با ورود به فصل سرما، مسئله آلودگی هوا به خصوص در کلانشهرها پر رنگتر میشود. در این میان وسایل نقلیه سنگین و عمومی تاثیر بهسزایی در ایجاد آلودگی هوا دارند. فیلتر دوده یکی از راههای کاهش آلودگی این وسایل نقلیه است که تجهیز وسایل نقلیه ذکر شده به این قطعه باید جدی گرفته شود.
گسترشنیوز: در خصوص خودروهای سواری این روزها تمرکز خاصی بر روی معاینه فنی و تجهیز خودروها به فیلتر یا کاتالیزور صورت گرفته است. این مسئله در مورد وسایل نقلیه سنگین نیز وجود دارد و با استفاده از فیلتری به نام دوده میتوان آلودگی این نوع وسایل نقلیه را تا حد زیادی کاهش داد. مبحث فیلتر دوده مدتی است با توجه به افزایش آلودگی هوا به خصوص در کلانشهرها به بحث روز تبدیل شده است. در خصوص مسائل مرتبط با وسایل نقلیه سنگین و عمومی، تجهیز این نوع وسایل نقلیه به فیلتر دوده و تاثیر آن در کاهش آلودگی هوا گفتوگویی توسط خبرنگار گسترشنیوز با وحید حسینی، دبیر کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا صورت گرفته است که در ادامه این گزارش مشروح آن را میخوانید.
وحید حسینی در خصوص تاثیر فیلتر دوده در کاهش آلودگی هوا گفت: دیزلها فعلا تردد خواهند کرد و بعید است که نوسازی شوند. آلودگی دیزل و دوده نیز به شدت سرطانزا است و به خصوص ذرات معلق آن وضعیت بسیار وخیمی دارد. طبق آمارهای منتشر شده فیلتر دوده میتواند تا ۹۶ درصد از آلودگیها را به خود جذب کند یعنی میتوان گفت این نوع فیلترها نزدیک به ۱۰۰ درصد از آلودگیها را جذب میکنند و تاثیر بسیار بالایی دارند.
فیلتری که نیاز به تعویض ندارد
وی در رابطه با عمر فیلترهای دوده گفت: قیمت بالای این نوع فیلترها به این دلیل است که فیلترهای دوده به صورتی هستند که میتوان آنها را مادامالعمر دانست. فیلتر دوده ذرات معلق را همانند فیلتر استفاده شده در خودروهای سواری جذب میکند اما ذرات در این نوع فیلترها پس از مدتی که انباشته شد سوخته میشود. در نهایت کربن موجود در فیلتر به دیاکسید کربن بی خطر تبدیل خواهد شد. لازم به ذکر است که این نوع فیلترها ۶ ماه الی سالی یک بار باید باز و به دو روش شستوشو با آب یا هوا تمیز شوند.
تعداد فیلتردارها چقدر است؟
حسینی در خصوص تعداد وسایل نقلیه مجهز به این نوع فیلترها اشاره کرد: تمامی وسایل نقلیه سنگین و حمل و نقل عمومی به این نوع فیلتر مجهز نیستند. از ابتدای سال ۹۶ استاندارد خودروهای سنگین به صورت یورو۴ مجهز به فیلتر دوده تعیین شده است. در این میان استاندارد دیگری بر اساس یورو ۵ و مجهز به فیلتر STR وجود دارد. وسایلنقلیهای که با استاندارد یورو ۴ وارد بازار شدهاند قاعدتا باید مجهز به فیلتر دوده باشند. در خصوص وسایل نقلیه مجهز فیلتر دوده آمار دقیقی وجود ندارد اما با توجه به اطلاعاتی که از انجمن فیلترسازان اروپا دریافت شده بین ۱۰ الی ۱۲ هزار فیلتر دوده به کشور ایران فروخته شده است. حدس زده میشود که این نوع فیلترها بر روی خودروهای نو بسته شده است و در این میان مسئله اساسی سایر وسایل نقلیه سنگین و عمومی در حال تردد است.
