چین تنها متحد جهانی و بزرگترین شریک تجاری کرهشمالی، حالا پس از ششمین آزمایش هستهای موفقیتآمیز این کشور در روز یکشنبه ۳ سپتامبر (۱۲ شهریور) به دردسر افتاده است. حال چین اکنون حال کسی است که درد میکشد اما هیچ چیز را در چهرهاش نشان نمیدهد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: رئیسجمهور ژی جینپینگ در سخنرانی پایانی خود در نشست کشورهای بریکس (سران کشورهای دارای اقتصادی نوظهور در جهان) در روز سهشنبه ۵ سپتامبر (۱۴ شهریور) هیچ اشاره مستقیمی به همسایه خود نکرد؛ همانطور که در سخنرانی آغازین این نشست نیز این کشور را به صورت مستقیم خطاب قرار نداد. البته در بیانیهای که از سوی این گروه در روز پایانی نشست صادر شد، نگرانی عمیق این کشورها از اقدامات کرهشمالی بیان شده است. نشست ۳ روزه بریکس (BRICS) که اعضای آن اقتصادهای نوظهور شامل برزیل، روسیه، هند، چین و افریقای جنوبی هستند امسال بین روزهای ۳ تا ۵ سپتامبر (۱۲ تا ۱۴) برگزار شد. نشست امسال که سران کشورهای مصر، کنیا، مکزیک، تاجیکستان و تایلند نیز در آن حضور داشتند در شیامین چین برگزار شد. اما آزمایش بمب هیدروژنی برای بالاترین مقام چین قابلپذیرش نیست. این سومین بار در یک سال است که اقدامات کرهشمالی بر یک رویداد مهم در چین سایه انداخته است. آزمایشهای موشکی پیشین در کرهشمالی همزمان شد با پردهبرداری از طرح اقتصادی جهانی آقای ژی و برگزاری نشست مربوط به آن یعنی نشست یک کمربند یک جاده در ماه مه (اردیبهشت) در چین و برگزاری نشست گروه ۲۰ در هامبورگ آلمان در ژوئیه (تیر). مایک چینوی، رئیس پیشین دفتر شبکه خبری سیانان در پکن و نویسنده کتاب «سقوط» (نگاهی به داستان بحران هستهای در کرهشمالی) دراینباره چنین گفت: «چینیها بر کرهشمالی برای انجام ندادن آزمایشهای هستهای به سختی فشار آورده و میآورند.» بهگفته او به همین دلیل است که کرهشمالی بهطور عمد چند ساعت پیش از برگزاری نشست بسیار مهمی که ژی میزبان رهبران هند، برزیل و افریقای جنوبی است و برایش بسیار اهمیت دارد را برای این کار انتخاب میکند. چالش برای چین؟ وزارت امور خارجه چین بلافاصله با وظیفهشناسی این آزمایش را محکوم کرد. بیانیه این وزارتخانه صحبتهای معمول درباره تعهد پکن به شبه جزیره کرهشمالی و حل و فصل این مسئله از طریق مذاکرات صلحآمیز بود. در محفلهای علمی و شبکههای اجتماعی اما چینیها از مسیر اصلی که همان آزمایش هستهای و خطر آن بود منحرف شده و سراغ حاشیههای آن رفتند. این انحراف از مسیر با توجه به زمانبندی عمدی این آزمایش و چالشهای دیرپایی که پایه و اساس سیاستهای چین درباره کرهشمالی را تشکیل داده بهوجود آمد. ژانگ لیانگوی، استاد راهبرد بینالمللی در دانشکده حزب حاکم یعنی حزب مرکزی کمونیست و کارشناس مسائل کرهشمالی دراینباره گفت: «امریکا، چین و سایر کشورهای دنیا با یک انتخاب مهم روبهرو هستند: آیا ما همچنان به خلع سلاح هستهای کرهشمالی ادامه میدهیم یا شکستمان را میپذیریم و کرهشمالی را به عنوان یک قدرت هستهای