حسن روحانی در فهرست پیشنهادی وزیران نام حبیبالله بیطرف را به عنوان وزیر پیشنهادی نیرو آورده است. با اینکه برخی از کارشناسان وی را به عنوان فردی توانمند معرفی میکنند، عدهای دیگر از کارشناسان به او انتقادهای جدی دارند.
یکی از چالشهای جدی دولت دوازدهم بحران آب و کاهش سطح سفرههای زیرزمینی است. این بحران درحالی افزایش خواهد یافت که به گفته منتقدان در دورانی که بیطرف وزیر نیرو بود، سدهای بسیاری بدون انجام کارهای مهندسی ساخته شدند که در کاهش سطح سفرههای زیرزمینی تاثیر بسیاری داشت. موافقان او اما نظر دیگری دارند و او را فردی توانمند میدانند که میتواند بحران آب را در کشور مدیریت کند. گسترش صنعت به بررسی کوتاهی از کارنامه اجرایی بیطرف و نظرات موافق و مخالف او پرداخته است. بیطرف در سال ۱۳۶۵ و در زمانی که دولت با نخست وزیر اداره میشد، استاندار یزد بود و در دولت هشتم در ستاد ائتلاف اصلاحطلبان عضویت داشت. بیطرف در سال ۱۳۳۵ در یزد به دنیا آمد و فارغالتحصیل رشته راه و ساختمان در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد از دانشگاه تهران است. وی در کارنامه اجرایی خود به جز وزارت نیرو، عناوینی چون عضو رسمی سپاه پاسداران در سالهای ۱۳۶۴-۱۳۵۹، موسس و مدیر مرکز تحقیقات آب جهاد سازندگی در سالهای ۱۳۶۵-۱۳۶۴، استاندار یزد در سالهای ۱۳۶۸-۱۳۶۴، عضو هیات علمی دانشگاه امام حسین سپاه پاسداران در سالهای ۱۳۶۹-۱۳۶۸، معاون آموزشی وزارت نیرو در سالهای ۱۳۷۳-۱۳۶۹ و مجری طرحهای ملی کارون ۳، ۴ و عضو هیاتمدیره شرکت آب و نیرو در سالهای ۱۳۷۶-۱۳۷۳ را دارد.
کسی نمیتواند منکر توانمندی بیطرف باشد مسعود پزشکیان، نایب رئیس مجلس شورای اسلامی: متاسفانه برخی از ما نگاه ملی نداریم. این درست نیست که اقسام فشارها را برای احداث سد یا دریافت مجوز حفر چاه اعمال کنیم و بعد که به مشکل برخوردیم وزیر را مقصر معرفی کنیم. بیطرف جزو مدیرانی است که در این سیستم کار کرده و سابقه دو دوره وزارت نیرو را در کارنامه خود دارد. بنابراین میتوان گفت که ایشان یکی از افراد باتجربه در این حوزه است. او انسان توانمندی است و نمیتوان منکر تواناییهایش شد. باید در نظر داشته باشیم که در بیشتر مواقع این نمایندگان هستند که به وزیر اصرار میکنند به حوزه انتخابیه خودشان سر بزنند و اگر وزیری اینکار را نکند و به لحاظ علمی و عملی دلیل بیاورد که چنین امری امکانپذیر نیست وی را تهدید به استیضاح میکنند. متاسفانه برخی از ما نگاه ملی نداریم و فقط به صورت مقطعی به فکر حوزه انتخابیه خود هستیم. این درست نیست که ما انواع و اقسام فشارها را برای احداث سد یا دریافت مجوز حفر چاه اعمال کنیم و بعد که به مشکل برخوردیم وزیر را مقصر معرفی کنیم. رای من به ایشان مثبت است و فکر میکنم مجلس نیز به بیطرف رای اعتماد دهد. نظر عموم نمایندگان مجلس نسبت به بیطرف مثبت است محسن بیگلری، دبیر کمیسیون برنامه و بودجه: نظر عموم نمایندگان مجلس نسبت به بیطرف مثبت است. بهطور قطع او رای بالایی را از مجلس کسب خواهد کرد. بیطرف انسان خوشنامی است و برنامههای خوبی دارد که بهطور قطع قابل دفاع است. او در وزارت نیرو عملکرد مثبتی داشته و اهداف کاریاش نیز مشخص است بنابراین میتوانیم آینده خوبی را برای صنعت آب و برق کشور متصور باشیم. نقش وزیر پیشنهادی در خصوصیسازی صنعت برق همایون حائری، مدیرعامل شرکت مدیریت شبکه برق ایران: حرکت صنعت برق به سمت خصوصیسازی در زمان بیطرف کلید خورد. ۸ سال وزارت بیطرف در دولت هفتم و هشتم سبب ایجاد بسیاری از ساختارها در وزارت نیرو شد. بهترین حمایتها از بخش برق کشور در زمان وزارت بیطرف بوده و در این دوران ساختار حرکت صنعت برق به سمت خصوصیسازی کلید خورد. ساختار خصوصیسازی واقعی در زمان وی شکل گرفته است. بیطرف نگاه ویژهای به تامین برق کمی و کیفی با استفاده از بخش خصوصی داشته و مدیر قابلی است که با تصمیمگیری مناسب و به موقع و تجربه کافی میتواند اهدافی که بستر آنها را از قبل آماده کرده به تحقق برساند. آنچه حبیبالله بیطرف باید در دولت دوازدهم و در مسند وزیر نیرو به آن توجه داشته باشد، حمایت از بخش خصوصی، فعال کردن بیشتر بخش برق و رفع مشکلات اقتصادی صنعت آب و برق است. امید است وزارت نیرو و بخش صنعت آب و برق کشور ۴ سال پرثمر را با حضور بیطرف تجربه کند.
