بنگاه‌هایی که به سودهای اندک راضی نیستند

با اینکه ایران سال‌هاست به‌عنوان یکی از ارزان‌ترین مقصدهای سفر معرفی می‌شود، اما سفر به دیگر مقصدهای دنیا برای ایرانی‌ها گران تمام‌شده و به عقیده بسیاری از گردشگران ایرانی، هزینه مطالبه شده از گردشگران برای برگزاری «تورهای خروجی» بالاست.

به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه «گسترش تجارت» نوشت: به عقیده برخی کارشناسان، آژانس‌های گردشگری هزینه تمامی خدمات را بالاتر از نرخ اصلی آن حساب می‌کنند و به‌عنوان نمونه اگر نرخ اقامت در هتل ۷۰۰ هزار تومان باشد آژانس‌های گردشگری آن را با مشتری یک میلیون تومان حساب می‌کنند یا بلیت هواپیماها به ویژه خطوط هوایی خارجی را به قیمتی بالاتر از نرخ واقعی به مشتریان عرضه می‌کنند و در نهایت نیز سود بالایی از برگزاری تورهای خارج از کشور می‌برند. این گران‌فروشی به ویژه در حوزه کشورهایی که دریافت روادید برای آنها مشکل است مانند کشورهای منطقه شینگن بیشتر رخ می‌دهد. از سوی دیگر به گفته برگزارکنندگان گران بودن تورهای خارجی دلایل متعددی دارد. فعالان آژانس‌های گردشگری بر این باورند این آژانس‌ها نیز مانند هر بنگاه اقتصادی دیگری حق دارند سودآوری داشته باشند و اگر سودی در کار نباشد فعالیت آنها به‌صرفه و منطقی نیست. از سویی دیگر آژانس‌های گردشگری در «فصل کم سفر» (Low Season) متضرر می‌شوند و باید با ضرر آژانس خود را اداره و هزینه‌های خود را پرداخت کنند و تلاش می‌کنند این ضررها را در «فصل پر سفر» (High Season) با کشیدن مبلغی به‌عنوان سود روی نرخ تورهای خارجی جبران کنند.

عده‌ای بر این باورند به‌دلیل رقابت بالایی که بین آژانس‌های گردشگری وجود دارد نمی‌توانند گران‌فروشی کنند و اگر نرخ بالایی عرضه کنند از بازار رقابت جا می‌مانند. به همین منظور از دریافت سودهای کلان برای تورهای خروجی خودداری می‌کنند. گردشگران ایرانی از نرخ هتل‌ها و خطوط هوایی در آن سوی آب‌ها خبر ندارند و اگر تمامی آژانس‌های گردشگری مبلغی گران‌تر از هزینه اصلی برای خدمات هتل و حمل‌ونقل هوایی دریافت کنند، می‌توانند رقابت خود را با یکدیگر با وجود دریافت هزینه‌هایی بالاتر از هزینه‌های اصلی ادامه دهند. مشکل اصلی زمانی ایجاد می‌شود که تقاضای بازار برای یک تور مرسوم مانند تور ترکیه یا روسیه کاهش یابد.

در آن زمان هزینه تورها تا یک میلیون نیز کاهش می‌یابد و به نظر نمی‌رسد باز هم آژانس‌های گردشگری ضرر کنند، اما اگر برگزاری یک تور خارجی از سوی آژانس‌های متعددی انجام نشود و عرضه تورها با تقاضا برابر باشد این بنگاه‌های اقتصادی با وجود رقابت با یکدیگر هزینه‌ها را بالاتر از نرخ اصلی حساب می‌کنند.

برخی از راهنمایان سفرهای خارجی بر این باورند مسافران ایرانی از نرخ تورهای گردشگری خارجی استعلام می‌گیرند و قیمت‌ها را با یکدیگر مقایسه می‌کنند، اما گردشگران ایرانی اطلاع درستی از نرخ هتل‌ها و بلیت خطوط هوایی خارجی ندارند و هرچه می‌دانند اطلاعاتی است که از طریق آژانس‌های گردشگری داخلی کسب می‌کنند.

آژانس گردشگری، بنگاه خیریه نیست

به عقیده مدیران و فعالان آژانس‌های گردشگری، این آژانس‌ها باید مانند تمامی بنگاه‌های اقتصادی در مقابل خدماتی که ارائه می‌دهند، سودی دریافت کنند و اگر در فصل پرسفر سود کلانی برای تورهای خود دریافت می‌کنند به‌دلیل ضررهایی است که در فصل کم سفر متحمل شده‌اند و اگر گردشگری در ایران فصلی نباشد آژانس‌های گردشگری نیز تلاش نمی‌کنند تمامی ضررهای خود را در فصل پر سفر جبران کنند.

مهسا مطهر، عضو هیات‌مدیره کانون انجمن صنفی راهنمایان گردشگری سراسر کشور درباره سودی که آژانس‌های گردشگری روی تورهای خروجی خود می‌کشند در گفت‌وگو با «گسترش‌تجارت» بیان کرد: تمامی صنف‌ها و بنگاه‌های اقتصادی سودی روی نرخ تمام‌شده اجناس یا خدماتی که ارائه می‌دهند، می‌کشند و این امری طبیعی است اما به‌دلیل اینکه از فعالیت برخی از بنگاه‌های اقتصادی مانند دفاتر مسافرتی فقط دو دهه در ایران می‌گذرد و تاریخچه چندانی ندارند برای مردم ناآشنا بوده و توقع دارند تورهای سفر را بدون سود برگزار کنند.

