در حالی که افزایش قیمت کالاهای اساسی در ماههای اخیر، فشار بیشتری بر سبد معیشت خانوارها وارد کرده است، دولت همزمان دو مسیر را برای تقویت طرح کالابرگ دنبال میکند؛ از یک سو پیشنهاد افزایش اعتبار این طرح در حال بررسی است و از سوی دیگر، مشارکت تولیدکنندگان برای ارائه تخفیف روی کالاهای مشمول کالابرگ در دستور کار قرار گرفته تا بخشی از هزینه خرید خانوارها جبران شود.
امروز(دوشنبه) وزیر کار در جمع خبرنگاران با بیان اینکه کالابرگ در دولت در دست بررسی است، توضیح داد: آنچه که در این ماه اجرایی خواهد شد این است که تولیدکنندگان برای درصدی از کالا برگ، به مردم تخفیف بدهند. در صنعت لبنیات با توجه به مذاکراتی که انجام شده، برخی از شرکتها که اسامی شان را خودشان اعلام میکنند، روی کالابرگ ۱۰ درصد تخفیف میدهند. با توافقی که انجام دادیم درصدی از آن را برای شرکتهایی که تخفیف میدهند تعیین خواهیم کرد. درباره روغن هم برخی از شرکتها اعلام کردهاند که سه درصد تخفیف خواهند داد، با این حال این موضوع هنوز نهایی نیست و ما درخواست تخفیف بیشتری داریم. ۱۰ درصد را با صنعت لبنیات و با برخی از شرکتها نهایی کردیم که اطلاع رسانی خواهد شد.
وی درباره افزایش اعتبار کالابرگ در خردادماه نیز گفت: پیشنهادی از طرف ما و دستگاههای مختلف به سازمان برنامه رفته و با توجه به محدودیت بودجه در حال بررسی است، اما درباره خرداد ماه هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده است.
پیش از این یعقوب اندایش- معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی- در گفتوگو با رسانهها از افزایش اعتبار کالابرگ و بررسی سناریوهای آن در هیات دولت خبر داده و گفته بود: درخواست افزایش رقم به دولت داده شده، اما فعلا با همان رقم یک میلیون تومان برای هر نفر ادامه پیدا خواهد کرد. با توجه به محدودیتهای بودجهای، موضوع فعلا در دست بررسی است و در صورت تصویب نهایی مبلغ در کمیتههای تخصصی دولت، اطلاعرسانی لازم به مردم صورت خواهد گرفت. تمام سعی دولت و وزارتخانه این است که افزایش مبلغ کالابرگ به اردیبهشتماه برسد و اگر نشد در خرداد ماه اعمال خواهد شد.
طبق گفته برخی نمایندگان مجلس، بازنگری و افزایش مبلغ کالابرگ در قالب ارسال لایحهای از سوی دولت به مجلس به منظور اصلاح بودجه اتفاق خواهد افتاد تا منابع جدیدی برای طرح کالابرگ پیش بینی شود.
تنها نقطه قوت ماجرای کالابرگ، تاکید و دستور رئیس جمهور برای اصلاح و بازنگری مبلغ آن و سیگنالهایی است که از سوی برخی دولتمردان، نمایندگان مجلس و مسئولان امر برای افزایش اعتبار کالابرگ فرستاده می شود، چنانچه سید محمدمهدی طباطبایی - معاون ارتباطات دفتر رئیسجمهور در گفتوگویی اعلام کرده بود که افزایش رقم کالا برگ تقریبا قطعی است و مهرداد بائوج لاهوتی - عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس، در آخرین اظهارات خود خاطرنشان کرد که در جلسات فشرده با حضور مسئولان سازمان برنامه و بودجه و شخص رئیس جمهور، همگی بر لزوم بازبینی رقم کالابرگ به توافق رسیدهاند منتها نکته کلیدی، مرحله نهاییسازی منابع مالی است و از آنجا که بودجه سال جاری در شرایط غیرجنگی تنظیم شده بود، اکنون دولت درصدد تدوین لایحهای برای اصلاح بودجه است تا منابع جدیدی را برای این طرح حمایتی تامین کند. هدف این است که به زودی مبلغی به یک میلیون تومان فعلی اضافه شود تا مردم بتوانند با توان مالی بیشتری در برابر گرانیهای تحمیل شده، کالاهای اساسی خود را تامین کنند.