لزوم کوچکسازی در وزارت نیرو محمد ملاکی، رئیس هیاتمدیره سندیکای شرکتهای تولیدکننده برق: درحالحاضر برقراری توازن مالی بین دریافتی و پرداختی معضل اساسی صنعت برق کشور است. بیطرف در زمان حضور ۸ ساله خود در وزارت نیرو به موفقیتهای زیادی در زمینه توسعه بخشهای مختلف صنعت و برق کشور دست پیدا کرده است. امروزه مسئله اصلی برق کشور در قبال تعادل وضعیت مالی شرکتهای مرتبط با این صنعت است. درحالحاضر توازن مالی بین دریافتی و پرداختی معضل اساسی صنعت برق کشور است و باید وزارت نیروی دولت دوازدهم نگاه ویژهای برای رفع این دغدغه داشته باشد. باید با توسعه بخش خصوصی گامهای جدیدی را در شرکتها برداریم و با انتقال تاسیسات به بخش خصوصی بتوانیم سرمایه و منابع مالی مناسبی را برای حمایت و توسعه هرچه بیشتر این صنعت جذب کنیم. دولت قبل نگاهی عجولانه به فاینانس داشت علیرضا کلاهیصمدی، رئیس هیاتمدیره سندیکای صنعت برق ایران: در ۴ سال اخیر نقاط ضعف متعددی در وزارت نیرو وجود داشت که به نظر میرسد تغییر و تحولات فعلی میتواند گامی برای اصلاح شرایط کنونی باشد. زمانی که چیتچیان وزارت نیرو را تحویل گرفت با بدهیهای کلانی روبهرو شد که همین مسئله دلیلی بود تا سندیکا تمام نقدهای خود را عنوان نکند. مهمترین و اصلیترین نقاط ضعف وزارت نیرو در سالهای اخیر بیتوجهی به ظرفیتهای ماده ۱۲ قانون و همچنین نگاه باعجله به فاینانس خارجی بدون تحقیق بوده است. اگر وزارت نیرو به درستی از ماده ۱۲ استفاده میکرد نهتنها میتوانست بحرانهای برق را کاهش دهد بلکه فضای کسب و کار بخش خصوصی نیز رونق بیشتری پیدا میکرد اما وزارت نیرو نه تنها این کار را انجام نداد بلکه با ایجاد شرایط فرصت را برای بخش خصوصی نیز از بین برد. قرارداد یونیت، قراردادهای چینیها در پستهای تهران و مواردی از این قبیل جزو نقاط ضعف وزارت نیرو است که به نظر میرسد با آمدن بیطرف بسیاری از این مسائل سروسامان پیدا کند. در دو ماه گذشته برای تعیین وزیران از بخش خصوصی استفاده خوبی شد. به طوری که هم نمایندگان مجلس شورای اسلامی و هم معاون اول به دنبال نظرسنجی از بخش خصوصی بودند که این مسئله برای ما نیز بسیار جالب بود. درحالحاضر دولت، نقش بخش خصوصی را نسبت به گذشته بهتر درک کرده است. نظرات بخش خصوصی در ارتقای وزارتخانهها میتواند بسیار موثر باشد. الزام صنایع مادر و تغییر نوع رفتار آنها با مصرفکننده میتواند تاثیر بسیار زیادی در توسعه اقتصاد کشور داشته باشد، به طوری که صنایع مادر نباید دغدغهشان حداکثرسازی سود باشد و باید به عنوان نخستین زنجیره تامین به دنبال مزیت نسبی صنایع دیگر باشند. درحالحاضر شرکتهای برقی تنها با ۲۵ تا ۳۰ درصد ظرفیت خود فعالیت میکنند و روند ورشکستگی در این شرکتها همچنان ادامه دارد که البته باید گفت تعدد بیمورد شرکتها در خیلی از موارد موجب این اتفاق میشود اما اگر قوانین به گونهای باشد که بتوان شرکتها را با یکدیگر ادغام کرد، بسیاری از این مشکلات برطرف خواهد شد. انتقادات به بیطرف ارتباطی با دوران کاری او ندارد علیمحمد رنجبر، کارشناس حوزه نیرو: گزینه پیشنهادی دولت برای سکانداری وزارت نیرو تسلط کاملی به حوزه آب و برق کشور دارد. با توجه به شناخت طولانی مدتی که از بیطرف دارم وی را فردی پاکدست، موفق و مسلط در مجموعه صنعت آب و برق میدانم. بیطرف هیچ نقطعه ضعفی در پرونده کاری خود ندارد. وزیر پیشنهادی دولت با حضور ۱۶ ساله خود در قامت معاون و شخص وزیر تجربههای زیادی را در وزارت نیرو بهدست آورده است. باید تدابیری اندیشیده شود تا در تابستانهای آینده شاهد خاموشی در شهرهای کشور نباشیم.
