تنوع معاملات بازار در مسیر سناریوی پولی

با توجه به تصمیم بانک مرکزی درباره کاهش نرخ سود بانکی و ابلاغ بخشنامه آن به بانک‌ها، بسیاری از فعالان بازار با این سوال مواجه هستند که آیا کاهش نرخ سود سپرده‌ها رونق بلندمدت بازار سرمایه را ایجاد خواهد کرد و می‌تواند سرمایه‌های سرگردان را جذب این بازار کند؟

به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: بنا به گفته ولی نادی‌قمی، فعال بازار سرمایه به نظر می‌رسد اعلام کاهش نرخ سود سپرده‌ها به ۱۵ درصد تاثیر بلندمدتی بر بازار سهام داشته باشد. هرچند برخی کارشناسان معتقدند احتمال دارد بخشنامه بانک مرکزی درباره نرخ بهره بانکی با سرعت اجرا نشود و از سوی دیگر بازارهای موازی غیررسمی موجب شود که نرخ سود سپرده‌ها همچنان در سطح بالا قرار داشته باشد اما دیگر کارشناسان به این مسئله با دید مثبت نگاه می‌کنند و باور دارند از آنجایی که نقش بازار سرمایه خیلی مهم است بنابراین کاهش نرخ سود بانکی می‌تواند بخش بازار سرمایه را رشد دهد. به باور آنها کاهش نرخ بهره ممکن است فشاری به مردم بیاورد که سود بهره کمتری بگیرند یا پول‌های سرگردان خود را از بانک خارج کنند و نگران شوند ولی این مسئله می‌تواند در پایین آمدن هزینه بنگاه‌ها که بعدها روی محصول نهایی تاثیر می‌گذارد موثر باشد و درنهایت می‌تواند برای آنها رفاه را به ارمغان آورد. لزوم تنوع در ابزارهای مالی مورد معامله فردین آقابزرگی، کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگو با صمت درباره اهمیت توسعه بازار سرمایه گفت: توسعه بازار سرمایه از طریق برنامه‌ریزی برای استفاده از ابزارهای نوین مالی و اتکا به رویه‌های جدید در نظام معاملاتی و محدود نبودن به یکسری اوراق بهادار ازجمله سهام یا اوراق مشارکت که پیش از این خیلی تکرار شده مثل تمامی بازارهای سرمایه و بورس در دنیا کلیدی است. او تاکید کرد: ما باید به توسعه و راه‌اندازی سایر ابزارهای مالی از جمله اوراق بدهی تکیه زیادی داشته باشیم. اگر با این رویکرد حرکت کنیم طبیعتا گنجایش نقدینگی بر بورس و بازار سرمایه را در آینده‌ای نزدیک به ترتیبی می‌بینیم که در تامین مالی بنگاه‌ها نقش مهمی را می‌تواند ایفا کند. مدیرعامل کارگزاری بانک آینده با اشاره به اینکه درحال‌حاضر بیش از ۸۰ درصد منابع مالی مورد نیاز صنعت توسط بازار پول و نظام بانکی تامین می‌شود اظهار کرد: بازار پول فشار زیادی را متحمل می‌کند در صورتی‌که به شکل تعادلی انتظار این است که از بازار سرمایه بتوانیم منابع لازم را تامین کنیم چراکه تعریف تامین مالی در بازار سرمایه یک بازه بلندمدت است درحالی‌که در بازار پول کمتر از یک سال است. آقابزرگی با تمجید از سیاست‌های پولی در دولت حسن روحانی گفت: درحال‌حاضر سیاست‌های پولی به نحو شایسته‌ای می‌تواند موجبات تعالی و توسعه بورس را فراهم کند بنابراین نیاز داریم که دست به ظرفیت‌سازی بزنیم. او با مقایسه وضعیت بازار بورس در ایران و دیگر کشورها اظهار کرد: کل ارزش بازارهای بورس ما شاید ۴۰۰ هزار میلیارد تومان باشد که هرچند در مقایسه با تولید ناخالص ملی عدد قابل توجهی است اما باطن قضیه این است که نسبت حجم معاملات و نسبت گردش معاملات را اگر نسبت به کل ارزش بازار مقایسه کنیم می‌بینیم که عدد کوچکی است. این در حالی است که سایر بورس‌های کشورهای همجوار ما این وضعیت را ندارند. به طور مثال بورس ما در مقایسه با بورس استانبول، دوبی، کویت و عربستان حجم معاملات کمتری دارد. نسبت‌ها در مقایسه با حجم معاملات ما به کل ارزش بازار