به گزارش شبکه سیانان، یک مقام ارشد ایرانی اعلام کرده است که تهران در حال بررسی اعطای مجوز عبور به تعداد محدودی از نفتکشهای خارجی از تنگه هرمز است. بر اساس این گزارش، شرط اصلی این تصمیم آن است که تمامی معاملات مربوط به بارگیری و خرید نفت ایران یا عبوری از مسیر هرمز، صرفاً با ارز یوان چین انجام شود.
این تصمیم در صورت تأیید نهایی، میتواند نقطه عطفی در نظام مالی و انرژی جهانی باشد؛ چرا که تاکنون بخش عمدهای از مبادلات نفت و گاز در جهان با دلار آمریکا انجام میشد و هرگونه تغییر در این قاعده، چالشی مستقیم برای موقعیت برتر دلار در تجارت جهانی انرژی خواهد بود.
چین در سالهای اخیر با راهاندازی بورس نفت شانگهای (Shanghai Oil Exchange) و قراردادهای مبتنی بر یوان، تلاش زیادی برای گسترش نقش پول ملی خود در بازار انرژی انجام داده است. تحلیلگران معتقدند پیششرط جدید ایران برای عبور نفتکشها از هرمز، میتواند به نوعی «اتحاد ارزی» جدید میان تهران و پکن در مقابل نظام مالی غرب تلقی شود.
در عین حال، تصمیم ایران پس از حدود دو هفته انسداد موقت تنگه هرمز اتخاذ شده است. بنابر گزارش منابع دریایی، عبور کشتیها از این مسیر به دنبال افزایش تنشها و حملات متقابل در خلیج فارس متوقف شده بود و همین مسئله باعث شد قیمت نفت برنت از ۱۰۰ دلار در هر بشکه فراتر رود.
کارشناسان بینالمللی هشدار دادهاند که ادامه سیاست ارزی جدید ایران در حوزه نفت و محدودیتهای عبور دریایی از هرمز، میتواند بازار جهانی را با موج تازهای از نوسانات نفتی روبهرو کند.
در حالیکه برخی ناظران از این تصمیم به عنوان یک «پیروزی ژئواکونومیک» برای چین یاد میکنند، گروهی دیگر معتقدند تثبیت مبادلات نفتی با یوان بدون پشتوانه گسترده بانکی و بیمهای در سطح بینالمللی دشوار خواهد بود.
با این حال، تجربه روسیه، ونزوئلا و ایران در سالهای اخیر نشان داده که کشورهای تحریمشده تمایل دارند از سلطه دلار فاصله بگیرند و استفاده از ارزهای غیردلاری، بهویژه یوان، را بهعنوان گزینه جایگزین دنبال میکنند.
به گفته کارشناسان، اگر این سیاست از سوی ایران بهطور رسمی اجرا شود، نهتنها در معادلات اقتصادی منطقه خلیج فارس بلکه در توازن ارزی بین شرق و غرب نیز پیامدهایی بلندمدت خواهد داشت.
