مراسم امضای توافقنامه همکاری مشترک در ساخت واگنهای مترویشهری و حومه شامگاه یکشنبه با حضور محمدرضا نعمتزاده وزیر صنعت، معدن و تجارت، منصور معظمی معاون وزیر و رئیس هیات عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، مرتضی مقدمی مدیرعامل شرکت ایریکو و دیگر مسئولان و معاونان وزارت صنعت، معدن و تجارت و ایدرو انجام شد.
در این توافقنامه که قرارداد نهایی است، ایدرو ۲۰درصد، ایریکو ۲۰درصد و آلستوم فرانسه ۶۰درصد سهام دارند. به گزارش گسترش صنعت، موضوع تامین ۲هزار واگن شهری یکی از پرچالشترین بحثهای سال گذشته بود که جدیترین موضعگیریها از طرف وزیر صنعت، معدن و تجارت از شهریور آغاز شد. پس از اینکه ماجرای واردات ۵ هزار واگن به کشور مطرح شد، محمدرضا نعمتزاده گفت: روی ریل میایستم و اجازه واردات ۵ هزار واگن را نمیدهم.
آنچه گذشت هرچه پیشتر معاون ناوگان راهآهن جمهوری اسلامی ایران و از باب انکار رشته بود، نعمتزاده در سفرش به اراک پنبه کرد. او رفته بود تا در جلسه اقتصاد مقاومتی استان اراک بهعنوان جانشین فرمانده ستاد اقتصاد مقاومتی در دو استان تهران و مرکزی شرکت کند و نهتنها واردات واگنهای روسی به ایران را تکذیب نکرد، بلکه سخت به آن تاخت و با تاکید بر اینکه خرید ۵هزار واگن باری از روسیه کمسلیقگی بود، گفت: «روی ریل میایستم و اجازه ورود واگنها را نمیدهم». وقتی برای نخستینبار در اواسط بهمن ۹۳ رسانهای روسی از تحویل ۵هزار واگن باری تولید شرکت «اورال واگن زاوود» به ایران خبر داده بود، درست یک روز بعد، مدیرعامل وقت واگنپارس در واکنش به این خرید با بیان «در شرایط معمولی سالانه ظرفیت تولید هزار واگن باری را داریم» گفت: واردات ۵هزار واگن روسی با توجه به توانمندیهای داخلی مشکوک است. محمدی با تاکید بر اینکه واگنسازان داخلی در بخش تولید انواع واگنهای باری مشکلی ندارند و بهراحتی میتوانند نیاز کشور را تامین کنند، افزود: هماکنون واگنسازان داخلی با حداکثر ۲۵درصد ظرفیت خود فعالیت میکنند و در این شرایط موضوع خرید ۵هزار واگن باری از روسیه در تضاد با سیاستهای اقتصاد مقاومتی و استفاده از ظرفیتهای داخلی است. بلافاصله پس از این اظهارات بود که معاون ناوگان راهآهن جمهوری اسلامی ایران خرید واگن باری از روسیه را تکذیب کرد و گفت: واگنسازان داخلی توانمندی در کشور داریم و نیازهای شبکه ریلی را از همین طریق تامین میکنیم و نیازی به واردات واگن از سایر کشورها نداریم. او تاکید کرد: راهآهن جمهوری اسلامی ایران هیچ مذاکرهای برای خرید واگن باری از روسیه نداشته است. درحالی که کمی بیش از ۷ ماه از تکذیب مقام مسئول راهآهن درباره واگنهای روسی گذشت، وزیر صنعت، معدن و تجارت با تاکید بر اینکه خرید ۵هزار واگن باری از روسیه کمسلیقگی بوده، تاکید کرده که روی ریل میایستد و اجازه ورود این واگنها را به کشور نمیدهد. محمدرضا نعمتزاده با اشاره به مشکلات واگنسازی پارس از برگزاری جلسات متعدد با وزارت دفاع و راهآهن جمهوری اسلامی ایران خبر داد و افزود: این شرکت در فروش واگن به کوبا مشکلاتی داشت که با پیگیری ۱۰ میلیارد تومان بابت پرداخت خسارت از سازمان مدیریت دریافت و به واگنپارس تزریق شده است. وی با بیان اینکه واگنپارس حدود ۳۰۰ میلیارد تومان بدهی و زیان انباشته دارد، اظهار کرد: در شرایطی قرار داریم که باید مشکلاتی را که در یک دهه گذشته انباشته شده با کمک و همفکری یکدیگر برطرف کنیم. وزیر صنعت، معدن و تجارت با بیان اینکه ۶۰درصد نقدینگی در کشور راکد است، تصریح کرد: حدود ۶۰درصد منابع بانکی یا نقدینگی کشور متوقف است و در جریان نیست. اگرچه معوقات مردمی رو به کاهش است اما دولت و بانک مرکزی بدهکارند. نعمتزاده گفت: از مجموع ۱۶ هزار میلیارد تومان اعتبار اختصاصیافته برای بهبود وضعیت واحدهای صنعتی کوچک و متوسط تاکنون حدود ۸ هزار میلیارد تومان پرداخت شده است.
