درباره تامین مالی صنایع، پرسشها، نیازها و ابعاد مختلفی وجود دارد. نکته اصلی این است که زیربخشهای هر صنعت چه نیازهایی دارد و مدل نیاز مالی چگونه باید باشد و چه ظرفیتهایی در آن وجود دارد تا بر اساس نیازها و ظرفیتها، مدل و ابزار بهینهای برای تامین مالی طراحی شود.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: رویکردهای اصلی در طراحی این ابزارها هدایت صحیح منابع، توسعه بازارهای داخلی، ارتقای ساختارهای سنتی بازار به ساختارهای مدرن و ارائه ابزارهای معاملاتی جدید و تجهیز بازارهای کالایی و مالی است. اینکه صنایع بزرگ چگونه با انتشار اوراق سلف موازی استاندارد تامین مالی میکنند پرسشی است که صمت در اینشماره به دنبال یافتن پاسخی مناسب با یکی از کارشناسان شرکت بورس کالای ایران مطرح کرده است که میخوانید. تامین مالی قبل از تولید محصول بورس کالا، معاملات سلف و اوراق سلف موازی استاندارد را برای تامین مالی فروشندهها و تولیدکنندهها راهاندازی کرده است؛ به این ترتیب که فروشنده قبل از اینکه اقدام به تولید محصول کند، اقدام به تامین مالی برای هزینههای تولیدش میکند. به عنوان مثال تولیدکننده در معاملات سلف محصولی که قرار است ۳ماه آینده تولید شود را پیش فروش میکند. البته معاملات سلف و پیش فروش محصول، برای زمانی است که تقاضا برای محصول زیاد باشد یعنی کالا مازاد تقاضا داشته باشد. محمد حقانینسب کارشناس مطالعات اقتصادی شرکت بورس کالای ایران، با بیان این مطلب درباره محدودیتهای معاملات سلف گفت: معاملات سلف برای تامین مالی برخی محدودیتها دارد، نخست اینکه طرف مقابل که منابع مالیاش جذب میشود، به طور حتم باید خریدار واقعی محصول باشد، بنابراین از منابع مالی سرگردان و آزاد در جامعه استفاده نمیشود، از طرف دیگر برای کسی که وارد معاملات سلف میشود، بازار «ثانویه»ای تعریف نشده است که بتواند تعهداتش را به شخص دیگری واگذار کند. این موضوع باعث تحمیل ریسک تغییرات نرخ کالا و ریسک نقدشوندگی به خریدار معاملات سلف میشود. به همین دلیل معاملات سلف موازی استاندارد راهاندازی شد تا محدودیتهای معاملات سلف را تا حدود زیادی مرتفع کند. او در توضیح بیشتر پیرامون این موضوع افزود: در مبادله کالا یک طرف فروشنده و طرف دیگر خریدار است. فروشنده باید کالا را تحویل بدهد و خریدار وجه معامله را به شکل سلف بپردازد. زمانی است که تولیدکننده به سرمایه درگردش (منابع مالی برای تولید محصول) نیاز دارد و بنابراین با پیش فروش کالا این منابع را تامین میکند. حقانینسب ادامه داد: حالا این منابع به صورت بالفعل فقط از سوی کسانی قابل تامین است که به کالای پیشفروش شده نیاز واقعی داشته باشند و در نهایت کالای ساختهشده از سوی تولیدکننده را از او تحویل میگیرند. حال ممکن است شخصی به شرکت در فرآیند تامین مالی تمایل داشته باشد و شخص دیگری به این کالا نیاز نداشته باشد. به این معنی که افرادی در جامعه با استفاده از نقدینگی آزاد برای سرمایهگذاری و کسب سود بدون دردسر اقدام میکنند، این در حالی است که به کالا هم نیاز ندارند و نمیخواهند درگیر دردسرهای بازار کالایی شوند. زمانی که اوراق سلف موازی استاندارد به صورت عمومی منتشر میشود با تعریف سود اوراق، حداقل سود سرمایهگذاری برای خریداران اوراق مشخص میشود. در اینجا سرمایه و منابع از سمت خریداران اوراق تامین شده و منابع مالی در اختیار بانی انتشار اوراق که همان تولیدکننده است قرار میگیرد. اوراق سلفی که هماکنون در بورس کالا منتشر میشوند دارای بازار ثانویه و همچنین اختیار خرید تبعی برای فروشنده و اختیار فروش تبعی برای خریدار هستند که در عمل این اوراق را به اوراق با سود در محدوده مشخصی تبدیل کردهاند. این کارشناس کالایی درباره تامین مالی صنایع بزرگ با انتشار اوراق سلف موازی استاندارد گفت: این صنایع میتوانند بدون محدودیت در حجم تامین مالی از حجم بزرگی از نقدینگی موجود در جامعه استفاده کنند و تامین مالی انجام دهند یا فرآیند بروکراسی بانکی را پشتسر بگذارند. حال برای محصولاتی که مازاد تقاضا ندارند یا بازار متعادلی دارند که پیش فروش کالا توجیه ندارد، معاملات نسیه و تسویه اعتباری معاملات نقدی طراحی شده است. وی افزود: در معاملات نسیه یا معاملات نقدی با تسویه اعتباری که برای تامین مالی خریداران کالا طراحی شده، خریدار وجه معامله را به صورت مدتدار پرداخت میکند. یعنی تولیدکنندهای که نیاز به مواد اولیه دارد و با مشکل نقدینگی روبهرو است، مواد اولیه را نسیه و اعتباری خریداری کرده و پس از تولید محصول نهایی و فروش آن، وجه مواد اولیه را پرداخت میکند. البته مشکل اینجا است که فروشنده به طور طبیعی بیشتر تمایل به فروش نقدی دارد تا نسیه و اعتباری، بنابراین بورس کالا هماکنون در حال طراحی ابزار جدیدی به نام اوراق خرید دین کالایی است که این مشکل را برای فروشنده رفع کند. اوراق خرید دین کالایی با انتشار اوراق خرید دین کالایی و خرید این اوراق از سوی سرمایهگذاران، دیون خریدار به صورت نقد به فروشنده پرداخت میشود. حقانینسب در اینباره توضیح داد: اوراق خرید دین هم مانند اوراق اسناد خزانه اسلامی، اوراق تنزیل شده بر اساس سررسید دیون است که در سررسید نقد شده و تا سررسید در بازار ثانویه قابلیت معامله و واگذاری به غیر دارد. برخی روشهای تامین مالی دیگر هم برای تولیدکنندگان بهوسیله بورس کالا فراهم شده است. به عنوان مثال ابزارهایی مانند صندوق کالایی و گواهی سپرده کالایی تعریف شدهاند که میتوانند به تامین مالی با استفاده از موجودی راکد تولیدکنندهها کمک کنند. به عنوان مثال همیشه تولیدکنندهها برخی محصول آماده را در انبارها دارند که میشود این انبارها را به عنوان انبار بورسی پذیرش کرد و محصول را به صورت گواهی سپرده کالایی و به صورت نقد به فروش رساند و خریدار هر زمانی که نیاز داشت به تحویل کالا اقدام کند.
