ناصر ذاکری/ کارشناس اقتصاد
مسئله مهم این است که بخش مهمی از اقتصاد ما حالت شبهخصوصی دارد. به عبارتی، ما یک بخش خصوصی فعال و موفق در کشور نداریم و برعکس شاهد مجموعهای هستیم که به عنوان خصولتیها معروف هستند که نه دولتی و نه خصوصی هستند. این مجموعه با عملکرد خود نشان داده که بهشدت ناکارآمد است و نمیتواند فضای لازم را برای رقابت ایجاد کند. این مسئله از آن جهت مهم است که اقتصاد ما را از کارایی دور میکند. مسئله مهم دیگر این است که فعالیتهای تولیدی در اقتصاد ما به شدت پرهزینه است. نرخ تمامشده کالاها در اقتصاد ما بسیار بالا است و علت این امر هم به بهرهوری پایین و ضعف مدیریت برمیگردد. درواقع هزینه تولید کالا و خدمات در نرخ منعکس شده و آن را بالا میبرد. این امر باعث میشود که در بازار داخلی و خارجی قدرت رقابت و مانور تولیدکننده کاهش یابد. به همین دلیل کالایی که تولیدکننده خارجی به خانه مصرفکننده میفرستد نصف نرخ کالاهایی است که از بازار تهیه میشود. این در حالی است که ما انتظار داریم مصرفکننده آن کالا را در بازار به دو برابر نرخ بخرد در حالی که طبیعی است جنس خارجی را انتخاب کند. دولت باید این مهم را از طریق افزایش بهرهوری، کاهش نرخ زمین و اعمال سیاستهای مالیاتی دنبال کند به گونهای که سرمایهگذاری و تمرکز سرمایه در زمین و دارایی و همچنین تقاضای واسطهای و سفته بازانه کاهش پیدا کند. مسئله مهم دیگر میدان بیشتر دادن به بخش خصوصی است به گونهای که با رقابت بیشتر و فعالیت منسجمتر بخش خصوصی اقتصاد رونق پیدا کند و شکوفاتر شود. البته در سالهای گذشته وضعیت محیط کسبوکار در اقتصاد بهتر شده، بررسی شاخصها نشان میدهند که حرکت مثبتی شده است. با سیاستگذاری که دولت یازدهم و دوازدهم داشته شاهد ارتقای جایگاه کار در وضعیت محیط کسبوکار بودهایم. اما باید بدانیم که این تازه شروع کار است و ما مشکلات زیادی داریم که باید اصلاح شود. در این روند باید تغییراتی اتفاق بیفتد که فضا را برای فعالیت بخش خصوصی واقعی به ویژه شرکتهای تازهساخت آمادهتر کند.
