اهمیت فضای سبز در محیط شهری تا آن حد است که به عنوان یکی از شاخصهای توسعه یافتگی جوامع مطرح بوده و نبود آن به معنی نبود سلامت و تندرستی در شهرها تلقی میشود به طوری که حتی مفهوم شهر بدون وجود فضای سبز، قابل تصور نیست.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: بسیاری از متخصصان شهری ایجاد فضای سبز را راهحلی مطلوب برای بسیاری از مشکلات حاد شهری میدانند که علاوه بر ارتقای کیفیت منظر شهر میتواند از آلودگی هوا نیز پیشگیری کند. امروز مفهوم شهرها بدون وجود فضای سبز موثر در اشکال گوناگون آن قابلمقایسه نیست. شهرها به عنوان کانونهای تمرکز فعالیت و زندگی انسانها برای اینکه بتوانند پایداری خود را تنظیم کنند چارهای جز پذیرش ساختار و کارکردی متاثر از سامانههای طبیعی ندارند. در این میان فضاهای سبز شهری به عنوان جزء ضروری و جداییناپذیر پیکره یگانه شهرها در متابولیسم آنها نقش اساسی دارند که کمبود آنها میتواند اختلالهای جدی در حیات شهرها به وجود آورد. نتایج بررسیها نشان میدهد فضاهای سبز شهری دارای بازدهی اجتماعی و اکولوژیکی هستند که مهمترین اثر فضای سبز در شهرها، کارکردهای محیطزیستی آنهاست که شهرها را برای زیست مساعد کرده و با آثار مخرب گسترش صنعت و حملونقل مقابله میکند و موجب ارتقای کیفی در زندگی شهروندان میشود. مهمترین اثرات فضای سبز در شهرها کاهش آلودگی هوا، کاهش آلودگی صوتی، تعدیل دما، افزایش رطوبت نسبی، تلطیف هوا و جذب گرد و غبار است. سایر اثرات فضای سبز در شهرها نسبی هستند اما مجموعه اثرات فضای سبز حضور آنها را در شهرها اجتنابناپذیر میکند. به گفته کارشناسان، به منظور دستیابی به شهری پایدار، نیاز به شناسایی و تقویت شاخصهای پایداری در شهرها هستیم که در این زمینه میتوان به کمیت و کیفیت فضاهای سبز شهری اشاره کرد. همچنین از تهدیدهای عمده فضای سبز شهری در تهران را میتوان نبود تدوین طرح جامع فضای سبز شهری، نظارت نداشتن بر حسن اجرای قوانین و مقررات، آفات و بیماریهای گیاهی، کم رنگ بودن نقش مشارکتهای مردمی، نبود آموزش، تصرف و تخریب باغها و... نام برد. به همین منظور راهکارهای پیشنهادی به منظور حفظ و توسعه فضای سبز شهری از سوی مسئولان شهری تدوین طرح جامع فضای سبز، ارتقای نقش مردم، ارتقای بهرهوری اکولوژیکی فضای سبز و ارتقای بهرهوری اجتماعی فضای سبز است. در این باره نماینده مردم پلدختر و نایب رییس کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور در مجلس شورای اسلامی گفت: فضای سبز درواقع مانند ریه و تصفیه شهرهای بزرگ به شمار میرود، در حال حاضر که شهرها به سمت صنعتی شدن حرکت کردهاند و آلودگی هوا به عنوان یک تهدید در معرض زندگی شهروندان قرار گرفته است، بنابراین فضای سبز میتواند کمک بزرگی به بحث سلامت شهروندان و جامعه و همچنین کاهش آلودگی هوا داشته باشد. حمیدرضا کاظمی در گفتوگو با صمت افزود: در کلانشهریهایی مانند تهران توجه بسیاری به فضای سبز شده اما در شهرهای کوچک به دلیل اینکه درآمد شهرداریها پایین است و درآمد پایدار ندارند توجه کمتری به امر فضای سبز میشود، به طوری که در حال حاضر بیشتر شهرداریهای شهرهای کشور از توان مالی کمتری برخوردارند وحتی توان پرداخت حقوق کارمندان شهرداری را ندارند و در حال ورشکستگی هستند. او ادامه داد:علت این اتفاق بیشتر به دلیل این بود که ساختوساز متوقف شد و مسکن رکود پیدا کرد، همچنین به دلیل کاهش درآمد، شهرداریها به توسعه فضای سبز بیتوجه یا کمتوجه شدند. بنابراین این موضوع نیازمند توجه ویژه