خبرهای آتشسوزی در جنگلها، هر سال با گرم شدن هوا در بهار و تابستان در صفحات روزنامهها یا در دنیای مجازی چند روزی منتشر میشود، اما خیلی زود در میان خبرهای دیگر گم میشود و اثری از آنها باقی نمیماند.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: همانطور که آتش در جنگلهای کشور زبانه میکشد با گذر زمان حساسیت نسبت به آن کاهش پیدا میکند و خیلی زمان نمیبرد که خبر آتشسوزی به خبری عادی بدل میشود، چراکه داستان مقابله با آتشسوزی جنگلهای کشور هیچوقت جدی گرفته نمیشود تا راهکارهایی که برای آن وجود دارد، به شکل درست اجرایی شود. کمبود اعتبار بزرگترین سد پیشروی جنگلداری در کشور است. اتفاقی که موجب میشود حجم جنگلهای کشور سال به سال کمتر شود و این معضل با رویکردی درست میتواند رفع شود. برخی کارشناسان ادعا میکنند، حدود ۵۰درصد از نیروهای سازمان جنگلها از تخصصهای لازم برخوردار نیستند و باید آنها را در گروه کارمندان جای داد، نه افرادی که قادرند در مواقع بحران وارد عمل شوند و از جنگلهای کشور مراقبت کنند. سازمان جنگلها باید برای بالابردن سطح آگاهی و مهارت نیروهای خود تلاش بیشتری کند و شرایطی فراهم آورد تا افراد علاقهمند به حفظ منابع طبیعی در این نهاد بهکار گرفته شوند، زیرا تازمانی که شخص به حفظ منابع طبیعی کشور تمایل و علاقهای نداشته باشد، نمیتوان امیدوار بود که او قدمی هر چند کوچک برای حفظ سرمایههای کشور بردارد. تجهیزات جنگلبانان نیز آنطور نیست که بتوانند با استفاده از آن سایر ضعفهایشان را پوشش بدهند. آنها خودروهای مناسبی ندارند و در مواقع بروز بحران مانند آتشسوزی نیز به وسایل ابتدایی برای مقابله با آتشسوزی جنگل مانند آتش کوب دسترسی ندارند. چنین شرایطی سبب شده، این روزها هنگام بروز آتشسوزی در جنگلهای کشور بار اصلی اطفای حریق برعهده بومیان مناطق جنگلی باشد. یعنی آنها با دستان خالی دربرابر آتش میایستند و با استفاده از بیل یا شاخ و برگ درختان راه آتش را سد میکنند. با توجه به کمبود اعتباری که سازمان جنگلها با آن روبهرو است، باید یادآور شد، دولت نیز باید در مقام عمل ثابت کند که به محیطزیست توجه دارد، زیرا با شعارهای زیستمحیطی نمیتوان منابع طبیعی کشور را حفظ کرد. جنگلهای مازندران و بحران بیپولی مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری منطقه مازندران- ساری گفت که اجرای کامل قانون تنفس جنگلهای شمال ازجمله مدیریت جنگلداری نیازمند تامین اعتبار لازم است. ستار بابایی افزود: اگر این اعتبار بهطور کامل تامین نشود، اجرای این قانون نیز همانند خروج دام از جنگل با چالشی روبهرو میشود که نخواهد توانست نیت قانونگذاران را تامین کند. وی اضافه کرد: براساس قانون، طرح تنفس جنگل باید تا پایان امسال با تعیین تکلیف قراردادها به مرحله اجرا برسد و در منطقه ساری نیز با ابلاغیه وزارت جهاد کشاورزی نسبت به تمدید قراردادی که پایان یافته، اقدام نشد. بابایی افزود: همچنین در امسال حتی یک درخت در جنگلهای منطقه ساری نشانهگذاری برای برداشت از سوی شرکتهای طرح قرارداد انجام نشده و برداشتهای فعلی برخی