در حالی که تعداد قابل توجهی از شاغلان فضای مجازی و کسب‌وکارهای اینترنتی همچنان فاقد بیمه هستند، دولت با ابلاغ مصوبه‌ای در اسفندماه ۱۴۰۳، گام مهمی برای تحت پوشش قرار دادن میلیون‌ها نفر برداشت. حالا با تأکید وزیر کار بر تدوین آیین‌نامه‌های اجرایی، چشم امید فعالان مشاغل نوین به عملیاتی شدن این وعده‌ها دوخته شده است.

در حالی که بازنشستگان و بیماران خاص هر ماه مبالغی بابت بیمه درمانی می‌پردازند، دسترسی آن‌ها به ابتدایی‌ترین خدمات پزشکی به رؤیایی دوردست تبدیل شده است. نظام بیمه‌ای که قرار بود پشتوانه‌ی دوران سخت زندگی باشد، حالا خود به یکی از عوامل اصلی فشار و ناامیدی بدل شده؛ پرسش اصلی اما هنوز بی‌پاسخ مانده: این پول‌ها کجا می‌رود؟

رانندگان اسنپ و تپسی تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی قرار می‌گیرند.

با نزدیک شدن به پایان فروردین‌ماه و موعد ارسال لیست و پرداخت حق بیمه، مدیرکل تأمین اجتماعی غرب تهران از افزایش مبالغ حق بیمه در سال ۱۴۰۴ خبر داد. این افزایش به‌دنبال رشد دستمزد مصوب شورای عالی کار برای کارگران رخ داده و شامل بیمه‌شدگان اجباری و غیراجباری در گروه‌های مختلف از جمله بیمه اختیاری، مشاغل آزاد، رانندگان، قالیبافان، هنرمندان و کارگران ساختمانی می‌شود.

در حالی که حذف ارز ترجیحی دارو و تجهیزات پزشکی در سال ۱۴۰۴ و افزایش ۴۶ درصدی تعرفه‌های درمانی، فشار سنگینی بر دوش کارگران و بازنشستگان با درآمد ثابت وارد کرده، بسیاری از آن‌ها ناچار به توقف درمان بیماری‌های خود شده‌اند. گرانی دارو، تجهیزات پزشکی و ویزیت پزشکان، زندگی خانواده‌های کم‌درآمد را به مخاطره انداخته و کارشناسان هشدار می‌دهند که بحران درمان در سال جدید تشدید خواهد شد.

میزان حق بیمه مشاغل آزاد در سال ۱۴۰۴ با توجه به حداقل دستمزد و سطح تعهدات بیمه‌ای، بین ۱,۲۴۶,۰۰۰ تومان تا ۱,۹۳۲,۰۰۰ تومان متغیر خواهد بود.

پروژه ایجاد «پرونده الکترونیکی بیماران» بیمه‌شدگان تأمین اجتماعی به‌صورت «غیرحضوری» و بدون نیاز به مراجعه حضوری آنها، توسط شرکت مشاور مدیریت و خدمات ماشینی تأمین اجتماعی اجرا شد. این اقدام به‌عنوان یک گام مهم در راستای توسعه سامانه‌های مکانیزه بهداشتی و درمانی به شمار می‌آید.

فرار بیمه‌ای کارفرمایان بخش‌های مختلف، یک چالش اساسی در تامین اجتماعی‌ست و رنجبر در این رابطه می‌گوید: هر ماهه از حقوق ناچیز کارگران حق بیمه کسر می‌شود اما تامین اجتماعی چنانچه کارفرمایی پول حق بیمه کسر شده از حقوق کارگری را به تامین اجتماعی پرداخت نکند از دادن خدمات به کارگر خودداری کرده و بیمه‌اش را قطع می‌کند؛ این در حالی است که کارفرمایان نه تنها در این خصوص بازخواست نمی‌شوند بلکه به عناوین مختلف از امتیازهایی هم برخوردارند از جمله تخفیفات و معافیت‌های بیمه‌ای و مهمتر اینکه برای این نپرداختن حق بیمه‌ها و استنکاف از اجرای قانون، جریمه‌ای هم به آنان تعلق نمی‌گیرد.

بنا بر اعلام معاون اول رئیس جمهور رانندگان اینترنتی تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی قرار خواهند گرفت.

عیوضی با بیان اینکه «در دو سال اخیر خدمات بیمه تکمیلی به دلیل نپرداختن حق بیمه تکمیلی به حساب بیمه‌گذار تنزل یافته» افزود: بازنشستگان به این شرایط اعتراض دارند؛ اخیراً بدهی تامین اجتماعی به بیمه‌گذار تکمیلی به پنج ماه و شش ماه رسیده بود و بازنشستگان ناراضی بودند؛ البته آقای سالاری، مدیرعامل جدید، مطالبات بیمه‌گذار را تا آخر آبان پرداخت کرده و قول داده پرداخت‌ها به شرکت بیمه تکمیلی به‌روز شود؛ در هر حال، خدمات بیمه تکمیلی و سقف پوشش تعهدات آن کافی و رضایت‌بخش نیست و در نتیجه بازنشستگان برخی استان‌ها به سراغ بیمه طلایی رفته‌اند.