و کل تولید ناخالص ملی بسیار کمتر است که این مسئله برمی‌گردد به اینکه نه تنها سهام شناور آزاد (Free Float) ما نسبت به کشورهای دیگر مقداری کمتر است بلکه قسمت اعظم اداره شرکت‌های ما و مالکیت در بازار سرمایه و بورس مربوط به نهادهای مالی از جمله صندوق‌های بازنشستگی، شرکت‌های دولتی به صورت مستقیم و غیرمستقیم و نهادهای عمومی غیردولتی می‌شود که اینها خارج از گردش است. این کارشناس بازار سرمایه در پایان گفت: بازار ما باید از طریق ایجاد تنوع در ابزارهای مالی توسعه یابد و برای این منظور همه روش‌ها را باید داشته باشیم. خوشبختانه این رویکرد به تازگی ایجاد شده و رفته‌رفته داریم به نقطه‌ای که شاید در سال‌های گذشته مورد نظر بوده نزدیک‌تر می‌شویم. امیدوارم این روند ادامه داشته باشد و آن وظیفه و رسالتی که بازار سرمایه در اقتصاد دارد به معنای واقعی شکل بگیرد. دولت باید مقدمات لازم را فراهم کند داریوش روزبهانه، کارشناس بازار بورس در گفت‌وگو با صمت در پاسخ به این پرسش که با توجه به کاهش نرخ بهره چگونه می‌توان نقش بازار بورس را در جامعه پررنگ کرد گفت: جواب این پرسش بیشتر از اینکه تئوریک باشد اجرایی است. همان‌طور که می‌دانید بارها دولت برای پایین آمدن نرخ سود خیز برداشته که این مسئله به نفع همه است. در دوره‌های قبل یعنی زمان ریاست‌جمهوری محود احمدی‌نژاد که مقدماتی آماده نبود هجوم به بازار مسکن شکل گرفت اما درحال‌حاضر مردم باور کرده‌اند اتفاقی که برای بخش مسکن افتاده رکود نیست و فقط مدل موضوع عوض شده است یعنی آن‌قدر خانه خالی و حجم عرضه زیاد است که فکر نمی‌کنم پایین آمدن سود بانکی حجوم به بازار مسکن را دامن بزند. رئیس هیات مدیره کارگزاری بانک خاورمیانه در ادامه درباره اهمیت بابرنامه بودن دولت اظهار کرد: چون نرخ تورم به شدت پایین آمده اگر دولت بتواند روی همین نرخ ثابت بماند درنتیجه این ۱۵ درصد هم می‌تواند خیلی‌ها را راضی نگه دارد. فراموش نکنیم که مردم به راستی هوشمندانه عمل می‌کنند و اگر فکر کنند نرخ تورم ۱۰ درصد است دلیلی نمی‌بینند که پول‌شان را از بانک خارج کنند. البته آنهایی که در بازه‌های بدون ریسک حضور دارند راه به جایی نخواهند برد. این کارشناس بازار بورس سپس به بازار طلا و دلار اشاره کرد و گفت: این دو ارتباط تنگاتنگی دارند که البته بیشتر تحت تاثیر خود طلا نیست بلکه تحت تاثیر دلار است. اگر دولت بتواند تحت تاثیر برجام و ارتباط با دنیا این مهم را کنترل کند بعید است که دلار هم رشد آنچنانی داشته باشد. سیاست‌های اخیر دولت این‌طور علامت می‌دهد که دولت می‌خواهد تنها نرخ تورم سالانه را در نرخ برابری ریال با دلار منعکس کند که اگر این‌گونه باشد بازار جهش‌های آنچنانی را پیش‌بینی نمی‌کند. روزبهانه در آخر گفت: به این ترتیب دولت باید مقدمات این‌کار را فراهم کند و برای این کار نقش بازار سرمایه خیلی مهم است. به طور سنتی با توجه به این زمینه‌ها کاهش نرخ سود بانکی باید تنها جایی را که رشد می‌دهد بخش بورس باشد. به این ترتیب کاهش نرخ بهره ممکن است فشاری به مردم بیاورد که سود کمتری بگیرند ولی این مسئله می‌تواند در پایین آمدن هزینه بنگاه‌ها که بعدها روی محصول نهایی تاثیر می‌گذارد موثر باشد و در نهایت می‌تواند برای آنها رفاه را تامین کند. او تاکید کرد: چنین مواردی را باید دولت افشا و درباره جزییات آن صحبت کند و زیرساخت‌های بازار سرمایه را طوری تنظیم کند که تنها مسیر طبیعی خروج پول از سپرده آن هم در بخش سرمایه‌گذاران ریسک‌پذیر انتقال این پول‌ها به بورس باشد.