بحران آب و آلودگی هوا نه تنها در سطح شهر تهران بلکه در کل کشور به عنوان مهمترین چالش ملی تلقی میشود.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: از آنجایی که فضای سبز از جمله بخشهایی است که به نوعی در تشدید مشکل بحران آب و هم در کاهش آلودگی هوا نقش دوسویهای دارد، انتخاب گونههای گیاهی مقاوم به خشکی و متناسب با شرایط اقلیمی بهترین راهحل در این زمینه است. کمبود آب در کلانشهرها یکی از نکاتی است که همیشه در برنامهریزیهای مسئولان شهری لحاظ شده است. یکی از بزرگترین خانوادههای مصرفکننده آب در شهرها، فضای سبز شهری است و با توجه به اینکه شهرداری کلانشهرها نگاه ویژهای به بحث فضای سبز شهری دارند، لزوم نگاه ذخیرهکننده به مصرف آب در این زمینه بیشتر احساس میشود. وجود فضای سبز به عنوان یکی از عناصر ضروری زندگی شهری و عامل کاهش تنش در افراد، لازم و ضروری است. با توجه به موقعیت جغرافیایی و اقلیمی ایران و کاهش منابع آبی و نزولات جوی، آب تخصیص یافته برای آبیاری فضای سبز باید به صورت بهینه و با بازده بالا مصرف شود. بنابراین استفاده از گیاهان پوششی میتواند به اصلاح الگوی مصرف آب در فضای سبز کمک کند. گیاهان پوششی کشت شده در فضای سبز باعث افزایش تخلخل خاک، سبکتر شدن بافت خاک و کاهش درصد علفهای هرز میشوند. همچنین با توجه به تنوع بالای گیاهان پوششی و امکان دستیابی به گونههای با نیاز آبی کم در این تنوع میتوان با انتخاب گیاهان سازگار با هر منطقه و مقاوم به انواع متفاوت تنشهای محیطی، در افزایش کارآیی مصرف آب در فضای سبز نقش ایفا کرد. به گفته کارشناسان، شرایط اقلیمی و وضعیت ناپایدار منابع مختلف، مدیران شهری را ناچار به استفاده از گونههای بومی در طراحی منظر و فضای سبز هم کرده است. گیاهان بومی به دلیل سازگاری بالا با شرایط اقلیمی منطقه و در نتیجه هزینههای پایین حفظ و نگهداری، گزینهای مطلوب در ایجاد یک فضای سبز پایدار هستند. در بکارگیری گیاهان بومی در منظر شهری، استفاده از طراحی کاشت مناسب و رعایت اصول طراحی منظر به منظور ایجاد فضای سبز زیبا و مورد پسند شهروندان بسیار مهم است. در کاربرد گیاهان بومی در منظر شهری باید به دنبال گونههایی با ارزش زینتی بالا بود. در این باره نماینده مردم سمیرم و سخنگوی کمیسیون شورا و امور داخلی کشور در مجلس شورای اسلامی گفت: درختان و گلها و گیاهانی که در فضای سبز کاشته میشود مطابق با آب و هوای کشور ما تنظیم نمیشود، با توجه به خشکسالی و کمآبی که در کشور ما وجود دارد شهرهایی هستند که هنوز با آب آشامیدنی فضای سبز و پارکها را آبیاری میکنند. اصغر سلیمی در گفتوگو با صمت افزود: به همین منظور مسئولان حوزه شهری باید روی درختان و گیاهانی کار کنند که بتوانند فضای سبز شهر را با شرایط کمآبی وفق دهند و آب کمتری مصرف کنند و از سوی دیگر بتوانیم فضای سبز را با پوشش بهتری ارائه کنیم. اگر این برنامه اجرا شود میتوانیم فضای سبز خوب و مطلوبی در شهرها شاهد باشیم. نماینده مردم سمیرم و سخنگوی کمیسیون شورا و امور داخلی کشور در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: در بسیاری از شهرها آب شرب از آب مورد استفاده در فضای سبز جداسازی نشده است. در این زمینه شهرداریها باید اقداماتی را انجام دهند که از گیاهان و درختان کمآببر در فضای شهری استفاده شود، متاسفانه تاکنون این رویه در شهرها به جزء کلانشهرها انجام نشده است. سلیمی تاکید میکند: بنابراین با توجه به خشکسالی و کمآبیهایی که در این چند سال گذشته داشتهایم ایجاب میکند که از تجربیات کشورهایی که در این زمینه صاحب سبک و روش هستند استفاده کنیم تا از فضای سبز بهتر و بیشتری