ابوالفضل ظهره‌وند، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، با ستایش پیشرفت‌های چشمگیر چین در اقتصاد و برنامه‌ریزی، از رویکرد منفعلانه برخی مسئولان در تعامل با این قدرت جهانی انتقاد کرد. او با تأکید بر نقش کلیدی ایران در آینده انرژی و ترانزیت چین، خواستار استراتژی فعال‌تر و برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای بهره‌برداری از این فرصت طلایی شد.

در حالی که رهبر انقلاب بر لزوم غلبه فضای کار و امید بر شرایط «نه جنگ، نه صلح» تأکید دارند، ایران با گسترش روابط تجاری با چین، در مسیر کسب سهمی بزرگ‌تر از بازار جهانی گام برمی‌دارد. از تکمیل کریدورهای اقتصادی تا تقویت معیشت مردم، این همکاری می‌تواند آینده اقتصادی منطقه را دگرگون کند.

در میانه فشارهای بی‌سابقه غرب و محدودیت‌های تحریمی که از سال ۲۰۱۸ با خروج آمریکا از برجام شدت گرفت، ایران استراتژی تازه‌ای را برای رشد اقتصادی خود برگزیده است؛ استراتژی‌ای که بر پایه «چرخش به شرق» استوار است. تهران با بازتعریف جایگاه خود در معادلات ژئوپلیتیک، به جای تکیه بر کانال‌های سنتی تجارت با اروپا و آمریکا، به سمت همکاری‌های گسترده با قدرت‌های نوظهور آسیایی حرکت کرده است. پیوستن به سازمان همکاری شانگهای، انعقاد قراردادهای راهبردی با چین و روسیه، و توسعه بنادر و مسیرهای ترانزیتی مشترک با هند، بخشی از این تغییر بنیادین محسوب می‌شود. هم‌زمان، استفاده از ارزهای محلی، قراردادهای بلندمدت انرژی، و حتی بهره‌گیری از کریپتوکارنسی‌ها به ایران کمک کرده تا سدهای تحریمی غرب را دور بزند و سهم بیشتری از تجارت اوراسیا را به خود اختصاص دهد. این چرخش استراتژیک نه تنها ابزاری برای مقابله با فشارهای اقتصادی است، بلکه در حال تبدیل شدن به یک ستون ژئوپلیتیکی جدید است که می‌تواند موقعیت ایران را به عنوان هاب ترانزیتی و انرژی منطقه تثبیت کند.

مصطفی رجبی‌مشهدی، مدیرعامل شرکت توانیر، در نشستی با نمایندگان شرکت‌های چینی بر ضرورت بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته در انرژی‌های تجدیدپذیر، ذخیره‌سازهای الکتریکی و نیروگاه‌های تلمبه‌ذخیره‌ای تأکید کرد. وی خواستار گسترش همکاری‌های فنی و انتقال دانش روز به ایران شد تا تاب‌آوری شبکه برق کشور تقویت شود.

معاهده ۲۵ ساله همکاری ایران و چین که در سال ۱۳۹۹ تصویب شد، اکنون با سفر اخیر رئیس‌جمهور و تیم اقتصادی‌اش به پکن وارد مرحله‌ای تازه شده است؛ سندی که نه تنها بر تقویت روابط دوجانبه در حوزه‌های انرژی، تجارت، صنعت و زیرساخت تمرکز دارد، بلکه می‌تواند در شرایط تحریم و فشارهای خارجی، پشتوانه‌ای برای توسعه پایدار اقتصاد ایران باشد. کارشناسان معتقدند اجرای موفق این همکاری در گرو ایجاد سازوکارهای دقیق داخلی، از جمله ستاد هماهنگی در وزارت اقتصاد، شفافیت در سرمایه‌گذاری و استفاده از ظرفیت‌های ترانزیتی ایران در طرح «کمربند و جاده» است؛ ظرفیتی که در صورت مدیریت درست، کشور را به حلقه‌ای راهبردی در زنجیره تأمین جهانی و نقطه توازن تازه‌ای در اقتصاد بین‌الملل تبدیل خواهد کرد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با امضای فرمانی اجرایی، راه را برای تحریم کشورهایی مانند ایران، چین و افغانستان به اتهام «بازداشت غیرقانونی» آمریکایی‌ها هموار کرد. این اقدام که با هدف مقابله با «دیپلماسی گروگان‌گیری» انجام شده، می‌تواند با اعمال تحریم‌ها، محدودیت‌های صادراتی و ممنوعیت ورود، فشار جدیدی بر کشورهای هدف ایجاد کند.

چین با معرفی پهپاد هایپرسونیک «MD-۱۹» که قادر به پرواز با سرعت بیش از ماخ ۵ در نزدیکی مرز فضا است، موجی از نگرانی را در محافل دفاعی آمریکا به راه انداخته است. این سلاح پیشرفته با قابلیت پرتاب از سکوهای متنوع و دشواری رهگیری، می‌تواند تعادل قدرت نظامی جهانی را به نفع پکن تغییر دهد.

روسیه در پاسخ به تحریم‌های فزاینده غرب و کاهش شدید بازار انرژی اروپا، با تقویت خط لوله «قدرت سیبری» و امضای تفاهم‌نامه ساخت «نیروی سیبری ۲»، همکاری گازی خود با چین را گسترش می‌دهد. این پروژه عظیم، که بزرگ‌ترین خط لوله گازی جهان خواهد بود، تلاشی برای تثبیت جایگاه روسیه در بازار انرژی آسیا در برابر فشارهای ژئوپلیتیکی است.