شرکتها نیز مربوط به نشانهگذاریهای قبل از تصویب این قانون بود. مدیرکل منابع طبیعی مازندران اظهارکرد: در مجموع تا پایان امسال به تمام قراردادها با شرکتهای برداشت چوب پایان داده میشود و این به معنای پایان کار در جنگل نخواهد بود. وی شرکتهای بهرهبرداری طرف قرداد با منابع طبیعی منطقه ساری را ۱۵شرکت اعلام کرده که بزرگترین شرکتهای بهرهبرداری شامل نکاء چوب، چوب، کاغذ و فریم نیز در این حوزه فعالیت دارند. بابایی معتقد است اگراعتبار مناسب برای تنفس درجنگلهای شمال پرداخت نشود، ما شاهد تنشهای اجتماعی و اقتصادی در منطقه خواهیم بود و این تنشها کار را برای اجرای طرح و جنگلداری دشوار خواهد کرد. وی بیکار شدن نیروهای طرف قرارداد در شرکتهای برداشت چوب، ایجاد مشکل برای بهرهبرداران سنتی (ساکنان منطقه) را جرقهای برای تنش اجتماعی و اقتصادی در منطقه با اجرای این طرح دانست. براساس قانون مصوب مجلس شورای اسلامی برای احیا و حفظ جنگلهای شمال به مدت ۱۰سال بهرهبرداری از این جنگلها در قالب تنفس جنگلهای شمال ممنوع اعلام شده که این طرح از امسال وارد فاز اجرایی شد. مدیرکل منابع طبیعی مازندران گفت با پایان دادن به برداشت چوب در جنگلهای شمال ازجمله ساری باید طرحهای جنگلداری، احیا و حفظ جنگل و تاسیسات موجود با قدرت بیشتری دنبال شود تا بتوانیم در برخی جای خالی شرکتها چوب بری را در طرحهای جنگلداری پر کنیم. بابایی افزود: هماکنون منابع طبیعی منطقه ساری ۳هزار و ۵۰۰کیلومتر جاده جنگلی و ۷هزار و ۵۰۰کیلومتر حصارکشی دور جنگل را برای حفظ این منابع خدادادی دراختیار دارد که با پایان طرحهای جنگلداری و شروع تنفس ما نیازمند نگهداری این امکانات و زیرساختها داریم. وی اضافه کرد: ما باید نیروهای موردنیاز انسانی خود را برای اجرای طرحهای جنگلداری (احیا و حفظ) از بین نیروهای بیکار طرف قرارداد با شرکتهای بهرهبرداری چوب در جنگلها استفاده کنیم تا تنش اجتماعی ناشی از بیکاری این قشر را مدیریت کنیم. بابایی افزود: برای اینکار نیاز به اعتبار داریم که تاکنون به دلیل محدودیتهای مالی اعتبار مصوب نیز دراختیار ما قرار داده نشد. وی کل اعتبار مصوب برای اجرای طرح تنفس جنگل را افزونبر ۶۸۰میلیارد ریال اعلام کرد و افزود: تاکنون اعتباری دراختیار استانها قرار نگرفته و پیشبینی میشود در روزهای آینده اندکی از این اعتبار توزیع شود. مدیرکل منابع طبیعی مازندران خاطرنشان کرد: باید اعتبار مصوب بهطور کامل به استانها تخصیص یابد تا طرح به طور کامل عملیاتی شود. مازندران ۲میلیون و ۴۰۰هزار هکتار مساحت دارد که یکمیلیون و ۷۰۰هزار هکتار از این مساحت را عرصه منابع طبیعی تشکیل میدهد که ۵۵۰هزار هکتار آن تحت مدیریت نوشهر و مابقی در حیطه اختیارات مازندران- ساری قرار دارد. هیرکانی در بحران یکی از جنگلهای مهم کشور که در معرض بحران قرار دارد جنگلهای هیرکانی است. این جنگلها نیز همچون سایر منابع کشور با مشکل کمبود منابع برای حفظ و نگهداری روبهرو هستند. مدیر پروژه ملی مدیریت چند منظوره جنگلهای هیرکانی یکی از اساسیترین مشکلات فرآیند اجرای پروژه مدیریت چند منظوره