چکاپ در معاینه فنی
دبیر کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا در رابطه با چکاپ وسایل نقلیه سنگین و عمومی در معاینه فنی اظهار کرد: در زمینه معاینه فنی و مسائل مرتبط با آن یکی از موارد این است که اطلاعات خودروهای مجهز به فیلتر به پلیس راهور داده شده است. اگر خودروسازی هزینه در خصوص تجهیز به قطعات در زمینه کاهش آلودگی انجام میدهد اطلاعات آن در اختیار سازمانهای مختلف قرار میگیرد. در نتیجه فرد صاحب خودرو نمیتواند قطعه را از روی خودرو بردارد و اگر مشکلی برای آن ایجاد شود، معاینه فنی به آن داده نمیشود. یکی از نکات جالب در مورد فیلتر دوده این است که فیلترهای ذکر شده آنچنان تاثیر بالایی در کاهش ذرات معلق دارند که دستگاههای موجود در مراکز معاینه فنی میزان آلایندگی را صفر نشان میدهند و به نوعی دستگاه احساس خطا میکند که هوای آزاد در حال بررسی است. در زمینه معاینه فنی به خودروهای فاقد فیلتر نیز معاینه داده میشود اما برای مجبور کردن افراد به خرید فیلتر دوده باید مصوبه و تسهیلاتی در نظر گرفته شود.
وضعیت سایر کشورها
حسینی در خصوص سایر کشورها در زمینه فیلتر دوده اظهار کرد: به صورت کلی میتوان فیلتر دوده را قطعهای بسیار موثر برای حفظ سلامت مردم دانست و در بسیاری از کشورها در حال حاضر استفاده میشود. به عنوان مثال در کشورهایی نظیر سئول، شیلی، مکزیک، توکیو و برلین فرآیند تجهیز وسایل نقلیه سنگین در حال تردد به فیلتر دوده انجام شده است. اگر پروژه تجهیز وسایل نقلیه در حال تردد به فیلتر دوده راه بیفتد امکان ساخت داخل این نوع فیلترها نیز وجود خواهد داشت.
تفکیک فیلتردارها از فاقد فیلترها
وی در رابطه با تفکیک وسایل نقلیه صاحب فیلتر از بقیه وسایل نقلیه به نکاتی اشاره کرد: در بسیاری از کشورها تفکیک میان وسایل نقلیه مجهز به فیلتر و فاقد فیلتر انجام میشود. به عنوان مثال خودروهای دارای فیلتر میتوانند وارد محدوده طرح LEZ شوند اما خودروهای فاقد فیلتر نمیتوانند یا باید عوارض بالایی پرداخت کنند. در شهر تهران نیز امکان انجام چنین پروسهای وجود دارد اما بسیاری از وسایل نقلیه سنگین فاقد این نوع فیلتر هستند. انجام چنین طرحی به اقتصاد شهر میتواند لطمه وارد کند چرا که بسیاری از وسایل نقلیه سنگین فعالیتهایی نظیر جابهجایی کالا را انجام میدهند. بهتر است که ابتدا این طرح از وسایل نقلیه عمومی شروع شود و سپس به سراغ سایل وسایل نقلیه برویم.
قیمت فیلترها
وحید حسینی در مورد قیمت فیلترها دوده گفت: قیمت این نوع فیلترها بستگی به حجم پیشرانه دارد. به عنوان مثال برای یک خودرو سواری دیزل با حجم پیشرانه ۲ لیتر که در کشور وجود ندارد قیمت این نوع فیلترها حدود ۵۰۰ الی ۶۰۰ یورو است. هر چه حجم پیشرانه افزایش پیدا کند قیمت فیلترها نیز بالاتر میرود و برای اتوبوسها و کامیونها قیمت این نوع فیلترها حدود ۴ الی ۵ هزار یورو است.
ساخت در داخل
حسینی در رابطه با نمونههای ساخت داخل اظهار کرد: در حال حاضر مجموعههای دانشبنیان نمونههای اولیه فیلتر دوده را ساختهاند و فعالیت چنین مجموعههایی با خریدهای جدی و بزرگ آغاز خواهد شد. اگر به عنوان مثال شرکتی، رقم بالایی از این نوع فیلترها را خریداری کند امکان استفاده از نمونههای تولید داخل با قیمت پایینتر وجود خواهد داشت. در صورتی که تولید این نوع فیلترها در داخل کشور انجام شود قیمت آنها در حدود ۲هزار یورو کاهش پیدا خواهد کرد.
نوسازی ناوگان یا تجهیز به فیلتر؟
وی در پایان در مورد انتخاب بین نوسازی کامل ناوگان یا تجهیز به فیلتر دوده گفت: در صورتی که بخواهیم ناوگان اتوبوسرانی را نوسازی کنیم باید برای خرید یک اتوبوس حدود ۱ الی ۱.۵ میلیارد تومان هزینه کنیم در صورتی که با هزینهای بسیار پایینتر میتوان اتوبوسهای موجود را به فیلتر دوده مجهز کرد. در صورتی که بودجه داشته باشیم، نوسازی ناوگان اتوبوسرانی به مراتب بهتر است اما با توجه به شرایط کنونی میتوان مجهزسازی به فیلتر دوده را انتخاب مناسبی دانست.