امضای قرارداد پس از این کشوقوسها درنهایت نعمتزاده توانست ثابت کند که مانع واردات بیدلیل واگن است و این موضوع ارتباطی به واگن باری یا مترو ندارد.بر این اساس او به قانون استفاده حداکثری از توان داخل اعتقاد دارد و نگذاشت واگنهای خارجی وارد کشور شود. پس از این ماجرا سیاستی که وزارت صنعت، معدن و تجارت به همراه سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران که از سازمانهای تابع این وزارتخانه است در پیش گرفتند ۴ماه مذاکره فشرده با یکی از معتبرترین واگنسازهای بینالمللی بود. پس از این مذاکرات قرارداد نهایی امضا شد. منصور معظمی، رئیس هیات عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران که سازمان متبوعش در این قرارداد ۲۰درصد سهم دارد، گفت: خوشبختانه پس از ماهها مذاکره به این جمعبندی رسیدیم که مشارکتی بین ایدرو، آلستوم فرانسه و ایریکو برقرار شود. براساس برنامه ششم توسعه، تاکید دولت بر توسعه صنعت ریلی در کشور و مصوبه شورایعالی اقتصاد برای ساخت ۲ هزار واگن مترو این صنعت در کشور به رشد مناسبی خواهد رسید. معظمی با اشاره به اینکه براساس برآوردها نیاز کشور بین ۸ تا ۱۰هزار واگن است، توضیح داد: نیاز ایران بیش از ۲ هزار واگنی است که برای تامین آن قرارداد امضا شده است. بزرگترین مشکلی که امروزه وجود دارد، ناتوانی واحدهای داخلی در ساخت متروهای شهری و حومه شهری است. بر این اساس با مشارکت شرکتهای خارجی در تلاش هستیم توان بخش خصوصی را در داخل کشور افزایش دهیم. وی با بیان اینکه از نظر منابع مالی و دستیابی به آخرین فناوری در داخل کشور مشکلاتی داریم، گفت: مشکلی که بعد از برجام برطرف شد، تمایل شرکتهای خارجی به همکاری با شرکتهای ایرانی است. این تمایل با حمایت وزارت صنعت، معدن و تجارت و همکاری ایدرو به نتیجههای مناسبی رسیده است. آثار این حمایتها به طور ملموس در صنعت خودرو دیده میشود و مردم از نتایج برجام بهرهمند میشوند. رئیس هیات عامل ایدرو با بیان اینکه در بخش حملونقل ریلی با امضای این تفاهمنامه فرصت بسیار مناسبی در اختیار کشور قرار گرفته، افزود: یکی از موضوعاتی که در همکاریهای بینالمللی برای ایران اهمیت زیادی دارد، استفاده حداکثری از توان بخش خصوصی در داخل کشور است. در برخی موارد توان بخش خصوصی بسیار اندک است. در این زمینهها علاوهبر همکاری با شرکتهای خارجی در تلاش هستیم تا بخش خصوصی را در داخل کشور توانمند کنیم تا از توان بیشتری برخوردار شود. وی همچنین به توضیحی درباره یکی از جدیدترین قراردادهای صنایع ریلی پرداخت و در اینباره توضیح داد: به تازگی با دستور و حمایت وزیر صنعت، معدن و تجارت واگنهای شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران قرارداد دیگری بسته شد که آن هم رعایت استفاده حداکثری از توان داخل کشور بود. با این حال از جزییات آن نمیتوان خبری داد اما این قرارداد نیز با هدف توانمندسازی بخش خصوصی در کشور به امضا رسیده است.به گفته معظمی با تاکید وزارت صنعت، معدن و تجارتو برنامهریزیهای توسعهای در کشور برای بخش صنعت حملونقل ریلی پیشبینی میکنیم تا پایان برنامه ششم توسعه نیاز ایران به واگنها برطرف خواهد شد. امیدوارم این فرصت علاوهبر اینکه باعث میشود نیاز کشور تامین شود، ظرفیت توانمندسازی بخش خصوصی ایران را نیز به بهترین شکل داشته باشد و بخش خصوصی بتواند از آن استفاده کند.