است چراکه فضای سبز فوایدی مانند کاهش آلودگی هوا دارد که درنهایت منجر به سلامت شهروندان و جامعه میشود. نماینده مردم پلدختر و نایب رییس کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور در مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: شهرهای کوچک با مشکلات جدی در حوزه فضای سبز رو به رو هستند و سرانه فضای سبز پایین دارند، در کلانشهرها به ویژه پایتخت به این موضوع توجه شده اما نیازمند توجه بیشتر است زیرا همانطور که میدانید شهر تهران یکی از شهرهای آلوده دنیا به شمار میرود و فقط با توسعه فضای سبز میتوان با این موضوع مقابله کرد. ایجاد کمربند سبز در اطراف شهرها پیگیری شود نماینده مردم دورود و ازنا و عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی گفت: در بسیاری از شهرهای کشور باغهایی وجود دارد که به فضای سبز کمک کرده است اما معتقدم باید از هرگونه تغییر کاربری در فضای سبز شهرها جلوگیری شود چراکه فضای سبز ریه تنفسی شهر به شمار میرود اگر به این موضوع توجه نشود باید در بحث زیستمحیطی و کاهش آلودگی هوا با مشکل رو به رو میشویم، بنابراین ضرورت دارد در زمینه این موضوع یک برنامهریزی مناسب داشته باشیم. مجید کیانپور در گفتوگو با صمت افزود: در این زمینه هرچقدر تلاش شود و بتوانیم شرایط را به سمت و سویی هدایت کنیم که از وضع موجود در جهت کاهش آلودگی هوا استفاده کنیم، بهطور قطع نقش موثری در سلامت شهروندان و کاهش مرگ و میرهایی که ناشی از آلودگی هواست خواهیم داشت. او با اشاره به اینکه شور و نشاط و شادابی که فضای سبز به شهر میدهد انکارناپذیر است، ادامه داد: این موضوع برنامه به نسبت گستردهای است که باید در سطح شهرها انجام شود البته در کلانشهرها تلاشهای بسیاری شده که پارکها را در غالب منابع طبیعی و کمربندهای فضای سبز دوباره احیا کنند. نماینده مردم دورود و ازنا و عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: شهرداریها چه در کلانشهرها و چه در شهرهای کمتر توسعهیافته و کوچک مراکز استانها باید این کمربند سبز اطراف شهر را پیگیری کنند تا انجام شود، زیرا یک نوار سبز حفاظتی به شمار میرود، این نوار سبز از گسترش بیرویه شهر جلوگیری میکند و از سویی دیگر کمک میکند شهر شادابی و نشاط خود را حفظ کند. کیانپور اظهار کرد: باید تلاش کنیم تا جایی که امکان دارد فضای سبز تشکیل شده را به بالای ۱۰ متر مربع برسانیم زیرا استاندارد و فضای سبز تشکیل شده در غالب پارکها زیر ۱۰ متر بوده و نیاز است این فضاها را گسترش دهیم و فضای جدیدی ایجاد کنیم. نگهداری از فضای سبز، استفاده از فناوریهای روز و انتقال آن از مواردی است که باید موردتوجه همه مسئولان حوزه شهری قرار گیرد. از نگاه کارشناسان، توسعه فضای سبز شهری در جهت کاهش آلودگی شیمیایی هوای شهرها در کنار عواملی چون ایجاد منابع گذران اوقات فراغت برای شهروندان از ضروریتهای زندگی شهرنشینی است. فضای سبز عامل مهمی در جلوگیری از آلودگیهای مختلف مانند آلودگی هوا، آلودگی صوتی، کاهش دما، افزایش رطوبت نسبی و جذب گرد و غبار میشود و یکی از مهمترین اثرات فضای سبز درون شهرها باعث شده زندگی کردن در جامعه شهری و صنعتی شده را برای انسان قابل تحمل کند. فضای سبز و به ویژه در شکل جنگلی میتواند در کاهش آلودگیهای شیمیایی هوا که حاصل مکانیزاسیون و صنعتی شدن زندگی است، بسیار تاثیرگذار باشد و برای بهرهوری از این کارکرد ضمن استفاده از گونههای غیرحساس و مقاوم در صورت صدمه دیدن ترمیم و احیای آن همیشه مدنظر باشد.
