آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران، در ارزیابی پروژه واردات گاز از روسیه اظهار کرد که کشور در ایام سرد سال، بهویژه در مناطق شمالی، با کمبود گاز مواجه است و به همین دلیل ناچار به واردات خواهد بود؛ البته مشروط بر اینکه قیمت گاز وارداتی مناسب باشد تا پروژه توجیهپذیر و مثمرثمر شود.
وی با اشاره به میزان ناترازی افزود: در حال حاضر به طور متوسط در فصل سرد روزانه ۳۰۰ میلیون مترمکعب کمبود گاز داریم. با سرد شدن هوا و ورود گسترده سیستمهای گرمایشی خانگی، تجاری و اداری به مدار مصرف، گاز صنایع قطع میشود و نیروگاهها به استفاده از سوخت مایع روی میآورند. این سوخت علاوه بر هزینه بالا، آلایندگی ایجاد میکند. از سوی دیگر، تعطیلی صنایع موجب عدمالنفع، کاهش تولید و تداوم هزینههای ثابت واحدهای تولیدی میشود. قطع گاز پتروشیمیها نیز به معنای کاهش ورود ارز به کشور است.
نجفی توضیح داد که به نظر میرسد بخشی از قرارداد با روسیه به صورت سوآپ اجرا شود؛ به این معنا که گاز از روسیه دریافت و در نقاط شمالی کشور تحویل شود و در مقابل، در مناطق جنوبی و مرزهای شرقی و غربی، معادل آن به مشتریان روسیه تحویل داده شده و کارمزد سوآپ دریافت شود.
وی این مدل را ارزشمند و دارای اهمیت ژئوپلیتیک دانست و تصریح کرد: اگر عراق گواهی اوفک نداشته باشد، وارد قرارداد خرید گاز از ایران نخواهد شد. با این حال، ممکن است بتوان گازی را که از روسیه دریافت میشود در اختیار ترکیه قرار داد، زیرا شامل اوفک نمیشود. البته باید توجه داشت که ترکیه هماکنون از خط لوله باکو–جیحان استفاده میکند و بنابراین ممکن است تمایل چندانی برای ورود به قراردادهای بزرگ گازی با ایران نداشته باشد.
رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران با انتقاد از تمرکز صرف بر تأمین عرضه گفت: در کشور بیشتر به پاسخگویی به عرضه پرداختهایم و برای مدیریت تقاضا اقدام مؤثری انجام ندادهایم. زیرساختهای بهینهسازی مصرف انرژی و اصلاح الگوی مصرف نهادینه نشده است. به اعتقاد وی، به فرآیند کاهنده مصرف توجه نشده و تمرکز صرف بر واردات و توزیع گاز یارانهای به مصرفکننده، خسارتی بیحد و حصر ایجاد میکند.
نجفی همچنین درباره واردات از ترکمنستان تأکید کرد که ایران همواره به گاز این کشور نیاز دارد، زیرا زیرساخت و خطوط لوله موجود است و انتقال گاز از ترکمنستان مقرونبهصرفه محسوب میشود. به گفته او، برنامهریزی برای تداوم واردات از ترکمنستان به صلاح کشور خواهد بود.
در همین حال، سعید توکلی در حاشیه نوزدهمین کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی ایران و فدراسیون روسیه اعلام کرد که بندهای قرارداد واردات گاز از روسیه از نظر فنی، قراردادی و حقوقی نهایی شده است.