به رسمیت میشناسیم؟» به گفته او مسئله بیاثر نبودن تحریمهای کرهشمالی نیست بلکه کافی نبودن آنها است. این استاد دانشگاه در ادامه گفت: «اگر پیششرط برای چنین تحریمهایی این باشد که کرهشمالی از نظر سیاسی بیثبات نشود، تحریمها بیاثر خواهد بود. اگر رهبر این کشور با دشواری روبهرو نشود البته که سیاستهایش را تغییر نخواهد داد.» بهنظر میرسد سخنان این کارشناس به کلی در تعارض با موضع مقامات پکن است که بهطور مرتب اعلام میکنند تحریمها بهتنهایی کارساز نیستند، خواستار مذاکره هستند و اقدامات تنبیهی خارج از چارچوب سازمان ملل را رد میکنند. چین و روسیه از امریکا و کرهجنوبی خواستهاند تمرینهای نظامی خود را متوقف کنند و در قبال آن پیونگ یانگ نیز به توسعه سلاحهای هستهای خود پایان دهد. پیشنهادی که نیکی هیلی، سفیر امریکا در سازمان ملل آن را یک «توهین» خواند و محکوم کرد. خانم هیلی روز دوشنبه ۴ سپتامبر (۱۳ شهریور) دراینباره گفت: «وقتی یک رژیم سرکش سلاح هستهای دارد و موشکهای بینالمللی بالستیک به سمت شما نشانه رفتهاند، شما به سمت کمتر کردن اقدامات دفاعی خود نخواهید رفت. هیچکس چنین نمیکند و ما نیز بهطور قطع این کار را نخواهیم کرد.» آقای ژانگ نیز دراینباره گفت که ناتوانی سازمان ملل برای هرگونه اعمال نفوذ بر کرهشمالی نقش این نهاد را زیر سوال میبرد. ژانگ ادامه داد: «در شرایطی که ما در برابر یک معضل جدی هستیم و در شرایطی قرار گرفتهایم که پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای در خطر است و احتمال جنگ هستهای در افق آینده دیده میشود، همه قدرتها بهنظر بیقدرت هستند. این یک فاجعه است.» دیدگاه نخنما بسیاری از تحلیلگران غربی براین باورند که در حالیکه پکن از کرهشمالی ناامید شده است اما به دو دلیل کرهشمالی هستهای را ترجیح میدهد. نخست اینکه چینیها از این هراس دارند که از میان رفتن قدرت فعلی در کرهشمالی به یک بحران مهاجرتی در مرزهای این کشور بینجامد و دوم و البته مهمتر اینکه پکن معتقد است کرهشمالی یک سپر راهبردی بین این کشور و کرهجنوبی است، جایی که نیروهای نظامی امریکا حضور پررنگی دارند. اما لی فانگ، تحلیلگر، دراینباره گفت که دیدن کرهشمالی به عنوان یک سپر دیگر نخنما شده است. او در اینباره اظهارکرد: «حتی اگر چین و امریکا کارشان به جنگ برسد، امریکا نیروهای خود را به دریای یالو (در مرز کرهشمالی و چین) نخواهد فرستاد بلکه این کشور به سادگی موشکهای خود را از جایی خارج از دسترس نیروهای نظامی چین پرتاب خواهد کرد. این هم بیمعنی است که از کرهجنوبی بهعنوان سپر راهبردی استفاده کند.» به گفته او در مقابل اگر کرهجنوبی فکر کند چین بهعنوان یک سپر از این کشور استفاده میکند خود را بیارزش تصور کرده و بهواقع با این کشور همکاری نخواهد کرد. هر دو سوی تحلیلگران اما به افزایش بیسابقه پذیرش کرهشمالی از سوی کشورهای گوناگون بهعنوان یک قدرت هستهای اشاره کردند. به هر حال باید منتظر ماند و دید آینده این معضل تازه جهان به کجا خواهد رسید. منبع: CNN