اظهارات لاهوتی - نماینده مجلس این نکته اساسی را روشن میکند که بازنگری و افزایش مبلغ کالابرگ در قالب ارسال لایحهای از سوی دولت به مجلس به منظور اصلاح بودجه اتفاق خواهد افتاد تا منابع جدیدی برای طرح کالابرگ پیش بینی شود.
با این حال موضوع افزایش مبلغ کالابرگ در هفته های اخیر با کش و قوس های فراوان روبهرو بوده و تصمیم نهایی در این خصوص هنوز اتخاذ نشده است و صرفنظر از بررسی پیشنهادات، موضوع تامین منابع برای افزایش مبلغ کالابرگ توسط سازمان برنامه و بودجه است.
روز گذشته اما فاطمه مهاجرانی - سخنگوی دولت در یک گفتوگوی تلویزیونی درباره افزایش مبلغ کالابرگ، اعلام کرد: رقمهایی که برای تخصیص کالابرگ درنظر گرفته شده تقریبا برای خرید مایحتاج یک نفر کفاف نمیدهد؛چرا که تورم افزایش یافته و قیمت بسیاری از اقلام کالابرگ گرانتر شده و اعتبار فعلی پاسخگو نیست.شرایط اقتصادی و اتفاقاتی که در مرزهای جنوبی و دریا می افتد، روی درآمد کلی کشور تاثیرگذار است ولی رئیس جمهور در هر جلسه بر پیگیری معیشت مردم تاکید دارد.
مطابق «آیین نامه تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم» این اختیار به کارگروه ماده ۱۳ داده شده که درباره میزان افزایش اعتبار کالابرگ متناسب با رشد تورم و میزان افزایش مبلغ کالاهای مشمول اعتبار تصمیمگیری کند.
حمید حاجاسماعیلی، کارشناس اقتصادی معتقد است: رقمهایی که برای تخصیص کالابرگ درنظر گرفته شده تقریبا برای خرید مایحتاج یک نفر کفاف نمیدهد؛ چرا که تورم افزایش یافته و قیمت بسیاری از اقلام کالابرگ گرانتر شده و اعتبار فعلی پاسخگو نیست.
وی تامین منابع اعتباری برای افزایش کالابرگ را چالش پیشروی سازمان برنامه و بودجه دانست و بر ضرورت بازنگری مجدد مبلغ کالابرگ با توجه به افزایش هزینهها به جهت جلوگیری از افت قدرت خرید خانوارها تاکید کرد.
در هرحال مرحله جدید طرح کالابرگ از نیمه خرداد ماه برای ۹ دهک درآمدی به اجرا در خواهد آمد و طبق روال دوره های قبل همچنان یک میلیون تومان اعتبار کالابرگ در حساب سرپرستان خانوار شارژ خواهد شد.
بیتردید در شرایطی که جنگ اتفاق افتاده و هزینهها افزایش یافته، حفظ قدرت معیشت و جلوگیری از کوچک شدن سفرههای مردم ضروری است؛ همچنان که فلسفه توزیع کالابرگ این بود که یارانه کالاهای اساسی از ابتدای زنجیره به انتهای زنجیره که مردم و مصرف کنندگان هستند،انتقال داده شود.
مضاف بر این باید این واقعیت را پذیرفت که لایحه بودجه ۱۴۰۵ سال گذشته و در شرایط غیرجنگی تدوین و توسط مجلس تصویب شد ولی با وقوع جنگ تحمیلی سوم و افزایش هزینه های ناشی از جنگ و رشد تورم، رفته رفته ضرورت بازنگری جدی در لایحه بودجه آشکارتر شد.