مجیدرضا حریری/ رئیس انجمن صادرکنندگان صنایعدستی
صنایعدستی ارتباط پیوستهای با صنعت گردشگری دارد و بهطور معمول با رونق گردشگری، فروش صنایعدستی در کشور رونق میگیرد. همچنین صنعت گردشگری بر صادرات صنایعدستی نیز تأثیر میگذارد. چراکه گردشگر خارجی محصولات صنایعدستی را خریداری و به کشور خود میبرد و هموطنان و مردم کشور او با صنایعدستی ایرانی آشنا میشوند. بهاینترتیب، محصولات صنایعدستی ما در کشور گردشگر که به عبارتی بازار هدف خوانده میشود، نشان داده شده و در نهایت تقاضا برای آن صنایعدستی افزایش مییابد. اهمیت این موضوع از آنجا است که با بالا رفتن تقاضا، میتوان صادرات صنایعدستی به بازار هدف را آغاز کرد. رونق صنایعدستی امروز با مشکلاتی مواجه است. یکی از این مشکلات، جدا شدن برخی شاخهها از صنایعدستی است. در کشور ما فرش، سنگهای زینتی و زیورآلات از صنایعدستی جدا شدهاند. این در حالی است که در دیگر کشورها این حوزهها در زمره محصولات صنایعدستی قرار میگیرند. این امتیاز بزرگی برای ایران است که دنیا، فرش دستباف را به نام ایران میشناسند. تا جایی که بسیاری کشورها، فرشهای خود را به نام فرش ایرانی میفروشند. حال اینکه بازار فرش ایرانی به علت خروج از شاخه صنایعدستی کاهش یافته است و اگر فرش را جزو صنایعدستی قرار دهیم، فرش و انواع زیراندازها از بازار پر رونقی که در دنیا وجود دارد بهره بیشتری خواهند برد. بهطورکلی برای توسعه صادرات صنایعدستی، باید ارتباط با دنیا را بهبود بخشیده و تعامل فرهنگی با دنیا بهطور پیوسته و بدون مانع وجود داشته باشد که در حال حاضر اینگونه نیست. از سوی دیگر، باید تولید را از تجارت صنایعدستی جدا کرد و در هریک، از متخصصان استفاده کرده و تجارت محصولات صنایعدستی را بهطور حرفهای پیگیر بود. تا امروز به اینگونه بوده که تاجران فرامرزی صنایعدستی، همان دستاندرکار و متخصص تولیدات صنایعدستی بودهاند و تخصص تجارت نداشتهاند. این رویه صادرات صنایعدستی را به مشکلاتی مواجه کرده است. ازاینرو ضروری است که تاجران توجیه شوند صنایعدستی محصولات سودآوری هستند. باید آنها را تشویق کرد که محصولات صنایعدستی را به بازارهای هدف معرفی کنند و همچنین نیاز است تا آموزشهای لازم را به آنها ارائه شود تا در تجارت صنایعدستی موفقیت بیشتری بهدست آید. یکی از راههای بازاریابی محصولات صنایعدستی ایران، شرکت در نمایشگاههای بینالمللی صنایعدستی در سراسر جهان است. با وجود پیشرفتهای فناوریکی، ظهور تجارت الکترونیک و فروش آنلاین محصولات، هنوز هم بازاریابی چهر به چهره بسیار مؤثرتر از دنیای مجازی عمل میکند. در مجموع یکی از روشهای برجسته بازاریابی حضور در نمایشگاههای بینالمللی است. یکی دیگر از مشکلات اصلی در تجارت صنایعدستی تولید در کارگاههای کوچک، توسط تولیدکنندگان خرد است و سلیقه بازارهای جهانی در تولید این محصولات در نظر گرفته نمیشود. بهمنظور توسعه صادرات صنایعدستی باید کارگاههای بزرگ و مجهزی برای تولیدات صنایعدستی در نظر گرفته شود تا قابلیت تولید سفارشهای بزرگ بر اساس سلیقههای جهانی را داشته باشد. امروز محصولات صنایعدستی ابتدا تولید شده و سپس برای آنها بازاریابی میشود. این در حالی است که باید بر اساس نیاز بازار صنایعدستی را تولید کرد.
