علاوه بر این، سکه طلای طرح جدید نیز در سال جاری با ثبت رقم بازدهی ۹۶درصد در رتبه دوم قرار گرفته است. در سال جاری کمترین بازدهی سالانه نیز در بازارهای نرخ سود بانکی و بورس به ترتیب با ارقام ۲۵ و ۳۷درصد ثبت شد.
رشد قیمت طلای جهانی در سال جاری به علاوه رشد نرخ بازار ارز باعث شد که طلا بیشترین بازدهی را داشته باشد. حال آنکه شرایط نامساعد اقتصادی باعث شد که بورس نتواند به نسبت طلا بازدهی قابل توجهی داشته باشد و بازدهی آن حتی از تورم نیز کمتر شد. اگر ریسکهایی نظیر جنگ تحمیلی و ناآرامی، در سال آینده در اقتصاد ایران تداوم داشته باشد، در نتیجه باید شاهد تداوم یکهتازی بازارهای ارز و طلا و محدود شدن رشد بازارهای سهام و سپرده باشیم.
سال۱۴۰۴ یکی از سالهای پرنوسان برای بازار سرمایه بود. بورس تهران در این مدت با دو تهاجم نظامی مستقیم از سوی ائتلاف آمریکایی-صهیونیستی علیه کشورمان مواجه شد. اتفاقی که در تاریخ بازار سرمایه، سابقه نداشتهاست.
بازار سهام امسال بهدلیل وقوع جنگ، از ۶اسفندماه به استقبال تعطیلات پایان سالرفت. برآیند عملکرد بازار نشان میدهد؛ شاخصکل در سال۱۴۰۴ موفق بهثبت بازدهی تنها ۳۷درصدی شدهاست که در مقایسه با سایر بازارهای مالی و دارایی، بازدهی کمتری است. از سویی شاخص هموزن نیز عملکردی ضعیفتر را به نمایش گذاشت و با رشد ۱۹درصدی امسال را به پایان رساند، با اینحال در میانه درگیریهای نظامی اخیر صندوقهای طلا و درآمد ثابت بازگشایی شدند.
ETFهای طلایی بازار سرمایه در سال۱۴۰۴ بهطور متوسط بازدهی بیش از ۱۰۰درصد را تجربه کردند. همچنین صندوقهای درآمد ثابت در این مدت، سود بدونریسک ۳۷.۴ درصد را برای اهالی بازار به ارمغان آوردند. با وجود اصلاحات ارزی و حرکت سیاستگذار اقتصادی در مسیر تکنرخیشدن قیمت دلار، بهنظر میرسد همچنان «ریسکهای سیستماتیک» نقش مهمی را در عملکرد بازار سهام ایفا میکند. کارشناسان میگویند؛ این ریسکها وزنه مهم تصمیمگیری سهامداران را تشکیل میدهند و بورس دربرابر رقبا عقب خواهد نشست.
با وجود آنکه بورس تهران، سال۱۴۰۴ را با اخبار مثبت از مذاکرات هستهای میان ایران و آمریکا آغاز کرد، اما تحولات سیاسی و اقتصادی، مسیر بازار سهام را برای ثبت یک بازدهی مطلوب ناهموار کرد.
بورس برای نخستینبار در یک سالبا دو جنگ مواجه شد. میانه خرداد امسال، درحالی که اهالی بورس، بازار سهام را با چشمانداز بهثمر رسیدن مذاکرات میان ایران و آمریکا، قیمتگذاری میکردند، تهاجم نظامی اسرائیل به ایران آغاز شد. شاخصکل بورس که با ثبت سقف جدید در ۲۸اردیبهشت ۱۴۰۴در محدوده ۳میلیون ۲۵۰هزارواحدی قرار داشت، پس از پایان این درگیری ۱۲روزه و بازگشایی مجدد بازار تا ۲میلیون و ۳۹۵هزار واحد در ۸شهریورماه کاهشیافت. این افت ۲۶درصدی ضمن تقویت ارزندگی بازار و کاهش نسبت P/E به سطح ۵واحد، با برخی از تحولات سیاسی و تقویت قیمت قیمت دلار عجین شد.
