در اهمیت جایگاه والای طراحی همین بس که کریم رشید، طراح بزرگ بینالمللی آن را «مهندسی فرهنگ» مینامد. این در حالی است که هنوز در کشور ما طراحی جایگاه و کارکرد واقعی خود را بهدست نیاورده است.
برنامهریزی برای رشد و توسعه مبلمان، بدون توجه به مقوله طراحی (Design)، حرکت در مسیری است که به بنبست میرسد. طراحی به عنوان یک عامل حیاتی و تاثیرگذار بر فروش محصول تا جایی اهمیت دارد که کمپانیهای بینالمللی از آن به عنوان یک برگ برنده برای رقابت تجاری و به عنوان شاخصهای برای ایجاد هویت بهره میبرند. در کشورهای توسعهیافته و دارای رتبه در طراحی دنیا، تولیدکنندگان بزرگ با سفارش پروژههای خود به ستارههای طراحی در کوشه کنار جهان، علاوهبر بهره بردن از ایده و فکر آنها و درج نام و امضایشان در کاتالوگ محصولات، به نشان تجاری خود اعتبار میبخشند و برای مجموعه خود ارزشآفرینی میکنند. این درحالی است که بیشتر تولیدکنندگان ایران چندان به اهمیت و ارزش طراحی پی نبردهاند؛ تا حدی که طراحی در صنعت مبلمان ایران جایگاه ارزنده و والای خود را نیافته است طوری که میتوان از آن به عنوان «حلقه گمشده» یاد کرد. صنعتگران ایرانی به طور معمول دیدگاهی هزینهمحور به طراحی داشته و آن را خدماتی گرانقیمت محاسبه میکنند و به اهمیت و جایگاه درست و مفید آن واقف نیستند. گهگاهی هم تفاوتی بین طراحی و نقشهکشی، یعنی تهیه نقشههای اجرایی قائل نیستند. جای تاسف دارد که تعدادی از تولیدکنندگان ایرانی به کپیبرداری از کاتالوگ، ژورنال و نمونههای وارداتی گرایش دارند. متاسفانه این موضوع به عنوان امری مقبول در حال گسترش است. در نتیجه به دلیل ضعیف بودن امکانات و فناوری و تیراژ پایین واحدهای تولیدی، کپیهایی کمکیفیت وارد بازار میشود که سنخیتی با فرهنگ و سبک زندگی ایرانی ندارند. با این تفاسیر نهتنها مجالی برای صادرات باقی نمیماند، بلکه مشتریهای ایرانی نیز کالای اصل (Original) را به کپی ترجیح داده و از کالای کپی ایرانی! استقبال نمیکند. بعضی شرکتها هم که در ایران طراحان را به خدمت میگیرند؛ خواسته یا ناخواسته نظرهای شخصی و سلیقهای خود را به آنها دیکته میکنند و مانع فعالیت ابتکاری و خلاقانه طراحان میشوند. در واقع به جای آنکه از ایدهپردازان درخواست فکر و کانسپتهای جدید بکنند. فکرها و خواستههای خود را به آنها تحمیل میکنند. در صورتی که در ایران طراحانی فعالیت میکنند که میتوانند با قلم و اندیشه خود صنعت مبلمان را دگرگون کنند و با طرحها و ایدههای ناب، جایگاه ویژهای برای مبلمان ایرانی در بازار جهانی ایجاد کنند. با توجه به مطالب پیشگفته ما ناگزیریم که به طراحی به عنوان یک راهکار اساسی و راهگشا برای حرکت سریع به سمت بازار بینالمللی توجه ویژهای داشته و به عنوان یک عامل توانافزا از آن بهره جوییم و با استفاده از قدرت طراحی، کمبودهای فناوریکی خود را تا حدی پوشش داده و بتوانیم ارزش افزودهای را به محصولات خود تزریق کنیم و با ارائه طرحهای خلاقانه و متفاوت، جایگاهی در بازار جهانی بهدست آوریم. تاسیس واحدهای طراحی مبلمان میتواند نقطه آغازی برای جهش مبلمان به سمت پیشرفت باشد. واحدهایی که به عنوان انکوباتور عمل کنند و زمینه رشد علمی و عملی تولیدکنندگان را فراهم آورده و بتوانند نیازهای طراحی و فنی - مهندسی آنان را تامین کنند. راهاندازی، سازماندهی و تداوم فعالیت مراکز طراحی به حمایت سازمانهای مرتبط نیاز دارد و انتظار هست در آغاز زیرساختهای لازم برای گسترش طراحی در بازار فراهم و موانع توسعه آن رفع شود. گفتنی است، یکی از موانع اساسی پیشرفت طراحی در ایران نبود قانون کپیرایت است. تصویب این قانون، تلاش برای گسترش آن و نظارت بر اجرای صحیح آن میتواند یک جهش بزرگ به سوی پیشرفت صنعت باشد و تولیدکنندگان را ملزم کرده که به سمت واحدهای طراحی قدم برداشته و از ظرفیت نهفته طراحی بهره برده و در گسترش طراحی نقش ایفا کنند. مبلمان و دکوراسیون به عنوان یکی از گستردهترین شاخههای صنعت به شمار میآید. این گستردگی از تعدد شاخههای مبلمان (مبل راحتی، سرویس اتاق خواب، مبلمان اداری، آشپزخانه، مبلمان شهری و... ) از یک طرف و حرفههای وسیع مرتبط با آن ( نجاری، رویهکوبی، رنگکاری، یراقآلات و... ) از سوی دیگر ناشی میشود. ارتباط این صنعت با صنایعی چون نساجی، فلزات، شیشه، پلاستیک و... نیز یکی از دلایل اصلی وسعت این صنعت است. علاوهبر این مبلمان و دکوراسیون (Furniture) اغلب با تزئین، زیباسازی، آسایش و راحتی همردیف است به دلیل ارتباط مستقیم این موضوعات با سلیقه خریدار و تنوع سلیقههای مردم شاهد تنوع طرحها و مدلهای مبلمان و به دنبال آن شاهد گستردگی رشتههای آن باشیم. وسعت این صنعت باعث شده که قشر وسیعی از مردم جامعه در شاخههای مختلف مبلمان شاغل باشند. با وجود این ظرفیت بسیاری که در این صنعت نهفته است متاسفانه کسی ازمسئولان بلندپایه کشوری، به موضوع طراحی صنعتی، هرچند در حد شعار نمیپردازد. در صورتی که سالانه تعداد زیادی طراح جوان بااستعداد و خلاق از دانشگاههای معتبر ایران فارغالتحصیل میشوند. شاید ارج نهادن و توجه به طراحی، «کلید» کارگشای مشکلات اقتصادی صنعت مبلمان کشور باشد.
