محسن فاضلی / منتقد سینما
وقتی روزنامه صمت از طرف دوست و همشهری آبادانیام ناصرخان بزرگمهر تماس گرفت و خواست به عنوان داور انجمن منتقدان سینمایی مستورهای در باب سینمای کوتاه به بهانه جشنواره بنگارم، با وجود بیماری و ناخوشاحوالی بر خود دیدم که بعد از سالها دوری از فضای فیلمسازی، رسم رفاقت را بر جای بیاورم آنهم به عنوان نسلی که در دهه ۵۰ با عشق و شور و علاقه، سینما را با دیدن فیلمهای ایرانی و خارجی در سینماهای آبادان و خرمشهر و با سینمای آزاد و دوربینهای ۸ میلیمتری تجربه کرد. آن زمان دوربینها فاقد امکانات امروزی بودند و ما با حلقهها یا کاستهای کاتریج ۳ دقیقهای فیلم کوتاه میساختیم. نه آموزشگاهی مانند امروز وجود داشت و نه استادانی. فیلم کوتاه مقوله پیچیدهای نبود اما در عین سادگی و روانی باید با ایجاز حرفهایمان را میزدیم. فیلمسازان سینمای حرفهای امروز ماحصل آن سینمای کوتاه و آماتور هستند. تمامی کسانی که فیلم کوتاه میساختند در پی آن بودند که بعد از آن، فیلم تجربی یا «۱۶مم» بسازند و بعد هم وارد عرصه سینمای حرفهای شوند. حالا هم همین داستان و روال ادامه دارد. تاریخ در حال تکرار است. از نظر من از سینماگران کوتاه و جایگاه سینمای کوتاه در این مرز و بوم هنوز تعریف درستی نشده است. گرچه در سینمای کوتاه باید به بعضی از قواعد و مانیفست مهندسی شده برسیم و علاقهمندان به سینمای کوتاه را به گونهای تربیت کنیم که هدفشان فقط رسیدن به بدنه سینمای حرفهای نباشد اما هرکسی که با اصول و الفبای سینما آشنا باشد به خوبی میداند وسوسه سینماگران فیلم کوتاه، رسیدن به سینمای حرفهای است و البته هیچ ایرادی هم ندارد. حالا اگر بخواهیم درباره جایگاه و تاثیر سینمای کوتاه مطلبی بنگاریم، اینجانب میتوانم به صراحت اشاره کنم که امروز سینماگران کوتاه از خودشان استعداهای درخشان و چهرههایی در سطح جشنوارههای بینالمللی به معرض دید جهانی گذاشتهاند و موفقیتهایشان قابل ستایش و ستودنی است. ایجاز در بستر قصهگویی و جذابیتهای بصری در نگاه فیلمسازان جوان ایرانی، نشان از تحول شگرفی است. به نحوی میتوان، دید و تفکر سینمایی را به فال نیک گرفت. مدیران فرهنگی و سینمایی باید با جدی گرفتن فیلمسازان سینمای کوتاه برنامهریزی مدونی برای نمایش آثار این عزیزان داشته باشند ولی در طول این سالها متاسفانه از این موضوع غفلت شده است و چون در جشنوارهها با مخاطبان اندک کارهایشان دیده نمیشود، فیلمسازان عاشق گاهی دچار سرخوردگی و انصراف از ادامه کار شدهاند. توجه مدیران سینمایی به سینمای کوتاه نیاز به همت و تلاش دارد تا بتوانیم از طریق سینمای کوتاه معرف فرهنگ، هنر، رسوم و آداب سرزمین هنرخیزمان به جهانیان و جشنوارههای حرفهای باشیم. برای حمایت از سینماگران با استعداد، امکاناتی فراهم کنیم که کارهایشان بیشتر دیده شود. باید سینماهایی را به این کار اختصاص دهیم تا در سطح تهران و شهرستانها به نمایش فیلم کوتاه بپردازند. باید نهادهای فرهنگی، آموزش و پرورش و نهادهایی که متولیان مقوله فرهنگ و هنر هستند را مشارکت دهیم. سینمای کوتاه و سینماگران کوتاه را جدیتر بگیریم و دریابیم. فقط به جشنوارههای مقطعی اکتفا نکنیم. این فیلمسازان جوان، چراغ راه آینده سینما هستند.
