شرمین پیمانکار / روزنامه نگار
براساس تعریفهای سازمان جهانی جهانگردی، یکی از اهدافی که میتواند گردشگر را برانگیزد تا عزم سفر کند، مسافرت برای کسب سلامتی است، موضوعی که از آن به گردشگری سلامت تعبیر میکنند.
در حقیقت گردشگری سلامت، نوعی از گردشگری است که به منظور حفظ، بهبود و رسیدن دوباره سلامت جسمی و ذهنی فرد به مدتی بیشتر از ۲۴ ساعت و کمتر از یک سال انجام میشود. به این ترتیب یک گردشگر سلامت با مسافرت از محل دائم زندگی خود میتواند از خدمات درمانی مقصد استفاده کند تا سلامت جسمی و روحیاش را بهدست بیاورد. نوعی از گردشگری که این روزها خوشبختانه در ایران رواج پیدا کرده و گردشگرهای زیادی را از کشورهای منطقه برای بهرهمندی از خدمات پزشکی و درمانی ایران به کشورمان میکشاند. در این میان در بحث گردشگری درمانی یا گردشگران سلامت شاهد رونق این بخش از صنعت گردشگری در استانهای مرزی بودهایم که در بررسیهای اولیه سهولت و ارزانی سفر، به ویژه سفر زمینی برای شهروندان کشورهای همسایه و تمرکززدایی و توزیع عادلانه امکانات پزشکی در کنار پیشرفت علم پزشکی ایران، ابتداییترین دلایلی است که ایران را به یکی از مقصدهای درمانی شهروندان کشورهای خارجی تبدیل کرده است.
استان کردستان با داشتن بیش از ۲۰۰ کیلومتر مرز مشترک با کشور عراق و نزدیکیهای فرهنگی، قومیتی و... با شمال عراق در سالهای اخیر مورد توجه شهروندان عراقی قرار گرفته و شهروندان این کشور جنگ زده همواره کردستان را بهعنوان یکی از مقصدهای درمانی خود انتخاب کرده و به این استان سفر میکنند.توسعه امکانات و تجهیزات پزشکی موجود در این استان در کنار استقرار پزشکان مجرب و متخصص دو پیش نیاز اصلی نیل به اهداف عالیه نظام، در حوزه گردشگری سلامت است که در این زمینه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در سالهای اخیر با صرف اعتبارات جهشی گامهای موثری را در این زمینه برداشته که از آن جمله میتوان به احداث بخشهای vip ویژه گردشگران و بیماران خارجی و ارتقای بحث هتلینگ بیمارستانهای استان به ویژه ۳بیمارستان بزرگ مرکز استان اشاره کرد.
همچنین براساس شواهد استان کردستان در بخش توسعه زیرساختهای سلامت بهدنبال جذب گردشگران سلامت کشور همسایه و استانهای همجوار بوده که وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان برنامه و بودجه باید در این زمینه توجه ویژهای به بخش سلامت کردستان داشته باشند. از سوی دیگر به عقیده بسیاری از فعالان گردشگری نقشآفرینی بخش خصوصی یکی از ضرورتهای موفقیت در گردشگری سلامت است.این در حالی است که میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان با توجه به کمبود نیرو، اعتبارات و سایر محدودیتها قادر به انجام تغییر و تحولات در حوزه گردشگری سلامت نیست و تا زمانی که سرمایهگذاران بخش خصوصی در این حوزه نقشآفرینی نکنند نمیتوان در این بخش به موفقیت رسید.همچنین با توجه به بازار هدف عراق در گردشگری پزشکی ایران میتوان گفت؛ مشکلی اصلی بحث گردشگری پزشکی به ویژه در کشور عراق، نبودن نماینده در این کشور بوده و کسانی که در حوزه درمان فعالیت دارند متاسفانه کاری که لازم است را انجام نمیدهند.
کسانی که برای انجام کار خدمات درمانی از عراق به ایران میآیند برای درمان به تهران مراجعه میکنند و باید قبول کنیم در بحث پزشکی و خدمات درمانی با کمبودهایی در استان روبهرو هستیم.این در حالی است که تخصص پزشکان ایرانی در منطقه بینظیر بوده و همچنین میزان خدمات پزشکی رضایتبخش و هزینه خدمات پزشکی در ایران نصف دیگر کشورهای همسایه مانند ترکیه است و این مهم ایران را به بهترین گزینه در بحث سلامت و درمان شهروندان عراقی تبدیل کرده است. براساس آمارهای موجود روزانه به طور میانگین ۵۰۰ نفر برای دریافت روادید به کنسولگری ایران در سلیمانیه و اربیل مراجعه میکنند، که در فصل بهار و تابستان این رقم به ۱۰۰۰ نفر میرسد. در این بین از این تعداد۷۰ درصد به روادید پزشکی اختصاص دارد که این تعداد از طریق مرز زمینی مریوان، پیرانشهر و خسروی یا از طریق خطوط هوایی اربیل- تهران یا سلیمانیه - تهران وارد کشور میشوند.
چندین شرکت در ایران و در اقلیم به این کار مبادرت میکنندو با بیمارستانها و مراکز درمانی ایران همکاری میکنند و بیماران را به این مراکز درمانی چه در مناطق کردنشین و چه در تهران منتقل میکنند، اما ترانزیت و گردشگر درمانی بیشتر بهصورت تکنفری و آزادانه انجام میشود و نظارت آنچنانی بر آن وجود ندارد.