به گفته عبدالرضا مهاجرینژاد، مدیرکل پیشین دفتر برنامهریزی و حمایت از توسعه معاونت گردشگری ۹میلیون و ۱۹۶ هزار و ۱۴۰ نفر در سال گذشته از ایران به خارج از کشور سفر کردند و در ۵ ماه نخست امسال نیز ۳ میلیون و ۴۷۴ هزار و ۶۹۲ نفر از کشور خارج شدهاند.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه «گسترش تجارت» نوشت: این درحالی است که آمار گردشگران ورودی به ایران در سال گذشته بیش از ۵ میلیون نفر بوده و به عقیده بسیاری از جمله زهرا احمدیپور، رئیس پیشین سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری این آمار درست نیست.
او در آیین تودیع و معارفه رئیس سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری که ۳۰ مرداد امسال برگزارشد، تاکید کرد؛ آمارهای گردشگری ایران مبنای درستی ندارد و به نظر میرسد حتی در جذب ۵ میلیون نفر گردشگر خارجی نیز موفق نبودهایم. اگر به همین آمارهای رسمی نیز استناد کنیم توازن گردشگری منفی است و ۴ میلیون اختلاف بین گردشگری ورودی و خروجی کشورمان وجود دارد. این بدان معناست که ما بسیار بیشتر از آنچه ارز وارد کشور کنیم ارز از کشور خارج میکنیم و البته در این بین گردشگران داخلی هیچ تقصیری ندارند چراکه به عقیده کارشناسان، نبود امکانات گردشگری به میزان کافی، نامناسب بودن خدمات گردشگری، نبود تبلیغات و اطلاعرسانی در زمینه جاذبهها و امکانات گردشگری مناطق مختلف ایران موجب شده گردشگران داخلی با احتساب ارزانتر بودن سفرهای خارجی به نسبت خدماتدهی و امکانات، دیگر کشورها را به مقصدهای داخلی ترجیح دهند.
اگر قصد داریم توازن را در گردشگری ورودی و خروجی برقرار کنیم باید امکانات گردشگری را ارتقا دهیم، خدماترسانی را بهبود بخشیده و هزینههای سفر را مانند ترکیه و گرجستان ارزانتر کنیم. همچنین تبلیغات و اطلاعرسانی را میتوان حلقه گمشده گردشگری کشور به شمار آورد.
۹ میلیون گردشگر ایرانی به خارج سفر کردند
عبدالرضا مهاجرینژاد، مدیرکل پیشین دفتر برنامهریزی و حمایت از توسعه معاونت گردشگری در گفتوگو با ایسنا گفت: به گفته ۹ میلیون و ۱۹۶ هزار و ۱۴۰ نفر در سال گذشته از ایران به خارج از کشور سفر کردند.
او با اشاره به آمار مسافرانی که در ۵ ماه نخست امسال به خارج از کشور سفر کردهاند، گفت: ۳ میلیون و ۴۷۴ هزار و ۶۹۲ نفر در ۵ ماه نخست امسال از ایران خارج شدهاند که این تعداد در مدت زمان مشابه سال گذشته، ۲ میلیون و ۸۷۵ هزار و ۲۰۳ نفر بوده است.سفر ایرانیها در ۵ ماه نخست امسال در مقایسه با مدت زمان مشابه سال گذشته، ۲۰/۹درصد رشد داشته است.
مهاجرینژاد اظهار کرد: بیشترین کشورهایی که این مدت ایرانیها به آن سفر کردهاند به ترتیب، ترکیه، عراق، امارات، جمهوریآذربایجان، ارمنستان، گرجستان، آلمان و عربستان بوده است.
وی با بیان اینکه بالا بودن نرخ خدمات در ایران و همچنین تنوع محصول در سایر کشورها موجب شده گرایش مردم به سفرهای خارجی بیشتر شود، گفت: باید تلاش کنیم نرخ خدمات در ایران کاهش یابد، البته اقداماتی درحال انجام است اما این مسئله روی سفرهای داخلی و جذب گردشگران خارجی و سفر ایرانیها تاثیر بسیاری برجا گذاشته است.
