لایحه نظام تامیناجتماعی چندلایه، یکی از ملزوماتی است که دولت دوازدهم با پیگیری آن میتواند وعده دولت قبل را عملی کند. این لایحه به گفته علی ربیعی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی یکی از مهمترین زیرساختهای توسعه و تامین رفاه در جامعه است.
یکی از موضوعاتی که اکنون در زمینه این لایحه برای کارشناسان اهمیت زیادی دارد، تصویب آن در مجلس شورای اسلامی است. به گفته کارشناسان، اگر این لایحه به طور آییننامه ابلاغ شود، ضریب به اجرا درآمدن آن بسیار کاهش مییابد. این در حالی است که اگر تصویب آن در مجلس باشد، مردم میتوانند اجرای آن را از نمایندگان خود در مجلس مطالبه کنند.
محسن ایزدخواه، کارشناس روابط کار درباره نظام لایهبندی بیمههای اجتماعی به «پایگاه خبری گسترش» گفت: سالها صحبت از نظام لایهبندی بیمههای اجتماعی بود اما این طرح از روی کاغذ فراتر نرفت و هرگز اجرایی نشده است. نخستینبار که درباره این موضوع بحث شد در برنامه پنجم توسعه بود. ایزدخواه با اشاره به اینکه بیمههای اجتماعی در این طرح به چند دسته تقسیم میشوند، گفت: کلیات این طرح به این معنی است که دولت طبقهبندی در حوزه بیمههای اجتماعی داشته باشد. دولت میتواند سقفهای مشخصی برای این موضوع تعریف کند.این کارشناس روابط کار با بیان اینکه یکی از بزرگترین ضعفهای دولت نهم و دهم تلفیق وزارتخانههای رفاه و تامین اجتماعی بود، افزود: در تلفیق این دو وزارتخانه به گونهای عمل شد که سیاستهای اجرایی فراموش شدند. به عبارتی پس از تلفیق این دو وزارتخانه برنامههایی که هر کدام از آنها به طور جداگانه داشتند، فراموش شد. برخی از این طرحها به درستی تعریف شده بودند و میتوانستند بر افزایش سطح رفاه اجتماعی جامعه تاثیر مثبت داشته باشند اما اینطور نشد. وی با تاکید بر اینکه برخی از لایههای اقتصادی ایران باید مورد حمایت مادامالعمر قرار بگیرند، گفت: طرح لایهبندی بیمههای اجتماعی نیز بر این موضوع تاکید داشت و قرار بود اجرایی شدن آن با این موضوع همراه شود. ایزدخواه با اشاره به اینکه دولت در اجرای این طرح با فراز و فرودهای زیادی روبهرو شد، گفت: در حوزه درمان ۱۱ میلیون نفر از نیازمندان و ثروتمندان با هم پوشش داده شدند. متاسفانه ساز و کاری که اکنون این افراد را زیر پوشش قرار داده بدون سنجش امکانات و داراییها است. به عبارتی تمام سطحهای اقتصادی جامعه از یک نوع حمایت برخوردار میشوند که این موضوع باعث بروز بسیاری از مشکلات شده است. این کارشناس روابط کار با بیان اینکه در این دولت لازم است لایحه لایهبندی اجرا شود، گفت: این لایحه نباید به طور آییننامهای باشد و باید در مجلس مطرح شود. اجرای این لایحه به همکاری برخی سازمانها با یکدیگر نیاز دارد. بر این اساس، آنچه باید در این لایحه درنظر گرفته شود، افزایش قدرت دولت برای اجرای آن است. تصویب این لایحه در مجلس باعث میشود اجرای آن با کیفیت و هماهنگی بیشتری باشد. براساس این گزارش، اعضای مجلس شورای اسلامی میتوانند علاوهبر بررسی کارشناسانه نظام تامین اجتماعی چندلایه، نقش سوپاپ اطمینان برای اجرای این طرح باشند. از جمله مواردی که اکنون مورد تاکید قرارگرفته این است که دولت لایحه نظام تامین اجتماعی چندلایه را به طور آییننامه ابلاغ نکند. در صورتی که این اتفاق یفتد، آییننامه ضمانت اجرایی چندانی در کشور ما ندارد و همچنین ظرفیت ابطال آن وجود دارد. حال آنکه اگر نظام تامین اجتماعی چندلایه، در قالب لایحهای به مجلس شورای اسلامی تحویل داده و پس از آن تصویب شود، علاوهبر افزایش ضمانت به اجرا درآمدن آن، در آینده نیز میتوان از طریق مجلس شورای اسلامی روند اجرا را مورد بررسی قرار داد.