دولت ترامپ وارد گود لیتیوم شد: آمریکا با تملک سهم از پروژه «تاکر پاس» به دنبال شکستن انحصار چین در تأمین فلز حیاتی باتری‌هاست؛ جنرال موتورز در مرکز این استراتژی امنیتی-اقتصادی.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در پیامی به شی جین‌پینگ، همتای چینی خود، ضمن تبریک هفتاد و ششمین سالگرد تأسیس جمهوری خلق چین، بر اولویت تقویت مشارکت راهبردی دو کشور تأکید کرد و دستاوردهای چین را عاملی برای رفاه جهانی دانست.

فعال‌سازی مکانیسم ماشه نه‌تنها مانعی برای ایران نیست، بلکه دریچه‌ای به سوی تقویت روابط با شرق سیاسی و جنوب جهانی گشوده است. محسن پاک‌آیین، دیپلمات باسابقه، تأکید دارد که ایران با تمرکز بر همکاری با چین، روسیه، همسایگان منطقه‌ای و بهره‌گیری از ظرفیت‌های بین‌المللی، می‌تواند جایگاه خود را در نظم نوین جهانی تثبیت کند.

سال ۲۰۲۵، چین هفتاد و ششمین سالگرد تأسیس جمهوری خلق خود را جشن می‌گیرد و این رویداد با تعطیلات «هفته طلایی» و جشنواره میانی پاییز، فرصتی بی‌سابقه برای گردشگری و تقویت اقتصاد داخلی فراهم کرده است.

چین در پاسخ به تصمیم مکزیک برای اعمال تعرفه‌های تا ۵۰ درصد بر بیش از ۱۴۰۰ محصول آسیایی، تحقیقات گسترده‌ای را در زمینه موانع تجاری این کشور آمریکای لاتین آغاز کرد. وزارت بازرگانی چین این اقدام را تهدیدی برای منافع کشورها و اعتماد سرمایه‌گذاران دانست و هشدار داد که با هرگونه سیاست حمایت‌گرایانه و یکجانبه‌گرایانه مقابله خواهد کرد.

بازگشت احتمالی مکانیسم ماشه، آینده صادرات نفت ایران را بیش از هر زمان دیگری به تصمیمات چین و روسیه گره زده است. در حالی‌که تهران همچنان چشم به شرق دوخته، تخفیف‌های سنگین نفتی، وابستگی به پالایشگاه‌های مستقل چین و کاهش قدرت چانه‌زنی، نشان می‌دهد این «شراکت راهبردی» بیش از همیشه پرهزینه و پرریسک شده است.

امیر روشن‌بخش قنبری، معاون سازمان توسعه تجارت ایران، با تأکید بر اینکه فعال‌سازی مکانیسم ماشه تجارت خارجی کشور را متوقف نخواهد کرد، اظهار داشت که تدابیر محرمانه‌ای برای حفظ روند صادرات و واردات اندیشیده شده است. وی افزود که اسنپ‌بک کنونی به دلیل عدم همراهی برخی کشورها مانند چین و روسیه، تأثیر کمتری نسبت به گذشته خواهد داشت.

بازگشت مکانیسم ماشه و تشدید تحریم‌ها، اقتصاد ایران را در برابر آزمونی دشوار قرار داده است. در حالی که برخی معتقدند اقتصاد ایران به دلیل سال‌ها تحریم مقاوم شده، اثرات روانی و حقوقی این تحریم‌ها می‌تواند شوک‌های جدیدی به بازارها وارد کند. فرشید شکرخدایی، رئیس کمیسیون سرمایه‌گذاری و تأمین مالی اتاق بازرگانی ایران، در گفت‌وگویی تحلیلی، ابعاد این چالش و نقش کلیدی بخش خصوصی در مدیریت آن را بررسی می‌کند.

همکاری چین و روسیه در توسعه “جاده ابریشم قطبی” فصل نوینی در تجارت جهانی گشوده است. این مسیر دریایی جدید، با کوتاه کردن مسافت بین آسیا و اروپا، جایگزینی بالقوه برای کانال سوئز محسوب می‌شود و رقابت‌های ژئوپلیتیکی را تشدید کرده است.

فعال‌سازی مکانیسم ماشه، گرچه فشار بر ایران را افزایش داده، اما با مخالفت صریح چین و روسیه، فرصتی برای تقویت جایگاه دیپلماتیک و ژئوپلیتیک ایران فراهم کرده است. به گفته استاد روابط بین‌الملل دانشگاه تهران، این تحول نه‌تنها ایران را در موضع انفعال قرار نداده، بلکه ظرفیت‌های جدیدی برای بازیگری فعال در منطقه و جهان ایجاد کرده است.

