علیرضا رحیمی/ عضو کمیسیون سیاست خارجی و امنیت ملی
هفتاد و دومین نشست مجمع عمومی سازمان ملل در شرایطی برگزار میشود که تحولات قابلتوجهی در یک سال گذشته در جهان رخ داده است. تحولاتی که رویکرد جدی و اثرگذار سازمان ملل و بهویژه موضعگیری مناسب کشورهای عضو این سازمان را در مجمع عمومی طلب میکند. از منظر کلان ورود تبعیضآمیز شورای امنیت سازمان ملل متحد به مسائل و بحرانهای بینالمللی چنان که نتیجه آن را در فاجعه انسانی کشتار مسلمانان میانمار مشاهده کردهایم، نشاندهنده آن است که مجامع مسئول و وابسته به سازمان ملل از جمله شورای امنیت نتوانستهاند در شأن بشر و حقوق بشر عمل کنند. در نگاه خرد هم موضوعاتی چون بدعهدی امریکا نسبت به توافق بینالمللی برجام از جمله موضوعاتی هستند که میتوانند در خلال این نشست جهانی طرح و مورد بحث و بررسی قرار گیرند. با وجود این مسائل خرد و کلان باید گفت که سفر رییسجمهوری ایران به نیویورک و حضور در مجمع عمومی سازمان ملل چه از حیث محتوای سخنرانی و چه از نظر دیدارها و رایزنیهایی که در حاشیه این مجمع برگزار میشود، حائز اهمیت است. انتظار میرود آقای روحانی در سال اول از دومین دوره ریاستجمهوری خود، در جمع رهبران جهان برای ایجاد همگرایی به سود بهبود وضعیت حقوق بشر در دنیا تلاش کند. همچنان که ایشان در سال اول دوره یازدهم ریاستجمهوری ایده «جهان عاری از خشونت و افراطیگری» را مطرح کرد، به نظر میرسد در دوره جدید و به اقتضای رویدادهای جاری و در عین حال امتداد یافتن آن نگاه ایران میتواند پیشقدم و پیشنهاددهنده موضوع «جهان عاری از سلاحهای هستهای» باشد. در مسیر تحقق جهان عاری از خشونت، مهمترین گام، از کنترل تسلیحات و تحقق «جهان عاری از سلاحهای کشتار جمعی» عبور میکند. ایجاد همگرایی برای مدیریت بحرانهای جاری در خاورمیانه و شرق آسیا و نیز توجه دادن به موضوعات حقوق بشری که بیشتر در ادعاهای غرب ضد دیگر کشورها از جمله ایران مطرح میشود و به طور مکرر ازسوی داعیان آن مورد نقض و بیتوجهی قرار میگیرد نیز از مواردی است که میتواند ازسوی روحانی در نیویورک پیگیری شود. دیدارهای دوجانبهای که در حاشیه مجمع عمومی برگزار میشود نیز به طور معمول منشأ تحولات بزرگ و توافقات مهمی است. علاوهبر بحث و بررسی مسائل دوجانبه این دیدارها در تقریب مواضع رهبران و مقامات دیگر کشورها با مواضع مورد پیگیری جمهوری اسلامی ایران موثرند. از این جهت میتوان مقدمات خوبی را برای حل مسائل منطقهای چون بحرانهای حاکم بر سوریه و یمن و تنشهای موجود میان برخی از کشورهای منطقه از خلال همین دیدارها فراهم کرد. همچنین از موضوعاتی که در حاشیه نشست مجمع عمومی پیشرو مطرح خواهد شد، موضوع برجام و ضرورت پایبندی همه کشورها به آن خواهد بود که در اجلاس وزیران خارجه ایران و کشورهای عضو گروه ۱+۵ مطرح خواهد شد. نشستی که با توجه به تایید مکرر پایبندی ایران به تعهدات خود ازسوی آژانس بینالمللی انرژی اتمی و رویکرد مستمر کشورهای اروپایی مبنیبر ضرورت ادامه اجرای برجام توقع میرود بر بررسی، ارزیابی و تغییر رویکرد طرف امریکایی متمرکز شود. روحانی در ۴ سال گذشته و متناسب با تغییری که از ابتدای دولت یازدهم در سیاست خارجی ایران اتفاق افتاد، چهره متفاوتی را از ایران به جهان معرفی کرد. تعریفی که حاصل آن توافق برجام و توسعه مناسبات ایران با بیشتر کشورهای جهان بود. انتظار میرود که او در نخستین سال از دومین دوره ریاستجمهوری خود در سخنرانیها، دیدارها و مصاحبههای خود پرچمداری ایران به سود جهان عاری از خشونت، برضد افراطگرایی و عاری از سلاح کشتار جمعی را مطرح و ایجاد همگرایی بیشتر با هدف ارتقای حقوق بشر در سطح دنیا را پیگیری کند. منبع: ایرنا