گام اول را روحانی برداشت در این نشست وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز به توضیحاتی درباره شرایط صنعتی کشور و ظرفیتهایی که در سالهای دولت یازدهم به وجود آمده پرداخت و گفت: مذاکرات تولید مشترک واگن با آلستوم فرانسه دومین برنامهای بود که وزارت صنعت، معدن و تجارت پس از برجام آغاز کرد. نعمتزاده با اشاره به سفر رئیسجمهوری کشورمان به فرانسه گفت: گام نخست این قرارداد در سفر رئیسجمهوری به فرانسه برداشته شد. پس از آن ایدرو مذاکرات بعدی را با شرکت آلستوم و ایریکو آغاز کرد که خوشبختانه منجر به قرارداد تامین ۲ هزار واگن شد. وزیر صنعت، معدن و تجارت با بیان اینکه این قرارداد بهطور مشترک و سهجانبه امضا شده، گفت: با استفاده از ظرفیتهایی که در این قرارداد به وجود آمده میتوانیم بخشی از نیاز صنایع ریلی کشور را برطرف کنیم. وی افزود: سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران با قدمت ۵۰ سالهای که دارد همواره در صنایع بنیادی پیشقدم بود. البته در سالهای گذشته این سازمان در رکود قرار داشت اما خوشبختانه پس از مدیریت جدید، این سازمان جان تازهای گرفت و اکنون شاهد قراردادهای بینالمللی و مهم در آن هستیم. نعمتزاده با اشاره به اینکه سهم ایران در حملونقل ریلی با اینکه از ابتدای انقلاب بر آن تاکید داشتیم بسیار ناچیز است، توضیح داد: گرچه این سهم رو به افزایش است اما با توجه به نیاز صنعتی و معدنی کشور نیاز به توسعه این صنعت در کشور داریم. وزیر صنعت، معدن و تجارت با اشاره به اینکه اکنون در ۷ کلانشهر پروژه مترو آغاز شده، گفت: مترو یکی از مهمترین زیرساختهای زندگی شهری است و اکنون در کشور به حال رشد و توسعه درآمده است. باید برای تامین متروهای موردنیاز این بخش نیز اقدامات گستردهتری انجام شود که در حال پیگیری هستیم. وی درباره شیوه تامین ۲هزار واگن شهری و حومه توضیح داد: شورای اقتصاد به سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران اعتماد کرد و مدیریت تامین ۲هزار واگن مترو را به این سازمان سپرد. اکنون خوشحالیم که ایدرو توانست پاسخ مناسبی به این اعتماد بدهد و امیدواریم این اعتمادسازی رشد یابد.سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران با تشکیل تیم و تاسیس شرکت توانست این قرارداد را به نتیجه نهایی برساند. نعمتزاده همچنین به توضیحی درباره سیاستهای بلندمدت صنایع ریلی پرداخت و گفت: یکی از برنامههایی که برای آینده این صنعت در نظر گرفته شده، صادرات محصولات حوزه صنایع ریلی است. امیدواریم با توسعه مناسبات بینالمللی، توانمندسازی بخش خصوصی در داخل و افزایش تولید بتوانیم صادرات محصولات صنایع ریلی را نیز در سالهای آینده شاهد باشیم. ایران قصد ارتباط با تمام کشورهای دنیا را دارد و این نگاه به محور کشورهایی است که دوست ایران به شمار میروند.
صنایع ریلی، فصل مشترک ایران و فرانسه در ادامه مراسم امضای قرارداد ددور پی فلینگر، قائم مقام مدیرعامل شرکت آلستوم فرانسه که در این دیدار حضور داشت به توضیحاتی پرداخت و گفت: آلستوم یکی از بزرگترین شرکتهای معتبر در زمینه ساخت واگنهای شهری و بینشهری است. بسیار خوشحالیم پس از چند ماه مذاکره به همراه تیم مذاکرهکننده ایدرو و تیم فرانسوی به توافق رسیدیم. این همکاری زمینه آینده روشن ایران و شرکت آلستوم را ایجاد میکند. قائممقام این شرکت فرانسوی که امضای قرارداد برعهده او بود: این قرارداد را فصل مشترک صنایع ریلی ایران و فرانسه نامید و ابراز امیدواری کرد که این روابط توسعه یابند و بتوانند حضور پررنگتری در صنایع ریلی ایران داشته باشند.
نقش وزارت صنعت، معدن و تجارت و ایدرو در قرارداد مرتضی مقدمی، مدیرعامل ایریکو نیز در ادامه این نشست ضمن تشکر از وزیر صنعت، معدن و تجارت و مدیرعامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران گفت: وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران در این مذاکرات پیگیریهایی بسیاری داشتند که باعث شد این قرارداد به مرحله نهایی برسد. مدیرعامل ایریکو به توضیحاتی درباره این واحد واگنسازی پرداخت و مدعی شد: ایریکو بزرگترین مجموعه واگنساز در داخل کشور است و امیدواریم بتوانیم در آینده با همکاری شرکت معتبر آلستوم فرانسه به تولید سالانه هزار واگن دست یابیم. وی با اشاره به اینکه وزیر صنعت، معدن و تجارت از مجموعه ایریکو بازدید کرد، توضیح داد: این بازدید با هدف بررسی ظرفیتهای ایریکو انجام شد و پس از آن با رهنمودهای ایشان توانستیم این کار را آغاز کنیم. ایریکو اکنون طرح توسعه را در پیش دارد و امیدواریم با اتمام این طرح ظرفیتهای بیشتری برای تولید واگنهای شهری و حومهای ایجاد کنیم.