چین در سال‌های اخیر با شتابی بی‌سابقه به ذخیره‌سازی طلا روی آورده و ذخایر رسمی این فلز گرانبها را به بیش از ۲۳۰۰ تن رسانده است. این افزایش چشمگیر، که از سال ۲۰۲۲ با افزودن بیش از ۳۰۰ تن طلا همراه بوده، نشان‌دهنده تغییر استراتژیک پکن در تقویت ذخایر ارزی خود است. آیا این حرکت چین نشانه‌ای از آماده‌سازی برای تحولات بزرگ اقتصادی در جهان است؟

بازار املاک چین این روزها در مواجهه با بحرانی بی‌سابقه قرار دارد. میلیون‌ها واحد مسکونی خالی، برج‌های نیمه‌تمام و پروژه‌های رهاشده، تصویر ناخوشایندی از بخش مسکن این کشور ارائه می‌دهد و نگرانی‌های اقتصادی را افزایش داده است. این وضعیت فشار زیادی بر دولت پکن وارد کرده و باعث شده سیاستگذاران به راهکارهایی غیرمعمول روی بیاورند.

اقتصاد چین با ظهور ارتش عظیمی از کارگران موقت که از طریق پلتفرم‌های فناوری مشغول به کارند، در حال تحول است. این کارگران، که حدود ۴۰ درصد نیروی کار شهری را تشکیل می‌دهند، با چالش‌هایی نظیر فقدان امنیت شغلی، عدم دسترسی به خدمات عمومی و ناتوانی در کسب مهارت‌های لازم برای پیشرفت مواجه‌اند، اما در عین حال، انعطاف‌پذیری این مشاغل برای کارفرمایان و برخی کارگران جذابیت دارد.

چین؛ بزرگ‌ترین آلاینده جهان، امروز به بزرگ‌ترین ناجی زمین تبدیل شده است. کشوری که سال‌ها سهم عمده‌ای از انتشار گازهای گلخانه‌ای را بر دوش داشته، حالا با تولید انبوه پنل‌های خورشیدی، باتری‌های لیتیوم-یون و خودروهای برقی، مسیر کربن‌زدایی جهانی را هموار می‌کند. ارزان‌سازی فناوری‌های سبز، سیاست صنعتی متمرکز و صادرات فناوری به کشورهای در حال توسعه، چین را از تهدید اقلیمی به کلید نجات زمین بدل کرده است.

حزب کمونیست چین با تصویب طرحی تازه قصد دارد رکود چندساله بازار مسکن را پایان دهد و در عوض، فرصت‌های شغلی جدیدی برای شرکت‌های ساختمانی فراهم کند. طبق این برنامه، «بخش ساختمان» همچنان موتور اصلی رشد اقتصادی چین خواهد بود، اما تمرکز از برج‌سازی‌های بدون مشتری به سمت ایجاد «شهرهای خوشه‌ای» منتقل شده است.

تهران به‌زودی شاهد کلنگ‌زنی یک نیروگاه خورشیدی ۳۵۰ مگاواتی در ورامین خواهد بود که با همکاری یک شرکت چینی ساخته می‌شود. آیا این پروژه عظیم می‌تواند بحران ناترازی ۱۵۰۰ مگاواتی برق پایتخت را مهار کند؟

در حالی که سایه ممنوعیت تیک‌تاک بر سر آمریکا سنگینی می‌کند، وزیر خزانه‌داری این کشور و مذاکره‌کننده ارشد چین در مادرید پای میز مذاکره می‌نشینند تا درباره تعرفه‌ها، امنیت ملی و آینده این اپلیکیشن پرطرفدار تصمیم‌گیری کنند. آیا این دیدار می‌تواند تنش‌های تجاری بین دو غول اقتصادی جهان را کاهش دهد؟

حتی پیش از آنکه مکانیسم ماشه فعال شود، نامش کافی است تا سایه‌ای از التهاب بر بازار ایران بیفکند؛ بندی حقوقی در برجام که به غرب امکان می‌دهد بدون قطعنامه‌ای تازه، تحریم‌های شورای امنیت را بازگردانند. اما کارشناسانی چون فواد ایزدی این ابزار را بیش از آنکه اقتصادی بدانند، روانی و سیاسی می‌خوانند؛ سلاحی برای ایجاد هراس در افکار عمومی و تکانه در بازار ارز و طلا. با این حال، همان‌گونه که تجربه سال ۲۰۲۰ نشان داد، ایران می‌تواند با بهره‌گیری از شکاف‌های میان آمریکا و اروپا، همراهی چین و روسیه، و استفاده از ظرفیت نهادهای غیرغربی چون شانگهای و بریکس، این تهدید را به فرصتی برای بازتعریف موقعیت خود بدل سازد.

رژیم صهیونیستی با نگرانی فزاینده‌ای به همکاری‌های نظامی رو به رشد میان چین و ایران، به‌ویژه در زمینه تولید موشک‌های زمین به زمین، چشم دوخته است.

صنعت خودروسازی اروپا در برابر طوفانی از چالش‌ها قرار گرفته است. رهبران این صنعت با هشدار به کمیسیون اروپا، ممنوعیت خودروهای احتراقی تا سال ۲۰۳۵ را غیرممکن خوانده و خواستار بازنگری در سیاست‌های اقلیمی شده‌اند. تسلط چین بر بازار باتری، ضعف زیرساخت‌ها و فشارهای اقتصادی، آینده این صنعت کلیدی را در هاله‌ای از ابهام فرو برده است.