مهاجرینژاد اظهار کرد: در سایر کشورها تنوع محصول آنقدر زیاد است که دیگر لازم نیست از خدمات سفر درآمدزایی کنند و اغلب با عرضه محصولات متنوع در بخش غذا، خرید و تفریحات، این درآمدها را جبران میکنند، اما در ایران این روند برعکس است و تنها با فروش خدمات گردشگری، درآمد کسب میشود و به همین دلیل نرخها بالاست.
خدماترسانی نامناسب و نبود امکانات مورد نیاز
به عقیده کارشناسان گردشگری، نبود امکانات و خدماترسانی نامناسب برای جذب گردشگران ورودی یکی از مواردی است که منجر شده توازن گردشگری در ایران منفی شود.
رحیم یعقوبزاده، رئیس مرکز گردشگری علمی فرهنگی دانشجویان ایران در باره توازن منفی گردشگری در ایران در گفتوگو با «گسترشتجارت» اظهار کرد: برای ایجاد توازن مثبت نمیتوانیم مرزهای کشور را ببندیم و به مردم بگوییم، حق ندارید از کشور خارج شوید. ایرانیها نیز تمایل به سفر کردن به خارج از مرزهای کشور و دیدار از دیگر کشورها دارند. او افزود: ایرانیها تمایل بسیاری به سفرهای تفریحی و مذهبی دارند و هرسال آمار سفرهای زیارتی ایرانیها به مکه و کربلا افزایش مییابد و این نیز امری طبیعی است.
یعقوبزاده با اشاره به گرایش ایرانیها به سفر به ترکیه و گرجستان گفت: گاهی سفر به ترکیه ارزانتر از کیش و خدماترسانی ترکیه مناسبتر است. نرخ هتلهای ۵ ستاره ترکیه با هتلهای ۲ ستاره کیش برابری کرده و حتی ارزانتر است و تورهای ۷ روزه ترکیه در مقایسه با تورهای یک هفتهای کیش مناسبتر و به صرفهتر است، به همین دلیل ایرانیها گرایش بیشتری به سفر به ترکیه دارند.
او با اشاره به وجود سرگرمیها و جاذبههای ثانویه در ترکیه و کشورهای گردشگرپذیر همسایه ایران تاکید کرد: اگرچه پدیدههای طبیعی و تاریخی بسیار جذاب بوده و علاقهمندان بسیاری در سراسر جهان دارد اما وجود جاذبههای ثانویه نیز ضروری است. وجود تاسیسات و امکانات خوب به همراه جاذبههای مصنوعی و مدرن میتواند برای گردشگران بسیار سرگرمکننده باشد.
این مدرس گردشگری با بیان اینکه با وجود دارا بودن جاذبههای گردشگری، در گردشگری رشد نیافته و عقب ماندهایم، اظهار کرد: به دلیل نبود زیرساختهای گردشگری، امکانات مورد نیاز و تبلیغات منفی علیه ایران در سطح جهان، نتوانستهایم به میزانی که باید در گردشگری رشد کنیم و عقب ماندهایم.
قوانینی بر ضد گردشگری ایران
یعقوبزاده با اشاره به فشارهایی که امریکا با قوانین روادید برای جذب گردشگران خارجی ایران ایجاد کرده، بیان کرد: امریکا قوانینی وضع کرده که به موجب آن گردشگران بسیاری از کشورهای دنیا در صورت سفر به ایران امکان سفر کردن به امریکا و بازدید از این کشور را تا مدت زمان طولانی نخواهند داشت و به همین دلیل بسیاری از گردشگران اروپایی و ژاپنی تمایلی به سفر کردن به ایران ندارند.
وی با اشاره به اینکه در تبلیغات و اطلاعرسانی بسیار ضعیف عمل کردهایم، گفت: اگر گردشگران خارجی اطلاعات کافی درباره جاذبههای طبیعی و تاریخی ایران داشتند با وجود قوانین سختگیرانه امریکا، از ایران بازدید کرده و رنج سفر را بر خود هموار میکردند. حتی گردشگران داخلی نیز نمیدانند اگر به چابهار سفر کنند در کجا باید اقامت کنند و اطلاعات مورد نیاز را در اختیار ندارند.