بازار سهام در میانه تابستان با فعالشدن مکانیسم موسوم به ماشه، دستوپنجه نرم کرد. این موضوع سبب شد تا قیمت دلار وارد فازصعودی شود. بازار سهام نیز از ۸شهریور همپای قیمت دلار از کف ۲میلیون و ۳۹۵هزارواحدی وارد یک روند جدید شد، بهطوریکه در اواخر پاییز همزمان با اصلاح نظام ارزی و سیاست تکنرخیشدن دلار، این روند صعودی شدت گرفت، تاجاییکه در ۲۹دی ماه امسال شاخص اصلی بورس تا ۴میلیون و ۴۹۱هزار واحد پیشروی کرد و دومین سقف جدید سالرا بهثبت رساند.
بازدهی بیش از ۸۸درصدی نماگر اصلی از کف شهریور، امیدها را به شاگرد ممتازشدن بورس در رقابت بازارها تقویت کرد، چراکه بازدهی شاخص بورس از ابتدای سالنیز به بیش از ۶۵درصد رسیده بود و با فرض تداوم خوشبینیها رتبه یکشدن بازار سهام در دسترس بود.
اما پس از دیماه ورق به نفع سایر بازارها برگشت. ناآرامیهای داخلی در اواسط دی و افزایش احتمال درگیری میان ایران و آمریکا شرایطی را رقم زد که بازار سهام دچار تلاطمهایی شود. با وجود آغاز دوباره مذاکرات هستهای میان تهران و واشنگتن در قلب زمستان، بازار سهام چندان به نتیجه دیپلماسی خوشبین نبود. در نهایت بورس تا ۶اسفند دوام آورد و خیلی زود به استقبال تعطیلات نوروز رفت. همزمان با آغاز معاملات بازار سهام در روز شنبه ۹اسفندماه، آمریکا و اسرائیل دوباره به ایران حمله کردند که موجب ابطال معاملات آن روز شد. در نهایت شاخص بورس در سال۱۴۰۴ تعطیلی ۲۳روزه را بهدلیل جنگ تجربه کرد و در سطح ۳میلیون و ۳۷۱هزار واحد متوقف شد.
بازار سهام در پایان معاملات سال۱۴۰۴ با یک درگیری نظامی تمامعیار مواجه شد. در نهایت شاخصکل بورس با رشد ۳۷درصدی بهکار خود پایان داد. نماگر هموزن نیز بازدهی ۱۹درصدی را در این مدت تجربه کرد. شاخص فرابورس هم ۲۴درصد بالاتر از سطحی که پایان سالقبل در آن قرار داشت، بهکار خود پایان داد.
ریسکهای سیاسی بهعنوان بازیگر اصلی نوسانات بورس نقش مهمی را در گردش پول میان بازارها در سال۱۴۰۴ ایفا کردند، بهطوریکه امسال بیش از ۶۰همت توسط حقیقیها از بازار سهام خارج شد. این درحالی است که دیگر ابزارهای رقیب بازار سهام، میزبان خوبی برای جریان نقدینگی بودند. صندوقهای طلا موفق شدند تا بیش از ۴۰همت پول حقیقی را به خود جذب کنند. اینETFها با بازدهی بیش از ۱۰۰درصدی سال۱۴۰۴ را پشتسر گذاشتند. صندوقهای درآمد ثابت نیز میزبان حدود ۷۰همت از پول افراد حقیقی شدند.
درحالی شاخص بورس با بازدهی ۳۷درصدی بهکار خود پایان داد که همچنان از سایر رقبای خود عقب ماندهاست. علاوهبر آن بررسیها نشان میدهد عملکرد برخی از صندوقهای درآمد ثابت بهتر از شاخصهای سهامی بودهاست. در رالی بازارها، گواهیسپرده نقره با بازدهی بیش از ۳۰۰درصدی شاگرد ممتاز شد. گواهیسپرده شمش طلا و طلای ۱۸عیار با بازدهی حدود ۱۲۰درصدی در رتبههای بعدی قرار دارند.
