این رویداد بیسابقه که با بارگیری آزمایشی ۵۰۰ تن قیر و صادرات ۱۲۰۰ تن محصولات پتروشیمی کلید خورده، نویدبخش کاهش چشمگیر هزینههای ترانزیت، دور زدن تحریمهای لجستیکی و تبدیل شدن تبریز به هاب طلایی صادرات ریلی خاورمیانه به اروپا است.
یکی از بزرگترین چالشهای صادرکنندگان ایرانی، هزینههای سرسامآور حملونقل جادهای و محدودیتهای مرزی بوده است؛ اما اکنون راهآهن منطقه آذربایجان با یک ابتکار عمل استراتژیک، این معادله را تغییر داده است. علیرضا سلیمانی، مدیرکل راهآهن منطقه آذربایجان، از یک رکوردشکنی بیسابقه پرده برداشت و اعلام کرد که بارگیری آزمایشی ۵۰۰ تن قیر از مبدأ «ایستگاه شهرک شهید سلیمی» به مقصد اروپا با موفقیت آغاز شده است.
شهرک صنعتی شهید سلیمی که بهعنوان قطب صنایع سنگین شمال غرب کشور شناخته میشود، با اتصال مستقیم به شبکه ریلی، اکنون به یک پایانه صادراتی بینالمللی تبدیل شده است. سلیمانی با تاکید بر اینکه این محموله برای نخستینبار از این مسیر ریلی به سمت اروپا اعزام میشود، چشمانداز روشن این طرح را ترسیم کرد و افزود: «در صورت موفقیتآمیز بودن اجرای این طرح آزمایشی و پس از انجام دقیق هزینهسنجیها، یک جهش بزرگ صادراتی در راه است. برنامهریزی شده تا در فاز نخست ۵ هزار تن و در فاز دوم نیز ۵ هزار تن دیگر (مجموعاً ۱۰ هزار تن قیر) از این ایستگاه استراتژیک به کشورهای اروپایی صادر شود.»
این اقدام نهتنها ترافیک جادهای و خطرات زیستمحیطی را کاهش میدهد، بلکه قدرت رقابتپذیری قیر باکیفیت ایرانی را در بازارهای اروپایی به شدت افزایش خواهد داد.
اما شگفتیسازی راهآهن آذربایجان تنها به صادرات قیر محدود نمیشود. نفوذ محصولات پتروشیمی ایران به قلب اروپا، آنهم از طریق خطوط ریلی، دستاورد بزرگ دیگری است که در این منطقه رقم خورده است. منطقه ویژه اقتصادی سهلان که همواره شاهراه تجارت خارجی تبریز بوده است، اکنون نقش کلیدی خود را در ترانزیت ریلی ایفا میکند.
مدیرکل راهآهن منطقه آذربایجان با اعلام خبر صادرات ۱۲۰۰ تن «پلیاستایرن» (از پلیمرهای بسیار پرکاربرد در صنایع بستهبندی و عایقسازی اروپا) از مبدأ ایستگاه سهلان به مقصد کشور بلغارستان، رکورد جدیدی را ثبت کرد. وی تصریح کرد: «طبق برنامهریزیهای انجامشده و توافقات تجاری، صادرات مجموعاً ۵ هزار تن پلیاستایرن به اروپا طی سه ماه آینده هدفگذاری شده است که این امر ارزآوری قابلتوجهی برای کشور به همراه خواهد داشت.»
توسعه این مسیرهای صادراتی تصادفی نیست. سلیمانی در پایان راز این موفقیت را «گسترش خطوط فرعی ریلی» و «فعالسازی ظرفیتهای خفته ایستگاههای منطقه آذربایجان» عنوان کرد. اتصال مستقیم کارخانجات به شبکه راهآهن (خطوط آنتنی)، باعث حذف واسطههای حملونقل، کاهش چشمگیر هزینههای لجستیک و افزایش امنیت محمولههای صادراتی شده است؛ استراتژی هوشمندانهای که میتواند در آیندهای نزدیک، ایران را به بازیگر اصلی ترانزیت ریلی در کریدور شرق به غرب تبدیل کند.