ساخت بیتدبیر سدها شروع نشود داریوش مختاری، کارشناس حوزه انرژی: باید دید که بیطرف چه برنامه و راهکاری برای قوانین فعلی بخش آب کشور در نظر گرفته است، چراکه بهطور قطع برخی از قوانین موجود بیفایده و دردسرساز هستند. اگر به دنبال ایجاد تحول در بخش آب هستیم باید در ابتدا یک شیوهنامه در این حوزه شکل گیرد. از هماکنون نمیتوان اطمینان داشت که بیطرف میتواند برای وزارت نیرو یک گزینه مناسب باشد، چراکه لازم است تمام موازین لازم برای تعیین حیاتیترین وزارتخانه کشور در نظر گرفته شود. دیوانسالاری اداری اکنون یکی از مشکلات جدی است. برای بهبود وضعیت این وزارتخانه لازم است که ابتدا به سمت کوچکتر شدن دستگاههای زیرمجموعه وزارت نیرو برویم. باید دید که برنامه وزیر پیشنهادی دولت برای این مسئله چیست. اگر بیطرف بتواند دیوانسالاری را در بخش آب کوچک کند بهطور قطع کار بزرگی انجام داده است، چراکه وزارت نیرو به دلیل هزینههای بسیار و بودجه کم نمیتواند پاسخگوی تمام نیازها باشد، گفتنی است باید بدنه خود وزارت نیرو کوچکتر شود. قانون توزیع عادلانه آب نیز دیگر چالش اصلی این وزارتخانه است. اگر وزیر پیشنهادی بتواند این قانون را اصلاح کند و حتی اختیارات وزارت نیرو را در این بخش کاهش دهد بهطور قطع میتوان شرایط مساعدی را برای این وزارتخانه پیشبینی کرد. علاوه بر این باید دید که بیطرف چه برنامه و راهکاری را برای قوانین فعلی بخش آب کشور در نظر گرفته است، چراکه بهطور قطع برخی از قوانین موجود بیفایده و دردسرساز هستند. به طور مثال یکی از مواردی که باید به آن توجه ویژهای شود، اختیارات چاهداران است. در زمان وزارت بیطرف، بسیاری از سدها بدون تدبیر ساخته شدند؛ بنابراین اگر درحالحاضر چنین رویکردی وجود داشته باشد بهطور قطع آب کشور نابود خواهد شد، باید یک پایش اساسی روی ۵۰۰ سد ساخته شده از سوی وزارت نیرو انجام شود. کاهش مصرف آب شهری و روستایی موجب کاهش درآمدهای شرکتهای آب و فاضلاب میشود. شرکتها به معنای واقعی و با یک برنامه زمانبندی نمیخواهند یا نمیتوانند مصرف آب را کاهش دهند و با توجه به اینکه برای این مسئله الزام قانونی نیز وجود ندارد وزیر نیرو در این زمینه نیز باید قول مساعد دهد و در شرایط بحرانی موجود مصرف سرانه آب را در مدت ۴ سال حضور تا ۵۰ درصد کاهش دهد. با توجه به اینکه ایران یک کشور خشک و نیمهخشک است باید میزان مصرف آب در آن متناسب با شرایط اقلیمی باشد، بنابراین اگر وزیر پیشنهادی بتواند با راهکارهایی همچون تعرفه آب، آموزش و جلوگیری از هدررفت در یک برنامه پنج ساله میزان مصرف آب را به ۵۰ لیتر در روز و ۵۰ لیتر در شب کاهش دهد بهطور قطع گام بزرگی برداشته شده است. با توجه به اینکه باید کار اساسی در بخش آب انجام شود ابتدا لازم است تفکر در این بخش تغییر یابد، چراکه اگر این اتفاق نیفتد بخش آب به زودی نابود خواهد شد.