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی از تدوین لایحه‌ای برای بیمه‌ی رانندگان تاکسی‌های اینترنتی و افراد شاغل در فضای مجازی خبر داد.

احسان سهرابی» فعال کارگری بیان اینکه « انتظار تاریخ مرگ به دلیل نداشتن پول درمان و عدم پوشش‌های بیمه‌ای، سرنوشت محتوم برخی از بازنشستگان است» گفت: باید پرسید چرا قانون الزام تامین اجتماعی برای بیمه‌شدگان اجرا نمی‌شود؛ امروز قیمت داروها سر به فلک کشیده؛ هزینه‌های ویزیت پزشکان نیز مزید بر علت شده؛ در مراجعه به برخی از پزشکان باید ابتدا ویزیت پرداخت شود؛ دکتر جهت تشخیص دستور آزمایش می‌دهد و بعد جهت کنترل برگه‌ی آزمایش مجددا ویزیت دریافت می شود و بعد اعلام می‌کنند باید سونو نیز داشته باشید و باز پرداخت حق ویزیتی دیگر در برنامه قرار می‌گیرد!

یک فعال کارگری گفت: حمایتهای نمایشی از کارگران ساختمانی اوضاع را بدتر می‌کند. به طور مثال قانونی که مجلس ظرف یک سال گذشته مصوب کرده، تا کنون نه تنها کمکی به بیمه کارگران ساختمانی نکرده بلکه سبب شده، موضوع بیمه این کارگران در مجلس مسکوت بماند.

بر اساس گزارش‌ های رسیده، در برخی کارگاه‌ها و شرکت‌ها، کارگران پس از سال‌ها فعالیت متوجه شده‌اند که سوابق بیمه‌ای آن‌ها به‌طور کامل ثبت نشده یا به دلایل مختلف توسط سازمان تأمین اجتماعی رد شده است. این در حالی است که طبق قوانین، بازرسان تأمین اجتماعی موظف به بررسی وضعیت بیمه‌ای کارگران و جلوگیری از تخلفات کارفرمایان هستند.

به گفته مدیرعامل صندوق بیمه اجتماعی روستاییان و کشاورزان و عشایر، افزایش ۳۵ درصد حق بیمه توسط هیات امنای صندوق در سال آتی برای شاغلین تحت پوشش صندوق بیمه اجتماعی روستاییان و کشاورزان صورت خواهد گرفت.

سعید فتاحی گفت: اگر یک کارگر با عنوان «استادکار برق» کار کرده باشد، اما به عنوان «کارگر ساده» ثبت شده باشد، در زمان درخواست بازنشستگی با مشکلاتی مواجه می‌شود و تأمین اجتماعی نیز هیچ مدرکی برای ارایه عناوین شغلی واقعی آن کارگر ارائه نمی‌دهد. این موضوع باعث می‌شود که کارگران نتوانند به راحتی درخواست بازنشستگی دهند و در نهایت، این مسائل به ضرر کارگران تمام می‌شود.

در شرایط اقتصادی فعلی، برخی کارفرمایان به دلیل مشکلات مالی و کاهش درآمدها، اعلام کرده‌اند که پرداخت به‌موقع عیدی با چالش‌هایی روبرو است. در عین حال، جامعه کارگری به خاطر تورم بالا و افزایش هزینه‌های زندگی، به دریافت این مبلغ در زمان مقرر نیاز دارد.

کمک هزینه کفن و دفن، علاوه بر بازماندگان افراد بازنشسته، به بازماندگان مستمری بگیران از کارافتاده کلی و بیمه‌ شدگان اجباری و اختیاری و مقرری بگیران بیمه بیکاری نیز پرداخت می‌شود.

مزایای بازنشستگی و درمان از جمله دغدغه‌های اصلی کارگران به شمار می‌رود و تنها راه دستیابی به این مزایا، مسیر بیمه تأمین اجتماعی است. با این حال، گاهی مشاهده می‌شود که کارفرمایان از پرداخت بیمه خودداری می‌کنند.

عباس شیری، بازرس کانون عالی انجمن صنفی کارگران ساختمانی کشور گفت: کارگران فصلی از جمله کارگران ساختمانی سخت‌ترین روزهای خود را سپری می‌کنند اما نه صدای آن‌ها و نه ما به عنوان نمایندگان کارگری به جایی نمی‌رسد. من از شما نمایندگان محترم سوال می‌کنم آیا پیگیر امنیت شغلی، بیمه تامین اجتماعی یا معیشت آن‌ها شده‌اید؟ اگر این طور است، گزارش بدهید که مردم هم بدانند.