او با تاکید بر اینکه آژانس گردشگری بنگاه خیریه نیست، اظهار کرد: آژانس‌های گردشگری نیز مانند هر بنگاه اقتصادی دیگری باید برای مدیران و فعالان آنها سودآوری داشته باشند.بنابراین آژانس‌های گردشگری در مقابل خدماتی که در تورهای سفر خود ارائه می‌دهند سودی دریافت می‌کنند از نظر اقتصادی اقدامی منطقی و معقول انجام می‌دهند.

مطهر با بیان اینکه آژانس‌های گردشگری در فصل کم سفر ضررهای بسیاری را متحمل می‌شوند، بیان کرد: مدیران آژانس‌های گردشگری نمی‌توانند نیروهای خود را در «فصل کم سفر» (Low Season) اخراج کرده و در «فصل پر سفر» (High Season) دوباره آنها را استخدام کنند. از همین رو تمامی ضررهای خود را در دوران پر سفر جبران می‌کنند. در مقابل در فصل‌های کم سفر سال تورهای خود را با ضرر و زیرقیمت برگزار می‌کنند و این امر به دلیل تقاضای اندک و لزوم پرداخت هزینه‌های آژانس‌های گردشگری است.

مطهر با تاکید بر اینکه فرهنگ سفر در کشور ما هنوز رواج نیافته، اظهار کرد: مردم به‌دلیل اینکه تمایلی به سفرهای گروهی و مسافرت با تورهای گردشگری ندارند، تصور می‌کنند دفاتر مسافرتی نیز نباید سودی روی نرخ تمام شده تورها بکشند و باید تورها را بدون سود و با نرخ اصلی برگزار کنند.

رقابت مانع کسب سود غیرمتعارف می‌شود

به گفته راهنمایان تورهای خروجی، آژانس‌های گردشگری نه تنها سود کلانی روی هزینه تورهای خود نمی‌کشند، بلکه این تورها را با کمترین سود ممکن برگزار می‌کنند تا در رقابت با دیگر آژانس‌ها شکست نخورند.

حسین عبادتی، راهنمای سفر تورهای خروجی با رد این ادعا که آژانس‌های گردشگری سودهای کلانی روی تورهای خروجی خود دریافت می‌کنند در گفت‌وگو با «گسترش‌تجارت» اظهار کرد: من این ادعا را که آژانس‌های گردشگری سودهای کلانی روی نرخ تمام‌شده تورهای خود می‌کشند، نمی‌پذیرم. البته ممکن است برخی از آژانس‌های گردشگری برای تورهایی که به برخی مقصدهای ویژه برگزار می‌کنند سودکلانی دریافت کنند، اما به‌طور کلی آژانس‌های گردشگری برای تورهای خارجی سودهای کلان دریافت نمی‌کنند.

برخی از آژانس‌های گردشگری تورهای خود را به مقصدهایی برگزار می‌کنند که برگزاری تور به آنها رواجی نداشته و در نتیجه رقابتی نیز در زمینه تورهای این مقصدها وجود ندارد مانند لائوس، تانزانیا، تبت، نپال و کنیا.

این راهنمای انگلیسی زبان با تاکید بر رقابتی که بین آژانس‌های گردشگری برای برگزاری تورهای پرطرفدار و رایج وجود دارد، بیان کرد: تورهایی که به مقصد کشورهای اروپایی، کشورهای آسیایی و حتی کشوری مانند افریقای‌جنوبی برگزار می‌شوند به‌دلیل وجود رقابت سنگین بین آژانس‌های گردشگری با کمترین سود ممکن به مسافران فروخته می‌شوند. او با اشاره به اینکه بیشتر گردشگران ایرانی پیش از انتخاب تورهای سفر، از چند آژانس گردشگری استعلام می‌کنند، گفت: به‌دلیل مقایسه نرخ تورها از سوی گردشگران ایرانی، آژانس‌های گردشگری تورهای خود را با مناسب‌ترین نرخ عرضه می‌کنند تا نظر مشتریان را جلب کنند.

این فعال جهانگردی با اشاره به افزایش تعداد آژانس‌های گردشگری در کشور بیان کرد: به جز تعداد بی‌شماری از آژانس‌های گردشگری که در پایتخت فعالیت می‌کنند بسیاری از آژانس‌های گردشگری شهرستان‌ها نیز تورهایی به مقصد کشورهای پرطرفدار در کشور برگزار می‌کنند و این امر موجب تنگاتنگ شدن رقابت بین آژانس‌های گردشگری شده است.

عبادتی با اشاره به تفاوت اندک نرخ تورها بین آژانس‌های گردشگری، اظهار کرد: در تبلیغات تورهای خروجی مشاهده می‌شود نرخ تورهای کشورهای خارجی به یکدیگر نزدیک بوده و در برخی موارد با اختلاف ۱۰ هزار تومان برگزار می‌شوند.

او با اشاره به برگزاری تورهای خارجی ارزان از سوی آژانس‌های گردشگری معتبر کشور گفت: برخی آژانس‌های گردشگری به‌دلیل اعتبار بالایی که در کشورهای مقصد دارند، سابقه کار طولانی و ارتباط مناسب با کارگزار و نمایندگان خود در کشورهای مقصد از هتل‌های معتبر تخفیف می‌گیرند و در برخی موارد حتی خطوط هوایی نیز به آنها تخفیف می‌دهند و به این دلیل تورهای خود را ارزان‌تر از دیگر آژانس‌ها عرضه می‌کنند.