یک کارشناس حملونقل با اشاره به مشکلات متعدد مالی شرکتهای حملونقل ریلی مسافری پیشنهاد داد هزینه اجاره لکوموتیو کشنده در قطارهای مسافری، بر اساس میزان فروش بلیت محاسبه شود.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، مهرداد فرشیدی در گفتوگو با روزنامه «گسترش تجارت» با اشاره به اقتصادی نبودن اداره شرکتهای حملونقل ریلی مسافری اظهار کرد: این شرکتها در حال ورشکستگی هستند، زیرا به هیچ عنوان، هزینههای سرمایهگذاری در این بخش با درآمدها همخوانی ندارد. بزرگترین مشکل فعلی این شرکتها این است که شرکتهای هواپیمایی به عنوان رقیب، به میدان آمدهاند و به دلیل انعطافی که در ارائه قیمتها دارند، در بسیاری موارد از شرکتهای ریلی جلو زدهاند.
فرشیدی بالا بودن هزینه اجازه لکوموتیو کشنده (لکوموتیو دیزلی) را از جمله مسائلی میداند که هزینههای زیادی بر شرکتهای ریلی مسافری تحمیل میکند. او در این زمینه گفت: قطارهای مسافربری بخش خصوصی، لکوموتیو کشنده (نیروی کشش) در مالکیت ندارند و در این زمینه وابسته به لکوموتیوهای دیزلی هستند که شرکت دیگری ارائه میکند. قیمتهای این کشندههای دیزلی با توجه به هزینهها، به صرفه نیست. البته نمیگوییم این شرکتها هزینه زیادی برای اجاره لکوموتیو کشنده میگیرند بلکه مسئله این است که درحالحاضر مالک واگن مسافری، هزینههای زیادی دارد که کار را برای او غیراقتصادی میکند.
این کارشناس با اشاره به اینکه درحالحاضر هر صندلی قطار مسافری، به طور متوسط بین ۴۵ تا ۵۰هزار تومان برای مالک واگن هزینه دارد، افزود: درحالحاضر با توجه به کمبود مسافر، قطارها تخفیف میدهند به عنوان نمونه قطار تهران-مشهد بلیت ۹۰تومانی را ۶۰ هزار تومان میفروشند، در حالیکه ۴۵ تا ۵۰ هزار تومان هزینه جاری صندلی است یعنی ۲۵ هزار تومان به ازای هر صندلی، هزینه کشنده پرداخت میشود. همچنین برای هر صندلی، ۱۵ تا ۲۰ هزار تومان هزینه نیروی انسانی و ۵ هزار تومان هزینههای جانبی پرداخت میکند. بنابراین وقتی مالک قطار، بلیت را ۶۰ هزار تومان عرضه میکند، اگر ضریب اشغال قطار ۷۵ درصد باشد، هر واگن ۳۰ بلیت میفروشد، یعنی سود هر واگن ۳۰۰ هزار تومان و در یک ماه، حدود۹میلیون تومان است در حالیکه هزینههای تعمیرات کلی واگن بیش از این است. ضمن اینکه در این محاسبه، سرمایهگذاری اولیه برای خرید واگن، هزینه استهلاک سرمایه و بسیاری از هزینههای سرباری را محاسبه نکردهایم.
آنطور که فرشیدی میگوید، در جلساتی که با حضور مدیران ردهبالای راهآهن برگزار شده، شرکتهای حملونقل ریلی مشکلاتشان را مطرح کرده و راهکارهایی نیز ارائه شده؛ راهکارهایی که بخش خصوصی بیشتر آنها را بیاثر میداند.
وی در این زمینه توضیح داد: مشکلات شرکتهای حملونقل ریلی به اندازهای است که حتی پیشنهاد دریافت وام با بهره پایین از سوی راهآهن را نیز نپذیرفتهاند و میگویند حتی قادر به بازگرداندن وام بدون بهره هم نیستند. آنها همچنین پیشنهاد اجاره رایگان لکوموتیوهای کشنده را نیز رد میکنند و میگویند حاضرند واگنهای خود را به طور رایگان در اختیار راهآهن قرار دهند تا هزینههای اداره قطار در شرایطی که ضریب اشغال پایین و قطار، زیانده است، بر دوش آنها نباشد.
به گفته وی، در شرایط کمبود مسافر، شرکتهای حملونقل ریلی نمیتوانند برای جبران زیان خود، قیمتها را افزایش دهند و همین حالا هم بلیت قطار را با ۴۰ تا ۵۰ درصد تخفیف عرضه میکنند.
این کارشناس معتقد است در چنین شرایطی، تنها راه جلوگیری از زیان شرکتهای ریلی آن است که دولت هزینه اجاره لکوموتیو کشنده را به عنوان بخشی از درآمد فروش بلیت تعیین کند.
وی توضیح داد: به این ترتیب هزینه اجاره کشنده برای شرکتهای ریلی، بر مبنای میزان فروش تعیین خواهد شد؛ یعنی اگر قطاری ۱۰ میلیون تومان بلیت فروخته، ۳۰ درصد درآمد آن یعنی ۳ میلیون تومان را باید برای اجاره لکوموتیو کشنده بپردازد. در این صورت تکلیف مالک واگن روشن است و میتواند تخمین بزند چقدر از درآمد هر قطار را باید برای کشنده هزینه کند.
به گفته فرشیدی با این روش، میتوان بسیاری از مسیرهای مسافری که تقاضا در آنها وجود دارد اما به دلیل به صرفه نبودن، قطار مسافری ندارند را فعال کرد.
وی گفت: درحالحاضر در بسیاری مسیرها مانند اصفهان- مازندران یا مازندران- تبریز، هم راهآهن و هم ظرفیت قطار مسافری وجود دارد اما این قطار راهاندازی نشده که اگر راهآهن موافقت کند که اجاره لکوموتیو کشنده، درصدی از هزینه فروش بلیت باشد و مابهتفاوت آن را راهآهن بپردازد، میتوان در این مسیرها نیز قطار راهاندازی کرد.
فرشیدی معتقد است این کار به سود راهآهن نیز تمام میشود، زیرا اگر شرکتهای بخش خصوصی فعال در حملونقل مسافر، نتوانند این بخش را اداره کرده و آن را رها کنند، راهآهن باید دوباره خود اداره این بخش را بهدست گیرد که این برای راهآهن هزینهبر خواهد بود.
