگری در یک استان وجود یک استراتژی و برنامه جامع است، سپس باید اهداف گردشگری تعیین شوند و مسیر توسعه در استان مقصد مشخص شود. در نهایت برای هریک از جاذبههای گردشگری باید طرحی مشخص شود تا مدیریت مقصد به خوبی انجام شود.
بهعنوان نمونه کوه نمک استان بوشهر دارای چه ظرفیتهایی است، چه میزان ظرفیت تحمل دارد و کدام مقاطع سال مناسب برای بازدید از آن است؟ سواحل استان بوشهر دارای چه ظرفیتهایی هستند و چه فعالیتهایی میتواند در آن سواحل انجام شود، منطقه هرا، نایبندان، جزیرههای استان بوشهر هریک باید به درستی مدیریت شوند تا بتوان گردشگری را در استان بوشهر فعال و به بهترین نحو مدیریت کرد.
در استراتژی گردشگری باید تهدیدها و فرصتها نیز مشخص شوند؛ یکی از تهدیدهای استان بوشهر دسترسی سخت و دوری مسیر این استان به دیگر مناطق است. پروازهای استان بوشهر نیز بسیار اندک هستند.
استاندار بوشهر میتواند با خطوط هوایی داخلی مذاکره کرده و پروازهای فرودگاه بینالمللی بوشهر را افزایش دهد، سپس با ارائه یارانه میتواند تخفیفهایی برای بلیت پرواز به بوشهر در نظر بگیرد تا گردشگران تشویق شوند به این استان سفر کنند، مدیران استانی بوشهر میتوانند به آژانسهای گردشگری بگویند که به ازای هر تور گردشگری که دراستان بوشهر برگزار میشود ۱۰ درصد از هزینهها را تقبل میکنند و به این طریق آنها را تشویق به فعالیت در استان بوشهر کنند.
فرصتها و تهدیدها باید مشخص شده و سپس با یکدیگر برابر شوند. بهعنوان نمونه کیش نیز منطقهای دور از دسترس است، اما فرصت این منطقه امکانات و تبلیغات است و بوشهر نیز باید در زمینه تبلیغات و امکانات ارتقا یابد.
از سویی دیگر کیش تنوع سرزمینی اندکی دارد اما بوشهر دارای تنوع سرزمینی بسیار است. پس از مشخص شدن تهدیدها و فرصتها و تلاش برای تبدیل تهدیدها به فرصت میتوان یک الگوی توسعه گردشگری تدوین و برای بازاریابی، توسعه حملونقل و اقامتگاهها برنامهریزی کرد.
