علیرضا غلامی / مجری پروژه سایت آموزشی صنایعدستی
صنایعدستی به مجموعهای از « هنر، صنعت » اطلاق میشود که با استفاده از مواد اولیه بومی و به کمک دست و ابزار دستی موجب تهیه و ساخت محصولاتی میشود که در هر مرحله از آن ذوق هنری و خلاقیت فکری صنعتگر سازنده متجلی است.
در این راستا و به منظور صیانت از ارزشهای والای فرهنگی هنری این سرزمین کهن، سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری متولی اصلی صنایعدستی بوده و برهمین اساس اجرا و برگزاری دورههای آموزش از جمله برنامههای توسعه و ترویج معاونت هنرهای سنتی و صنایعدستی سازمان است. در کنار این سازمان دولتی، استادکاران و هنرمندان بومی نیز در انتقال این تجربه و هنر به نسل بعدی وظیفه قابل توجهی دارند. بنابراین میتوان گفت؛ آموزش یکی از مهمترین الزامات انتقال یک هنر یا تجربه به نسل بعد است.
مسئلهای که در برخی از بخشهای صنایعدستی آنطور که باید جدی گرفته نشده و با کمتوجهی روبهرو شده است. چند تن از دبیران آموزش و پرورش تصمیم گرفتند با ایجاد سایت در فضای مجازی نخست به ارتقای سطح آموزشی جامعه کمک کرده و درکنار آن با فروش محصولات به طور اینترنتی درآمدی برای خود ایجاد کنند به همین دلیل سایتی در زمینه آموزش صنایعدستی راهاندازی کرده و آموزش رشتههای هنری مانند بافندگی، نمدبافی، ساخت زیورآلات، عروسک سازی، قلاب بافی، روبان دوزی و چرم دوزی را به طور رایگان در اختیار عموم مردم قرار میدهند.
به طور کلی هدف اصلی از ایجاد این سایت، کمک به ارتقای صنایعدستی و اشتغالزایی برای بانوان خانهدار و علاقهمندان به هنرهای سنتی در خانه بوده است. این آموزشها میتواند درآمدزایی خانگی برای زنانی به همراه داشته باشد که فرصت کافی یا توان مالی برای شرکت در آموزشگاههای صنایعدستی را ندارند. کمبود آموزشگاهها و مربیان حرفهای و متخصص صنایعدستی در کشور یکی از معضلاتی است که علاقهمندان هنرهای سنتی را با چالشهایی مواجه میکند. بسیاری از فعالان صنایعدستی در شهرستانها و روستاها نیز هنر خود را از مادران و مادربزرگها آموختهاند و اگر صنایعدستی در خانواده مردم بومی موروثی نبوده و والدینشان به آن اشتغال نداشته باشند از آموزش صنایعدستی بیبهره میماندند بنابراین آموزش را میتوان یکی از الزامات زنده نگه داشتن این هنر صنعت دانست.
در این بین میتوان با تکیه بر بهرهگیری از فناوری روز با ایجاد سایتهای آموزشی در فضای مجازی گامی موثر در این راستا برداشت. با ایجاد سایتهای آموزشی در فضای مجازی متقاضیان یادگیری و علاقهمندان صنایعدستی میتوانند در دورترین نقاط کشور نیز هنر سنتی مورد علاقه خود را بیاموزند. از سوی دیگر فعالان حوزههای مختلف صنایعدستی برای خرید مواد اولیه مورد نیاز با مشکل روبهرو نشده و به جای صرف زمان طولانی برای یافتن مواد اولیه با یک کلیک میتوانند به خرید مواد اولیه مورد نیاز از فروشگاه مجازی اقدام کنند.
بنابراین بخشی از سود چنین اقدامی برای گردانندگان این سایت، فروش مواد اولیه مورد نیاز به فعالان و کارآموزانی است که ساخت تولیدات را از سایت آموختهاند. به عنوان نمونه اگر فردی بخواهد گل نمدی بسازد پارچه نمدی مورد نیاز خود را از فروشگاه مجازی سایت خریداری میکند و دیگر زحمت رفتن به بازار و سر زدن به چندین مغازه را نیز بر خود هموار نمیسازد. از این راه هزینه اداره سایت نیز تامین شده و سودی برای مدیران آن باقی میماند.
در نهایت برای توسعه و ترویج هنرهای سنتی و صنایعدستی با هدف آشنایی و جذب جوانان و علاقهمندان به رشتههای مختلف صنایعدستی و ایجاد بستر مناسب برای اشتغال و کارآفرینی راهی جز اجرای دورههای آموزش صنایعدستی نیست که باید با جدیت دنبال شود.