شرکت ریلمی تایید کرد که گوشی مجهز به باتری ۱۰ هزار میلی‌آمپر اوایل سال ۲۰۲۶ به صورت تجاری روانه بازار می‌شود.

چین با حفظ توازن در روابط خود با تهران، تل‌آویو و پایتخت‌های عربی، به دنبال ایفای نقش میانجی معتبر در خاورمیانه است، نه هم‌پیمانی جنگی. در این میان، ایران می‌تواند با هم‌راستا کردن منافع پکن با ثبات منطقه‌ای، از اهرم‌های اقتصادی و دیپلماتیک چین برای کاهش تنش‌ها و تقویت جایگاه خود بهره ببرد، بدون انتظار حمایت نظامی مستقیم از پکن.

حضور هیات اقتصادی ایران به ریاست وزیر اقتصاد در اجلاس شهریور ماه پیمان شانگهای، فرصتی بی‌نظیر برای معرفی ظرفیت‌های اقتصادی کشور و تقویت دیپلماسی اقتصادی در برابر فشارهای تحریمی غرب محسوب می‌شود. این حضور می‌تواند روابط اقتصادی ایران با کشورهای عضو را توسعه دهد و با استفاده از همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی، نقش جمهوری اسلامی را در مقابله با تحریم‌ها پررنگ‌تر کند.

روابط تجاری ایران و چین در اوج خود قرار دارد و آمارها نشان می‌دهد هم صادرات نفت و هم تجارت غیرنفتی ایران با چین رکورد زده‌اند. طی سه دهه گذشته، حجم تجارت غیرنفتی دو کشور بیش از ۱۱۳ برابر شده و ایران در فروش نفت به چین، تراز تجاری مثبت خود را حفظ کرده است.

رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین با اشاره به روند رو به رشد مبادلات تجاری این دو کشور، گفت: مبادلات تجاری ایران و چین با احتساب نفت به ۶۵ میلیارد دلار در سال گذشته رسیده و بلوکه کردن پول ایران در چین صحت ندارد.

نایب رئیس سابق کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس گفت: با توجه به اینکه اصل پیمان شانگهای، یک نهاد اقتصادی در برابر غرب است، حضور هیات ایرانی به ویژه وزیر اقتصاد در این اجلاس می‌تواند نقشی کلیدی برای مقابله با فشارهای غرب ایفا کند.

در حالی‌ که نگاه اقتصاد جهان آرام‌آرام از غرب به شرق می‌چرخد، ایران با پیوستن به پیمان شانگهای در برابر بازاری میلیارد دلاری ایستاده است؛ بازاری که چین، روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی در آن منتظرند تا «سود در سفر» را برای صادرکنندگان ایرانی واقعی کنند.

سفر رئیس‌جمهور ایران به پکن برای شرکت در اجلاس شانگهای و مراسم رژه ارتش چین، فرصتی طلایی برای تقویت روابط راهبردی تهران-پکن است. این سفر در شرایط حساس منطقه‌ای، پس از جنگ ۱۲ روزه علیه ایران، می‌تواند نقشی کلیدی در ایجاد بازدارندگی ژئوپلیتیکی و مهار اقدامات خصمانه کشورهای غربی ایفا کند.

وزیر جهاد کشاورزی، از توافقات جدید ایران و چین خبر داد و گفت: صادرات برخی میوه‌جات ایران به صورت مستقیم آغاز و هدف‌گذاری شده که حجم تجارت کشاورزی دو کشور از ۷۶۰ میلیون دلار به بیش از دو میلیارد دلار در دو سال آینده برسد. همچنین، حجم مبادلات کشاورزی با روسیه در سال گذشته حدود ۱.۲ میلیارد دلار بود. پیش‌بینی می‌کنیم این عدد امسال با رشد ۳۰ تا ۳۵ درصدی همراه شود و تا سال ۱۴۰۵ حتی به سه میلیارد دلار برسد.

سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفتی اعلام کرد که ایران با دور زدن تحریم‌ها از طریق کشورهای ثالث، صادرات نفت خود را حفظ کرده و مکانیسم ماشه تأثیری بر آن ندارد، اما ممکن است بهانه‌ای برای حمله نظامی به ایران فراهم کند.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، نهم و دهم شهریور ۱۴۰۴ برای شرکت در اجلاس سران سازمان همکاری‌های شانگهای به چین سفر می‌کند. این سفر که فراتر از یک دیدار دیپلماتیک معمولی است، در بستر روابط عمیق اقتصادی و نظامی ایران و چین، نگرانی‌هایی را برای غرب درباره تغییر توازن قدرت در خاورمیانه برانگیخته است.

سفر رئیس‌جمهور ایران به چین فرصتی تاریخی برای انتقال پیام‌های کلیدی تهران است؛ از نمایش ثبات نظام در برابر تهدیدات منطقه‌ای تا نقش‌آفرینی فعال در نظم چندقطبی جهانی و همکاری اقتصادی با جنوب جهانی. موفقیت این سفر به انتقال باورپذیر این پیام‌ها وابسته است تا آینده روابط بین‌المللی ایران را در مسیری نو رقم بزند.