بازار طلا در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ شاهد نوسانات بیسابقهای بوده است. قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار تا سقف تاریخی ۲۲,۴۶۵,۰۰۰ تومان پیشروی کرد و تحلیلها حاکی از تداوم روند صعودی در میانمدت است . این جهش قیمتی، طلا را از جایگاه یک کالای تجملی به یک دارایی سرمایهای برای آیندهنگری خانوادهها تبدیل کرده است. وقتی صحبت از سرمایهای به این ارزشمندی میشود، پرسش اصلی این است: چگونه از آن محافظت کنیم؟ تجربه نشان داده که نگهداری طلا در خانه، اگرچه دسترسی سریع را تضمین میکند، اما با چالشهای جدی همراه است که نادیده گرفتن آنها میتواند به از دست رفتن یک عمر پسانداز منجر شود.
در این گزارش خبرنگار گسترش نیوز به بررسی همه جانبه درباره نحوه نگهداری طلا اشاره می کند.
در گذشته، طلا بیشتر به عنوان زیورآلات و نمادی از جایگاه اجتماعی خریداری میشد. اما امروزه، نگاه خانوادهها به طلا تغییر بنیادین کرده است. در شرایط تورمی که قدرت خرید مدام در حال کاهش است، طلا به عنوان ابزاری برای حفظ ارزش داراییها شناخته میشود . خرید طلای آبشده بدون اجرت، سکه و حتی صندوقهای سرمایهگذاری طلا، نشاندهنده این تغییر رویکرد است. بانکهای مرکزی جهان نیز حدود یک پنجم طلای استخراجشده تاریخ را به عنوان دارایی استراتژیک نگهداری میکنند که این موضوع اهمیت طلا را در اقتصاد جهانی برجسته میسازد .
نگهداری طلا در خانه، برخلاف تصور رایج، با خطرات متعددی همراه است که آگاهی از آنها اولین گام برای محافظت از سرمایه محسوب میشود.
مهمترین و واضحترین خطر، احتمال سرقت است. طلا به دلیل حجم کم و ارزش بالا، هدفی جذاب برای سارقان حرفهای محسوب میشود . حتی خانههای مجهز به سیستمهای امنیتی نیز از این خطر مصون نیستند. سارقان حرفهای روشهای خاصی برای شناسایی و دسترسی به محلهای نگهداری اشیاء قیمتی دارند. نکته نگرانکنندهتر اینکه گاهی این سرقت میتواند توسط آشنایان یا افرادی رخ دهد که به خانه رفتوآمد دارند .
طلای زینتی بسیار ظریف است و به راحتی خراشیده، خم شده یا تغییر رنگ میدهد. نگهداری در مکانهای مرطوب یا در کنار مواد شیمیایی میتواند باعث اکسید شدن و کاهش کیفیت ظاهری آن شود . همچنین، بلایای طبیعی مانند آتشسوزی، سیل و زلزله میتوانند حتی در صورت استفاده از گاوصندوق، به طلا آسیب برسانند .
بیمه طلا در ایران چالشبرانگیز است. بسیاری از بیمهها پوشش کاملی برای طلاهایی که در خانه نگهداری میشوند ارائه نمیدهند و در صورت سرقت، شرایط سختی برای دریافت غرامت وجود دارد . اگر طلا به طور دقیق ثبت و ارزیابی نشده باشد، احتمال دریافت غرامت کامل کاهش مییابد .
نگهداری مقادیر قابل توجه طلا در خانه میتواند به استرس و نگرانی دائمی منجر شود. ترس از سرقت یا آسیب، کیفیت زندگی و سلامت روانی فرد را تحت تأثیر قرار میدهد .
طلای آبشده به دلیل نداشتن اجرت و مالیات، گزینه محبوبی برای سرمایهگذاری است، اما ریسکهای خاص خود را دارد. مهمترین مشکل، تشخیص خلوص و عیار آن است. افراد سودجو با ترکیب مس یا نقره، عیار طلا را کاهش میدهند و تشخیص این ناخالصی برای عموم مردم و حتی برخی متخصصان دشوار است . همچنین، قیمتگذاری طلای آبشده استاندارد مشخصی ندارد و طلافروشان ممکن است قیمتهای متفاوتی برای آن پیشنهاد دهند. در زمان فروش نیز به دلیل دشواری تشخیص عیار، خریداران تمایل چندانی به آن نشان نمیدهند یا قیمت پایینی پیشنهاد میکنند .
