رئیس اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی شهرستان کنگاور در کرمانشاه، با اشاره به حجم بالای مراجعات مردمی در استانهای همجوار مرزهای غربی، گفته است بخشی از شهروندان این مناطق به دلایل کاری، تجاری، زیارتی یا خانوادگی رفتوآمدهای مکرری به عراق دارند. به گفته او، سابقه سفر خارجی یکی از شاخصهایی است که در ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوار لحاظ میشود و میتواند در کنار سایر معیارها، امتیاز رفاهی خانوار و در نتیجه جایگاه آن در دهکبندی درآمدی را تغییر دهد. او تأکید کرده دهکبندی هرگز بر پایه یک شاخص واحد انجام نمیشود، بلکه مجموعهای از اطلاعات بانکی، دارایی، درآمد و سفرهای خارجی با هم بررسی میشوند.
در مقابل، معاون رفاهی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در گفتوگویی جداگانه با صراحت اعلام کرده که سفر خارجی ملاک دهکبندی یارانهای نیست. به گفته این مقام، آنچه واقعاً در تعیین دهک اثر دارد، گردش مالی چندساله افراد است، نه یک یا چند سفر مشخص. برای مثال، او توضیح داده که اگر عضوی از خانواده حساب بانکی خود را در اختیار شخص دیگری برای کسبوکار یا تجارت قرار دهد، یا خودرو و املاک را بهصورت قولنامهای (بدون سند رسمی) خرید و فروش کند، همین موضوع میتواند باعث افزایش گردش حساب و قرار گرفتن خانوار در دهک دهم شود.
جمعبندی این تناقض برای شما: سابقه سفر خارجی بهتنهایی و بهصورت رسمی در آییننامه، معیار حذف یارانه اعلام نشده، اما به گفته مقامات محلی میتواند بهعنوان یکی از دادههای جانبی در امتیاز رفاهی خانوار اثر بگذارد. پس اگر سفر به عراق داشتهاید و یارانهتان قطع شده، لزوماً «تنها» دلیل همین نیست؛ باید کل پرونده اقتصادی خانوار را بررسی کنید.
بر اساس آییننامه اجرایی مصوب هیئت وزیران (مستند به قانون بودجه)، این شاخصها میتوانند باعث قرار گرفتن خانوار در دهکهای بالا و حذف یارانه شوند:
| ردیف | معیار | آستانه تقریبی |
|---|---|---|
| ۱ | درآمد ماهانه سرانه خانوار | بیش از ۱۰ میلیون تومان به ازای هر نفر |
| ۲ | مالکیت املاک و مستغلات (از جمله ویلا) | مجموع ارزش بیش از ۳۵ میلیارد تومان |
| ۳ | مالکیت خودروی سواری یا وانت دوکابین با پلاک شخصی | ارزش بیش از ۳ میلیارد تومان |
| ۴ | گردش و تراکنشهای بانکی غیرمتعارف | برای خانوار ۵ نفره، حدود ۱۰۰ میلیون تومان در ماه |
| ۵ | اقامت خارج از کشور یا بیش از ۵ سفر خارجی در یک سال | بر اساس اعلام وزارت امور خارجه |
| ۶ | شاخص «خرید خرد» (میانگین هزینه خرید و اجاره ماهانه) | برای خانوار ۳ نفره، بیش از ۵۰ میلیون تومان |
مهم: خانوار لازم نیست همه این شرایط را داشته باشد؛ عبور از سقف حتی در یکی از این شاخصها میتواند منجر به تغییر دهک شود. اعداد جدول بر اساس آخرین آییننامههای منتشرشده است و ممکن است بهروزرسانی شود؛ برای رقم دقیق و نهایی به سامانه حمایت مراجعه کنید.
جدا از شاخصهای بالا، بخش زیادی از قطعیهای یارانه ربطی به درآمد واقعی خانوار ندارد و صرفاً ناشی از اشتباهات ثبت اطلاعات است:
نکته امیدوارکننده اینجاست: این دسته از دلایل معمولاً با یک اصلاح ساده در سامانه قابل رفع هستند و نیازی به تغییر واقعی در وضعیت مالی خانوار ندارند.
۱. به سامانه حمایت به نشانی hemayat.mcls.gov.ir مراجعه و با کد ملی سرپرست خانوار وارد شوید. ۲. در بخش «شناسنامه اقتصادی خانوار»، دهک فعلی و دلیل ثبتشده قطع یارانه نمایش داده میشود. ۳. در صورت نداشتن دسترسی اینترنتی، میتوانید با شمارههای ۰۲۱-۶۳۶۹ و ۰۲۱-۶۳۶۹۰۹۲۰ وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تماس بگیرید. ۴. مراجعه حضوری به دفاتر پیشخوان دولت یا پلیس +۱۰ نیز با ارائه کارت ملی امکانپذیر است.
اگر پس از استعلام متوجه شدید دهکبندی شما اشتباه است، این مراحل را دنبال کنید:
رسیدگی به اعتراضها معمولاً بین ۱۰ روز کاری تا ۳ ماه زمان میبرد. ثبت اعتراض کاملاً رایگان است و بهتر است مراقب افراد سودجویی باشید که ادعای تسریع فرآیند در ازای دریافت وجه را دارند.
قطع یارانه یا کالابرگ همیشه بهمعنای افزایش واقعی درآمد خانوار نیست؛ گاهی یک خطای ثبتی یا داده قدیمی در سامانههاست. پیش از هر اقدامی، دهکبندی خود را در سامانه حمایت استعلام بگیرید و در صورت مغایرت، بدون فوت وقت اعتراض ثبت کنید. با نزدیکشدن به مرحله اول شارژ کالابرگ تیرماه (۱۵ تیر)، فرصت اصلاح دهکبندی محدودتر میشود — همین امروز وضعیت خود را چک کنید.