جنگلهای هیرکانی در شمال کشور را کمبود اعتبار اعلام کرد. پروژه مدیریت چند منظوره جنگلهای هیرکانی الگوی نوین مدیریت جنگل است که مساحتی حدود ۱۵۰هزار هکتار از مجموع ۱/۹۴میلیون هکتار از جنگلهای شمال را دربرمیگیرد که حدود ۳۰هزار هکتار آن برای اجرای طرحهای جنگلداری اجتماع محور در نظر گرفته شده است. داریوش بیات گفت: اعتباری که برای انجام کار مطالعاتی، تهیه طرح و اجرای کامل آن مصوبشده حدود ۵میلیون دلار است که باید بهطور نقدی و غیرنقدی تامین میشد که خوشبختانه صندوق تسهیلات جهانی محیطزیست در این حوزه به تعهداتاش عمل کرده است. وی افزود: سهم صندوق تسهیلات جهانی در پرداخت این اعتبار حدود ۲میلیون دلار بوده و بقیه نیز سهم سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری است. این پروژه هماکنون در قالب ۴حوزه به عنوان پایلوت در استانهای گیلان، مازندران و گلستان درحال اجرا است و نکته مهمتر آنکه سند این پروژه در اردیبهشت سال۱۳۹۲ به امضای مشترک نمایندگان دولت جمهوری اسلامی ایران و سازمان ملل متحد رسیده است. وزارتخانههای نیرو، جهاد کشاورزی و امور خارجه، سازمانهای حفاظت محیطزیست و میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری و شوراهای اسلامی، دهیاریها، جوامع محلی و تشکلات مردم نهاد جزو نهادهایی هستند که در اجرای این پروژه باید همکاری لازم را داشته باشند. مدیر پروژه ملی مدیریت چند منظوره جنگلهای هیرکانی گفت: دولت تاکنون حدود ۹۵هزار دلار از مجموع ۳میلیون دلار اعتبار سهم خود را پرداخت کرده است و این وضعیت سرعت فرآیند اجرایی این پروژه را کند کرده است. بیات افزود: به عنوان نمونه در صورتی اگر اعتبار موردنیاز تخصیص داده میشد میتوانستیم با بهرهگیری از یک مشاور اقدامهایی مانند ظرفیتسنجی و آن اینکه این طرح در چه مناطقی و با چه مکانیزمهایی باید اجرا شود، کارهای به نحو بهتری پیش ببریم. وی ادامه داد: در حوزه آموزش به گروههای هدف که در اجرای این طرح همکاری دارند در این بخش نیز اقدامی انجام نشده است و نکته دیگر آنکه در حوزه ارائه خدمات اکوسیستمی که بتوان به ازای خدمات از گردشگران و مسافران وجهی دریافت کرد هنوز کاری دراین بخش انجام نگرفته است. به گفته او، این پروژه مهمترین اهدافی که به دنبال دارد فعالیت در حوزه گردشگری، طبیعتگردی، بومگردی، صنایعدستی، تغییر الگوی کشت اراضی شیبدار است. مدیرپروژه ملی مدیریت چند منظوره جنگلهای هیرکانی اظهارامیدواری کرد با پیگیریهای به عمل آمده با مسئولان ذیربط سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری مشکل کمبود اعتبار در این بخش رفع شود. حفظ تنوعزیستی، یکپارچگی اکوسیستم و پایداری خدمات اکوسیستمی در سیمای جنگلهای هیرکانی، تغییر مدیریت وابسته به چوب به مدیریت چند منظوره جنگل، توانمندسازی چارچوب مقرراتی و سیاستگذاری برای مدیریت چندمنظوره جنگل، ارتقای ظرفیت سازمان و پرسنلی برای اجرای رویکرد جدید مدیریت چندمنظوره جنگل، مدیریت جامع و چندمنظوره جنگل با رویکرد جنگلداری اجتماعیمحور از مهمترین هدفها و دستاوردهای این پروژه در شمال کشور است.