در خرید طلای زینتی، کیفیت ساخت، سلامت سنگهای به کار رفته و تطابق محصول با تصاویر (در خرید آنلاین) از جمله ریسکهای اصلی هستند. امکان استفاده از سنگهای مصنوعی یا غیراصل در جواهرات نیز وجود دارد .
با پیشرفت تکنولوژی، سارقان از دستگاههای طلایاب برای ردیابی محل اختفای طلا استفاده میکنند. برای مقابله با این تهدید، روشهایی مانند قرار دادن طلا در ظروف پر از اشیاء فلزی متفرقه (میخ، پیچ، سکه) برای ایجاد تداخل در سیگنالهای فلزیاب توصیه میشود .
در حوزه خرید آنلاین نیز خطر "خالیفروشی" جدی است؛ به این معنا که فروشنده پول را دریافت میکند اما طلایی در پشتوانه ندارد. بر اساس بخشنامه جدید بانک مرکزی، فروش آنلاین طلا مشروط به نگهداری کامل موجودی در بانکهای معتبر است تا از این پدیده جلوگیری شود .
ایمنترین گزینه برای نگهداری طلا در خانه، استفاده از گاوصندوق ضدسرقت و نسوز است که به زمین یا دیوار پیچ شده باشد . گاوصندوق باید در مکانی دور از دید و غیرقابل پیشبینی مانند زیرزمین یا پشت دیوار کاذب نصب شود .
اگر گاوصندوق در دسترس نیست، میتوان از مکانهای خلاقانه استفاده کرد:دیوارهای کاذب و سقفهای کاذب، پشت وسایل سنگین مانند یخچال، داخل گلدانهای بزرگ و کتابهای توخالی و وسایل شخصی. همچنین در نظر داشته باشید که همه طلاها را در یک محل نگهداری نکنید. تقسیم دارایی در چند نقطه مختلف از خانه، ریسک از دست رفتن کل سرمایه را کاهش میدهد .
برای مقادیر زیاد طلا، بهترین گزینه صندوق امانات بانک است. این صندوقها در خزانههای مستحکم با امنیت بالا نگهداری میشوند و در برابر سرقت، آتشسوزی و بلایای طبیعی مقاوم هستند .
هر چه تعداد افراد مطلع از وجود و محل نگهداری طلا کمتر باشد، امنیت آن بیشتر است. از صحبت درباره داراییهای خود در جمعهای غیررسمی و فضای مجازی خودداری کنید . طلای خود را در جعبههای مقاوم در برابر ضربه و مجهز به پارچههای نرم قرار دهید. از نگهداری طلا در مکانهای مرطوب خودداری کرده و قطعات را به صورت جداگانه بستهبندی کنید تا از خراشیدگی جلوگیری شود .برای جبران خسارتهای احتمالی، طلای خود را بیمه کنید. در بیمه طلا، ابتدا ارزش دارایی توسط کارشناس ارزیابی و سپس طرح مناسب انتخاب میشود . همچنین، قرار دادن چند قطعه طلای بدل یا سکه تقلبی در مکانهای قابل دسترس میتواند سارقان را از مخفیگاه اصلی منحرف کند . نصب دوربینهای مداربسته، دزدگیر و حسگرهای حرکتی، علاوه بر پیشگیری از سرقت، در صورت وقوع حادثه شواهد لازم را فراهم میکند .
کلام پایانی
افزایش بیسابقه قیمت طلا در ماههای اخیر و تبدیل آن به پشتوانه اصلی خانوادهها، اهمیت نگهداری صحیح از این دارایی را دوچندان کرده است. از سرقت و آسیبهای فیزیکی گرفته تا چالشهای قانونی و ریسکهای خاص طلای آبشده، همگی عواملی هستند که سرمایه طلای شما را تهدید میکنند. استفاده از گاوصندوق استاندارد، مخفیگاههای خلاقانه، صندوق امانات بانک و بیمه طلا، مهمترین راهکارهای مقابله با این تهدیدات هستند. اما شاید مهمتر از همه، حفظ حریم خصوصی و عدم افشای اطلاعات داراییها به دیگران باشد. در نهایت، آگاهی و برنامهریزی دقیق، کلید اصلی حفظ این سرمایه ارزشمند برای آینده خانوادههاست.