تهاجم تبلیغاتی در ترکیه
یعقوبزاده با بیان اینکه ترکیه تهاجم تبلیغاتی برای گردشگری راهاندازی کرده، اظهار کرد: تبلیغات وسیع ترکیه در قالب بروشور، کاتالوگ و سایتهای تبلیغاتی موجب شد گردشگران خارجی با جاذبههای گردشگری و شرایط سفر به این کشور به خوبی آشنا شوند و سپس خود این گردشگران پس از بازگشت به کشورشان برای ترکیه تبلیغات کردند. آژانسهای گردشگری کشورهایی مانند ایران نیز برای ترکیه تبلیغات میکنند تا تورهای سفر به این کشور را به نرخ خوبی به فروش برسانند، اما هیچ تبلیغات مناسبی در داخل و خارج از کشور برای جاذبههای ایران وجود ندارد.
رئیس مرکز گردشگری علمی فرهنگی دانشجویان ایران با اشاره به اینکه اگر امکانات مورد نیاز برای گردشگران فراهم نشود، خدماترسانی در گردشگری بهبود نیابد و تبلیغات به میزان کافی انجام نشود همواره توازن گردشگری ایران منفی باقی میماند، بیان کرد: اگر ۱۰ سال دیگر بتوانیم ۱۰ میلیون نفر گردشگر ورودی جذب کنیم باز هم ۱۵ میلیون نفر گردشگر خروجی خواهیم داشت و این امر همواره تداوم خواهد داشت. ترکیه سالانه ۱۶ میلیون نفر گردشگر خروجی دارد اما در مقابل هرسال میزبان ۴۰ میلیون نفر گردشگر ورودی است.
او با اشاره به اینکه مالزی که کشوری مسلمان و آسیایی است در جذب گردشگران ورودی و ایجاد توازن مثبت در گردشگری بسیار موفق عمل کرده، اظهار کرد: مالزی نیز مانند ایران به گردشگری بهعنوان صنعتی درآمدزا نگاه میکند و با اینکه حتی نیمی از جاذبههای طبیعی و تاریخی ایران را ندارد، اما با ایجاد جاذبههای مصنوعی و مدرن دستساز موفق شده گردشگران خارجی بسیاری را به خود جذب کند و درآمدخوبی از این صنعت داشته باشد.
یعقوبزاده با اشاره به موانع فقهی و حقوقی در جذب گردشگران خارجی جوان گفت: به دلیل نبود زیرساختها و امکانات گردشگری تفریحی، گردشگران جوان اروپایی و حتی آسیایی تمایل چندانی به سفر به ایران ندارند و بیشتر گردشگران خارجی در ایران افراد سالخوردهای هستند که به فرهنگ و تمدن کشورمان علاقه شدیدی دارند. به طور کلی بیشتر انگیزههای گردشگران خارجی برای سفر به ایران بازدید از جاذبههای شهری، فرهنگی و هنری است.
او با اشاره به اینکه همچنان بیشترین گردشگران دنیا را گردشگران تفریحی تشکیل میدهند، بیان کرد: نبود امکانات و زیرساختهای گردشگری تفریحی موجب شده بسیاری از گردشگران جهانی را از دست بدهیم.
سخن آخر
توازن گردشگری در کشور ما منفی است و تفاوت ۴ میلیون نفری بین گردشگری ورودی و خروجی حاکی از آن است که این صنعت به صورت هدفمند و ساماندهی شده رو به توسعه حرکت نمیکند؛ بنابراین حتی اگر آمار جذب ۵میلیون نفر گردشگر خارجی نیز درست باشد گردشگری داخلی مورد استقبال گردشگران ایرانی قرار نگرفته و مشکلات و نواقصی در این زمینه وجود دارد که باید برطرف شود.