در شهر بهرهمند شویم. او اظهار کرد: با توجه به اینکه کلانشهرها و مراکز استانها مراکز تحقیقاتی دارند و همچنین شهرداریهای این شهرها از لحاظ منابع مالی در حد مطلوبی هستند، میتوانند در زمینه استفاده از انواع گیاهان کمآببر پژوهشهایی داشته باشند و به خوبی از آن استفاده کنند. نماینده مردم سمیرم و سخنگوی کمیسیون شورا و امور داخلی کشور در مجلس شورای اسلامی تصریح میکند: سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری باید نسبت به گونههای جدید بازنگری داشته باشد. گونههای بسیاری در طبیعت داریم که اثرات بهتری در فضای سبز دارند، البته نمیتوان شهرداری را به کاشت گونهای خاص ملزم کرد اما میتوان این نهاد را ملزم به ایجاد تغییر و تحول در گونههای جدید گیاهی کرد. سلیمی با بیان اینکه نخستین عاملی که در بررسی و طراحی و اجرای فضای سبز باید در نظر گرفته شود شرایط اقلیمی و آب و هوایی منطقه است، اضافه کرد: اگر فضای سبز همسو با شرایط اقلیمی و جغرافیایی منطقه باشد بهطور قطع آن فضا، فضایی مقبول و مورد توجه خواهد بود. او بیان کرد: گیاهان این موجودات زنده در شهرها نقشهای مختلفی از جمله ایجاد فضای دلنشین و مطبوع در محیط شهرها، کنترل سیلابها، کاهش دی اکسید کربن و تولید اکسیژن و ایجاد سایهاندازی برای جلوگیری از تابش مستقیم نور خورشید، ایجاد کمربندهای سبز در اطراف شهرها، کنترل باد و جلوگیری از توفانهای سریع در شهرها، جلوگیری از توسعه کویر، حفظ منابع آبی و... داشتهاند. پس بنابراین نباید در تحلیل خود فقط به سطح فضای سبز توجه کنیم بلکه حجم فضای سبز و ذخیره سبز اهمیت زیادتری دارد. توسعه فضای سبز نیازمند تامین منابع آبی رئیس کارگروه محیطزیست و عضو شورای چهارم اسلامی شهر تهران با اشاره به اینکه لزوم استفاده از گیاهان مقاوم در برابر کمآبی در فضای سبز امری ضروری است، گفت: توجه و توسعه فضاهای سبز شهری یک ضرورت اجتنابناپذیر است. متولیان مدیریت و خدمات شهری برای زیباسازی مبلمان شهری، شادابسازی خیابانها و میدانهای شهر، کمک در تلطیف و سالمسازی هوای شهرها و... اقدام به کاشت درختان، بوتهها، گلها و چمنزار میکنند. محمد حقانی در گفتوگو با صمت با اشاره به اینکه توسعه و نگهداری فضای سبز نیازمند تامین منابع آبی است، افزود: امروز برای آبیاری فضای سبز شهرها از روشهای پیشرفتهای که باعث حداقل مصرف آب میشود استفاده میشود. همچنین سامانههای آبیاری قطرهای برای درختان و درختچهها و آبیاری بارانی برای چمنزارها در کنار استفاده از گونههای مقاومی که نیاز کمتری به مصرف آب دارند از مهمترین راهکارهایی است که مورد استفاده قرار میگیرد. او ادامه داد: باید متولیان امر به فکر استفاده از گیاهانی باشند که آب کمتری مصرف میکنند، در این زمینه باید برنامهای برای نوسازی تجهیزات و استفاده از روشهای بهتر در نظر گرفته شود. شهرها به فضای سبز نیازمندند و فضای سبز برای ادامه حیات به منابع آبی و منابع آبی رو به کاهش و در معرض خشکیدن هستند، بنابراین باید در این چرخه بازنگری به عملاید و از هر کاری که باعث اتلاف سرمایه میشود دوری کرد. از نگاه کارشناسان، بحران کمآبی و به دنبال آن کاهش کمیت و کیفیت منابع آبی در کنار روند افزایش دما در بیشتر شهرهای ایران، استفاده عقلانی از منابع مختلف طبیعی مانند آب، گیاهان و سوخت را میطلبد. برای دستیابی به فضای سبز پایدار و زیبا در مناطق خشک و نیمهخشک ایران مواردی مانند استفاده از گیاهان بومی یا وارداتی مقاوم به خشکی در فضای سبز، گزینش گونههای گیاهی کمآب بر و دارای ویژگیهای زیبا شناختی مطلوب، رعایت اصول طراحی منظر و طراحی کاشت متناسب با مناطق خشک توصیه میشود.
